ଆଙ୍ଗିକଂ ଭୁବନଂ ଯସ୍ୟ (ନଟରାଜ ଧ୍ୟାନ) — Word-by-Word Meaning
अङ्गिकं भुवनं यस्य (नटराज ध्यान)
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
आङ्गिकं
Āṅgikaṃ
ଆଙ୍ଗିକ ଅଭିନୟ — ଅଙ୍ଗ-ସଞ୍ଚାଳନ ଓ ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି
भुवनं
Bhuvanaṃ
ସମସ୍ତ ସଂସାର / ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ
यस्य
Yasya
ଯାହାଙ୍କ; ଯାହାଙ୍କର
वाचिकं
Vāchikaṃ
ବାଚିକ ଅଭିନୟ — ବାଣୀ ଓ ଗାନ ଦ୍ୱାରା ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି
सर्ववाङ्मयम्
Sarvavāṅmayam
ସମସ୍ତ ଭାଷା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣୀ — ଶବ୍ଦ ଓ ବାକ୍ର ସମଗ୍ର ରୂପ
आहार्यं
Āhāryaṃ
ଆହାର୍ଯ୍ୟ ଅଭିନୟ — ବେଶ, ଆଭରଣ ଓ ଅଲଙ୍କରଣ ଦ୍ୱାରା ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି
चन्द्रतारादि
Chandratārādi
ଚନ୍ଦ୍ର, ତାରା ପ୍ରଭୃତି (ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଆଭରଣ)
तं
Taṃ
ତାଙ୍କୁ
नुमः
Numaḥ
ଆମେ ପ୍ରଣାମ କରୁ / ନମନ କରୁ
सात्त्विकं
Sāttvikaṃ
ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଅଭିନୟ — ସତ୍ୟ ଭାବର ଆନ୍ତରିକ, ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି; ସତ୍ତ୍ୱ (ଶୁଦ୍ଧତା)ର ସାକ୍ଷାତ୍ ସ୍ୱରୂପ
शिवम्
Śivam
ଶିବ — ମଙ୍ଗଳମୟ (ଏଠାରେ ନଟରାଜ, ନୃତ୍ୟର ଅଧିରାଜ ରୂପେ)
Complete Translation
ଯାହାଙ୍କ ଆଙ୍ଗିକ ଅଭିନୟ (ଅଙ୍ଗ-ସଞ୍ଚାଳନ) ସମସ୍ତ ଭୁବନ, ଯାହାଙ୍କ ବାଚିକ ଅଭିନୟ (ବାଣୀ) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଙ୍ମୟ, ଯାହାଙ୍କ ଆହାର୍ଯ୍ୟ ଅଭିନୟ (ବେଶ-ଭୂଷା) ଚନ୍ଦ୍ର, ତାରା ପ୍ରଭୃତି — ସାକ୍ଷାତ୍ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭାବ ସ୍ୱରୂପ ସେହି ଶିବଙ୍କୁ ଆମେ ପ୍ରଣାମ କରୁ।
Origin & History
Source: Mangala (invocatory) shloka traditionally associated with the Abhinaya Darpana of Nandikeshvara
Author: Attributed to the tradition of Nandikeshvara (Abhinaya Darpana)
Period: Classical (treatise tradition of Indian dramaturgy)
ଭାରତୀୟ ନୃତ୍ୟ ଓ ନାଟ୍ୟର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ଅଭିନୟ (ନାଟ୍ୟ-ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି)ର ଚାରି ଭେଦ ଅଛି। ଏହି ମଙ୍ଗଳ-ଶ୍ଲୋକ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ନଟରାଜ ରୂପ ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଚାରି ଭେଦ ସାକ୍ଷାତ୍ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ହିଁ: ତାଙ୍କ ଆଙ୍ଗିକ ଜଗତ, ତାଙ୍କ ବାଚିକ ସମସ୍ତ ବାଣୀ, ତାଙ୍କ ଆହାର୍ଯ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ର-ତାରା, ଏବଂ ତାଙ୍କ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତା। ପ୍ରଦର୍ଶନର ଦ୍ୱାରଦେଶରେ ପଠିତ ହୋଇ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୃତ୍ୟ-କଳାକୁ ସେହି ଦିବ୍ୟ ନର୍ତ୍ତକଙ୍କ ପ୍ରତି ଅର୍ପଣ ରୂପେ ସ୍ଥାପିତ କରେ।
Frequently Asked Questions
ଆଙ୍ଗିକଂ ଭୁବନଂ ଯସ୍ୟ କେଉଁଠାରୁ?▼
ଏହା ନନ୍ଦିକେଶ୍ୱରଙ୍କ ଅଭିନୟ ଦର୍ପଣ ସହ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ ମଙ୍ଗଳ (ବନ୍ଦନା) ଶ୍ଲୋକ, ଯାହା ହାବ-ଭାବ ଓ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଗ୍ରନ୍ଥ। ଏହା ଭରତନାଟ୍ୟମ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ପ୍ରଦର୍ଶନର ଆରମ୍ଭରେ ପଠିତ ହୁଏ।
ଶ୍ଲୋକରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଚାରି ଅଭିନୟ କେଉଁ?▼
ଆଙ୍ଗିକ (ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି), ବାଚିକ (ବାଣୀ ଓ ଗାନ ଦ୍ୱାରା), ଆହାର୍ଯ୍ୟ (ବେଶ ଓ ଆଭରଣ ଦ୍ୱାରା), ଏବଂ ସାତ୍ତ୍ୱିକ (ସତ୍ୟ ଆନ୍ତରିକ ଭାବ ଦ୍ୱାରା)। ଶ୍ଲୋକ ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ଶିବ-ନଟରାଜଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଚାରିଗୋଟି ହିଁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ, ସମସ୍ତ ଭାଷା, ଚନ୍ଦ୍ର-ତାରା ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବ।
ନର୍ତ୍ତକମାନେ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପୂର୍ବରୁ ଏହା କାହିଁକି ଗାଆନ୍ତି?▼
କାରଣ ନଟରାଜ ନୃତ୍ୟର ଅଧିପତି ଓ ଆଦି ନର୍ତ୍ତକ। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଣାମ କରି କଳାକାର ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ଉପାସନା ରୂପେ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି ଏବଂ କଳା ପାଇଁ କୃପା, ଏକାଗ୍ରତା ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହାନ୍ତି।
ଅଣ-ନର୍ତ୍ତକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶ୍ଲୋକ ପଠନ କରିପାରିବେ କି?▼
ହଁ। ଯେକେହି ଏହାକୁ ନଟରାଜ ରୂପ ଶିବଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ବନ୍ଦନା ରୂପେ ପଠନ କରିପାରିବେ, ବିଶେଷତଃ ଯେକୌଣସି ସୃଜନାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ କରାଯାଇପାରେ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →