ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧.୧ — ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १.१ — धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
धृतराष्ट्रः उवाच
dhṛitarāśhtraḥ uvācha
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କହିଲେ
धर्मक्षेत्रे
dharma-kṣhetre
ଧର୍ମର ଭୂମି
कुरुक्षेत्रे
kuru-kṣhetre
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ
समवेताः
samavetāḥ
ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା
युयुत्सवः
yuyutsavaḥ
ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ
मामकाः
māmakāḥ
ମୋର ପୁତ୍ରମାନେ
पाण्डवाः
pāṇḍavāḥ
ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ
च
cha
ଏବଂ
एव
eva
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ
किम्
kim
କଣ
अकुर्वत
akurvata
ସେମାନେ କଲେ
सञ्जय
sañjaya
ହେ ସଞ୍ଜୟ
Complete Translation
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କହିଲେ: ହେ ସଞ୍ଜୟ! ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଧର୍ମଭୂମି କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ମୋର ଓ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ କଣ କଲେ?
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 1, Verse 1
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ଭଗବଦ୍ଗୀତା ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ 'ଅର୍ଜୁନ ବିଷାଦ ଯୋଗ'ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ମହାଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ସେତେବେଳେ ନିଜେ ରଣଭୂମି ଦେଖିପାରୁ ନ ଥିବା ଅନ୍ଧ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୂରଦର୍ଶୀ ଦୃଷ୍ଟି ପ୍ରାପ୍ତ ତାଙ୍କ ସାରଥି ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରର ଘଟଣାବଳୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ କହନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଏହି ପ୍ରଥମ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ସମଗ୍ର ଗୀତାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ।
Frequently Asked Questions
ଭଗବଦ୍ଗୀତାର ପ୍ରଥମ ଶ୍ଲୋକ କିଏ କହନ୍ତି?▼
ଅନ୍ଧ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଆରମ୍ଭିକ ଶ୍ଲୋକ କହନ୍ତି। ବେଦ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିବ୍ୟଦୃଷ୍ଟି ପ୍ରାପ୍ତ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ରଣଭୂମିରେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ (କୌରବ), ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଣ ଘଟୁଛି ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ସେ କହନ୍ତି।
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରକୁ 'ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ର' କାହିଁକି କୁହାଯାଏ?▼
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଏକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥଭୂମି ଥିଲା ଏବଂ ସେଠାରେ ଲଢ଼ାଯାଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ମୂଳତଃ ଧର୍ମ ପାଇଁ ସଂଗ୍ରାମ ଥିଲା, ତେଣୁ ଏହାକୁ 'ଧର୍ମର ଭୂମି' କୁହାଯାଏ। ପବିତ୍ର ଭୂମିରେ ଥିବାରୁ ଅଧର୍ମ ଆଡ଼କୁ ଝୁଙ୍କିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ଧର୍ମ ଜାଗ୍ରତ ହୁଏ ବୋଲି ଟୀକାକାରମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରନ୍ତି।
ଗୀତା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନରୁ କାହିଁକି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ?▼
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ପ୍ରଶ୍ନରୁ ଆରମ୍ଭ ହେବାରୁ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କ ନିଜ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ପ୍ରକାଶ ପାଏ ('ମୋର ପୁତ୍ରମାନେ' ବନାମ 'ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ')। ଏହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ପକ୍ଷପାତ ମହାକାବ୍ୟର ନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନାର ଭୂମିକା ରଚନା କରେ ଏବଂ ଶ୍ରୋତାଙ୍କୁ ସେହି ସଂଳାପ ଭିତରକୁ ଟାଣିନିଏ ଯାହା ପରେ ଗୀତା ହୋଇଯାଏ।
କୃଷ୍ଣ ନ କହିଲେ ବି ଏହି ଶ୍ଲୋକ କଣ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?▼
ହଁ। ଆରମ୍ଭିକ ଶ୍ଲୋକ ଭାବେ ଏହା ସମଗ୍ର ଦୃଶ୍ୟର ଭୂମିକା ରଚନା କରେ ଏବଂ ଗୀତାର ଯେକୌଣସି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଠର ଆରମ୍ଭରେ ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ପଠିତ ହୁଏ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପଦେଶ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହା କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରର ପରିବେଶ ଓ ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରେ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →