Mantra.Tips

ଅକ୍ରୂର ସ୍ତୁତି (ଅକ୍ରୂରଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନା) Meaning — Line by Line

अक्रूर स्तुति

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ଅକ୍ରୂର ସ୍ତୁତି (ଅକ୍ରୂରଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନା) with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Verse 1#

nato'smy ahaṁ tvākhila-hetu-hetuṁ

नतोऽस्म्यहं त्वाखिलहेतुहेतुं नारायणं पूरुषमाद्यमव्ययम् यन्नाभिजातादरविन्दकोशाद् ब्रह्माविरासीद्यत एष लोकः १॥

nato'smy ahaṁ tvākhila-hetu-hetuṁ nārāyaṇaṁ pūruṣam ādyam avyayam | yan-nābhi-jātād aravinda-kośād brahmāvirāsīd yata eṣa lokaḥ || 1||

Meaningମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ — ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ, ନାରାୟଣ, ଆଦି ଓ ଅବ୍ୟୟ ପରମ ପୁରୁଷ — ଯାହାଙ୍କ ନାଭିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କମଳକୋଶରୁ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରକଟ ହେଲେ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କଠାରୁ ଏହି ସମଗ୍ର ଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

Verse 2#

bhūs toyam agniḥ pavanaṁ kham ādir

भूस्तोयमग्निः पवनं खमादिर् महानजादिर्मन इन्द्रियाणि सर्वेन्द्रियार्था विबुधाश्च सर्वे ये हेतवस्ते जगतोऽङ्गभूताः २॥

bhūs toyam agniḥ pavanaṁ kham ādir mahān ajādir mana indriyāṇi | sarvendriyārthā vibudhāś ca sarve ye hetavas te jagato'ṅga-bhūtāḥ || 2||

Meaningପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଆକାଶ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଆଦିକାରଣ (ଅହଂକାର); ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ; ଅଜନ୍ମା ପ୍ରକୃତି; ମନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ବିଷୟ ତଥା ସମସ୍ତ ଅଧିଷ୍ଠାତୃ ଦେବତା — ଏସବୁ ଜଗତର କାରଣ ଆପଣଙ୍କ ହିଁ ଅଙ୍ଗଭୂତ।

Verse 3#

namo vijñāna-mātrāya sarva-pratyaya-hetave |

नमो विज्ञानमात्राय सर्वप्रत्ययहेतवे पुरुषेशप्रधानाय ब्रह्मणेऽनन्तशक्तये ३॥

namo vijñāna-mātrāya sarva-pratyaya-hetave | puruṣeśa-pradhānāya brahmaṇe'nanta-śaktaye || 3||

Meaningଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯିଏ ବିଶୁଦ୍ଧ ବିଜ୍ଞାନ (ଚୈତନ୍ୟ) ମାତ୍ର, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ହେତୁ, ପୁରୁଷ ଓ ପ୍ରଧାନ (ପ୍ରକୃତି)ର ସ୍ୱାମୀ — ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିର ସେହି ପରବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 4#

namas te vāsudevāya sarva-bhūta-kṣayāya ca |

नमस्ते वासुदेवाय सर्वभूतक्षयाय हृषीकेश नमस्तुभ्यं प्रपन्नं पाहि मां प्रभो ४॥

namas te vāsudevāya sarva-bhūta-kṣayāya ca | hṛṣīkeśa namas tubhyaṁ prapannaṁ pāhi māṁ prabho || 4||

Meaningହେ ବାସୁଦେବ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଭୂତର ଆଶ୍ରୟ; ହେ ହୃଷୀକେଶ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ପ୍ରଭୋ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣରେ ଅଛି — ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।

Word-by-Word Breakdown

नतोऽस्म्यहं
nato'smy ahaṁ
ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ
त्वाखिलहेतुहेतुं
tvā akhila-hetu-hetuṁ
ଆପଣଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ
नारायणं
nārāyaṇaṁ
ନାରାୟଣଙ୍କୁ (ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ)
पूरुषमाद्यमव्ययम्
pūruṣam ādyam avyayam
ଆଦି, ଅବ୍ୟୟ ପରମ ପୁରୁଷ
यन्नाभिजातात्
yan-nābhi-jātāt
ଯାହାଙ୍କ ନାଭିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ
अरविन्दकोशात्
aravinda-kośāt
କମଳର କୋଶରୁ
ब्रह्माविरासीत्
brahmā avirāsīt
ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରକଟ ହେଲେ (ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା)
यत एष लोकः
yata eṣa lokaḥ
ଯାହାଙ୍କଠାରୁ ଏହି ସମଗ୍ର ଲୋକ (ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା)
भूस्तोयमग्निः पवनं खम्
bhūs toyam agniḥ pavanaṁ kham
ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଆକାଶ (ପଞ୍ଚ ମହାଭୂତ)
महान्
mahān
ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ (ବିଶ୍ୱ-ବୁଦ୍ଧି)
मन इन्द्रियाणि
mana indriyāṇi
ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ
ये हेतवस्ते जगतोऽङ्गभूताः
ye hetavas te jagato'ṅga-bhūtāḥ
ଏସବୁ ଜଗତର କାରଣ ଆପଣଙ୍କ ଅଙ୍ଗଭୂତ
नमो विज्ञानमात्राय
namo vijñāna-mātrāya
ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଯିଏ ବିଶୁଦ୍ଧ ବିଜ୍ଞାନ (ଚୈତନ୍ୟ) ମାତ୍ର
सर्वप्रत्ययहेतवे
sarva-pratyaya-hetave
ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଓ ବୋଧର ଉତ୍ସ
ब्रह्मणेऽनन्तशक्तये
brahmaṇe'nanta-śaktaye
ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିର ପରବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ
नमस्ते वासुदेवाय
namas te vāsudevāya
ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ବାସୁଦେବ (ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ପ୍ରଭୁ, ବସୁଦେବ-ପୁତ୍ର)
सर्वभूतक्षयाय च
sarva-bhūta-kṣayāya ca
ତଥା ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟ ଭୂତର ଆଶ୍ରୟ (ବିଶ୍ରାମସ୍ଥଳ)କୁ
हृषीकेश नमस्तुभ्यं
hṛṣīkeśa namas tubhyaṁ
ହେ ହୃଷୀକେଶ (ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ସ୍ୱାମୀ), ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର
प्रपन्नं पाहि मां प्रभो
prapannaṁ pāhi māṁ prabho
ହେ ପ୍ରଭୋ, ମୁଁ ଶରଣାଗତ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ

Origin & History

Source: Srimad Bhagavata Purana, Canto 10, Chapter 40 (The Prayers of Akrura)

Author: Veda Vyasa (as spoken by Akrura)

Period: Ancient (Puranic)

ଯେତେବେଳେ କଂସ ଭକ୍ତ ଅକ୍ରୂରଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ ବୃନ୍ଦାବନରୁ ମଥୁରା ଆଣିବାକୁ ପଠାଇଲେ, ସେତେବେଳେ ଅକ୍ରୂର ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନର ଉତ୍କଟ ଅଭିଳାଷରେ ଭରା ହୃଦୟରେ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ବାଟରେ ଯମୁନା ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପରମ ପ୍ରଭୁ ନାରାୟଣ ରୂପେ, ଶେଷନାଗ ଉପରେ ବିରାଜମାନ ଓ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ, ଅଦ୍ଭୁତ ଦର୍ଶନ ହେଲା। ବିସ୍ମୟ ଓ ପ୍ରେମରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ ଅକ୍ରୂର ହାତ ଯୋଡ଼ି ଏହି ସ୍ତୁତି କଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ, ଯାହାଙ୍କ ନାଭି-କମଳରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଶରୀରରେ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସ୍ଥିତ, ଏ ରୂପେ ମହିମାମଣ୍ଡିତ କଲେ। ସେ ନିଜକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ପଣ କରି, 'ହେ ପ୍ରଭୋ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣରେ ଅଛି, ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ' କହି ସମାପନ କଲେ। ତାଙ୍କ ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ଭାଗବତର ମହାନ ଭକ୍ତି-ସ୍ତୋତ୍ରରେ ସ୍ଥାନ ପାଏ।

Frequently Asked Questions

ଅକ୍ରୂର ସ୍ତୁତି କ'ଣ?
ଅକ୍ରୂର ସ୍ତୁତି ହେଉଛି ସେହି ପ୍ରାର୍ଥନା ଯାହା ଅକ୍ରୂର — କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ ମଥୁରା ନେଇଯାଇଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯାଦବ — ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ, ଯେପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତରେ (ସ୍କନ୍ଧ ୧୦, ଅଧ୍ୟାୟ ୪୦) ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଯମୁନାରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଦର୍ଶନ ପାଇ ବିଭୋର ହୋଇ ଅକ୍ରୂର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପରମ ପୁରୁଷ, ନାରାୟଣ ରୂପେ ସ୍ତୁତି କଲେ ଏବଂ ନିଜକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ପଣ କଲେ।
ଅକ୍ରୂର ସ୍ତୁତି କେଉଁଠାରେ ଆସେ?
ଏହା ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧ, ଅଧ୍ୟାୟ ୪୦ରେ ଆସେ, ଯାହାର ଶୀର୍ଷକ 'ଅକ୍ରୂରଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନା'। ଏଠାରେ ଏହାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଶ୍ଳୋକ, ସୃଷ୍ଟିକୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶରୀର ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିବା ଶ୍ଳୋକ, ଓ ଶରଣାଗତିର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସମାପନ ଶ୍ଳୋକ ଦିଆଯାଇଛି।
'ନମସ୍ତେ ବାସୁଦେବାୟ... ପ୍ରପନ୍ନଂ ପାହି ମାଂ ପ୍ରଭୋ'ର ଅର୍ଥ କ'ଣ?
ଏହାର ଅର୍ଥ: 'ହେ ବାସୁଦେବ, ସମସ୍ତ ଭୂତର ଆଶ୍ରୟ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ହୃଷୀକେଶ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ପ୍ରଭୋ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣରେ ଅଛି, ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।' ଏହା ଭାଗବତରେ ଶରଣାଗତି (ପ୍ରେମମୟ ସମର୍ପଣ)ର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରିୟ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।
ଅକ୍ରୂର ସ୍ତୁତି ପାଠର କ'ଣ ଲାଭ?
ଏହା ଭକ୍ତି ଓ ସମର୍ପଣର ଭାବକୁ ଗଭୀର କରେ, ଏହି ବୋଧ ଜଗାଏ ଯେ ପ୍ରଭୁ ହିଁ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଉତ୍ସ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ରକ୍ଷା ଓ କୃପାର କାମନାରେ ପଠିତ ହୁଏ। ମହାନ ଭକ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୁହାଯାଇଥିବା ପ୍ରାମାଣିକ ଶାସ୍ତ୍ର ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ବିଶେଷ ରୂପେ ପବିତ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳକର ବୋଲି ବିବେଚିତ ହୁଏ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →