ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧.୨୧ — ସେନୟୋରୁଭୟୋର୍ମଧ୍ୟେ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १.२१ — सेनयोरुभयोर्मध्ये
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
अर्जुनः उवाच
arjunaḥ uvācha
ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ
हृषीकेशम्
hṛiṣhīkeśham
ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ (ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ସ୍ୱାମୀ କୃଷ୍ଣ)
तदा
tadā
ସେତେବେଳେ; ସେହି ସମୟରେ
वाक्यम् इदम्
vākyam idam
ଏହି ବାକ୍ୟ
आह
āha
କହିଲେ; ବୋଲିଲେ
महीपते
mahīpate
ହେ ପୃଥିବୀପତି (ସଞ୍ଜୟ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି)
सेनयोः
senayoḥ
ସେନାମାନଙ୍କର
उभयोः
ubhayoḥ
ଉଭୟଙ୍କର
मध्ये
madhye
ମଧ୍ୟରେ
रथम्
ratham
ରଥକୁ
स्थापय
sthāpaya
ଠିଆ କରନ୍ତୁ; ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ
मे
me
ମୋର
अच्युत
achyuta
ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ଅବିନାଶୀ (କୃଷ୍ଣ)
Complete Translation
ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: ହେ ଅଚ୍ୟୁତ (ଅବିନାଶୀ କୃଷ୍ଣ)! ମୋର ରଥକୁ ଦୁଇ ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଏଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଏହି ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖିପାରେ ଏବଂ ଜାଣିପାରେ ଯେ ଏହି ରଣସଂଗ୍ରାମ ଆରମ୍ଭ ହେବା ସମୟରେ ମୋତେ କାହା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ହେବ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 1, Verse 21
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ 'ଅର୍ଜୁନ ବିଷାଦ ଯୋଗ'ରେ, ଶଙ୍ଖନାଦ ପରେ, ଦୁଇ ସେନା ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଠିଆ ହେଲେ, ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ସାରଥି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ରଥକୁ ଦୁଇ ସେନାର ମଧ୍ୟକୁ ନେବାକୁ କୁହନ୍ତି। ସଞ୍ଜୟ ଏହାକୁ ଅନ୍ଧ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଶୁଣାନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ତାଙ୍କ ସ୍ୱଜନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆଣେ, ଏବଂ ସେହି ଶୋକ ଜଗାଏ ଯାହା ଭଗବଦ୍ଗୀତାର ଅବସର ହୁଏ।
Frequently Asked Questions
ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧.୨୧ରେ ଅର୍ଜୁନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କଣ ମାଗନ୍ତି?▼
ସାରଥି ହୋଇଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ରଥକୁ ଦୁଇ ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ କରିବାକୁ ଅର୍ଜୁନ କହନ୍ତି, ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଏକତ୍ର ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖିପାରନ୍ତି।
ଅର୍ଜୁନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ 'ହୃଷୀକେଶ' ଓ 'ଅଚ୍ୟୁତ' କାହିଁକି କୁହନ୍ତି?▼
'ହୃଷୀକେଶ' ଅର୍ଥ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ସ୍ୱାମୀ, ଯାହା ସଙ୍କେତ ଦିଏ ଯେ କୃଷ୍ଣ ସେହି ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ହିଁ ସ୍ୱାମୀ ଯାହା ଉପରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସଂଯମ ଟଳମଳ ହେବାକୁ ଯାଉଛି; 'ଅଚ୍ୟୁତ' ଅର୍ଥ ଅବିନାଶୀ, ଯିଏ କେବେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ନାମ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଟଳ ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ ତାଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ପ୍ରକାଶ କରେ।
ଗୀତାରେ ଏହି ଶ୍ଲୋକର ମହତ୍ତ୍ୱ କଣ?▼
ଏହା ସେହି ମୋଡ଼ ଯେଉଁଠି ଅର୍ଜୁନ ରଣଭୂମି ଦେଖିବାକୁ କୁହନ୍ତି। ଦୁଇ ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ ହୋଇ ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱଜନ ଓ ଗୁରୁଜନଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ଯାହା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମଗ୍ର ଉପଦେଶର କାରଣ ହେଉଥିବା ଶୋକ ଓ ବିଭ୍ରାନ୍ତି (ବିଷାଦ) ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ।
ଶ୍ଲୋକରେ ସମ୍ବୋଧିତ 'ମହୀପତେ' କିଏ?▼
'ମହୀପତେ' (ହେ ପୃଥିବୀପତି) ହେଉଛି ସଞ୍ଜୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ। ସଞ୍ଜୟ ରଣଭୂମିର ଘଟଣା ଅନ୍ଧ ରାଜାଙ୍କୁ ଶୁଣାଉଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବାକ୍ୟ କହିବା ସମୟରେ ସେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରନ୍ତି।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →