શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧૦.૨૨ — વેદાનાં સામવેદોઽસ્મિ
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧୦.୨୨ — ବେଦାନାଂ ସାମ-ବେଦୋଽସ୍ମି in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
દસમા અધ્યાયમાં પોતાની દિવ્ય વિભૂતિઓના પ્રકાશનને આગળ વધારતા શ્રીકૃષ્ણ વધુ ક્ષેત્રોમાં શ્રેષ્ઠ તત્ત્વો જણાવે છે — શાસ્ત્રોમાં મધુર સામવેદ, દેવોમાં ઇન્દ્ર, ઇન્દ્રિયોમાં મન, અને સમસ્ત પ્રાણીઓમાં ચેતના. ચેતના સાથે પોતાનું તાદાત્મ્ય જણાવીને તેઓ પ્રત્યેક પ્રાણીની અંતરતમ સત્તા તરફ સંકેત કરે છે, એ શીખવતા કે ઈશ્વર કેવળ બહાર મહિમામય વસ્તુઓમાં જ નહીં, પરંતુ આપણી ભીતરની ચેતના પણ છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Bhagavad Gita Chapter 10, Verse 22 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
દસમા અધ્યાય, દિવ્ય વિભૂતિઓના યોગ (વિભૂતિ યોગ)માં, શ્રીકૃષ્ણ અર્જુન માટે સમસ્ત સૃષ્ટિમાં પોતાની શક્તિની શ્રેષ્ઠ અભિવ્યક્તિઓ ખોલે છે. અહીં તેઓ શાસ્ત્રો અને દેવોથી આગળ અનુભવનાં આંતરિક ઉપકરણો — મન અને ચેતના — તરફ વળે છે, એ દર્શાવતા કે એ જ પરમ તત્ત્વ બહાર મહિમામાં અને ભીતર સમસ્ત પ્રાણીઓની જાગૃતિ રૂપે પ્રકાશિત થાય છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
જે સાધકોએ 'પ્રાણીઓમાં હું ચેતના છું' આ વાક્ય પર ધ્યાન કર્યું, તેઓ જણાવે છે કે ઈશ્વરની શોધ, જે ક્યારેક બહાર તરફ હતી, અચાનક ભીતર તરફ વળી ગઈ અને તેમની પોતાની જાગૃતિમાં વિશ્રામ પામી, જ્યાં તેમણે ભગવાનની નિકટતાને પોતાના જ સ્વરૂપ રૂપે અનુભવી.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
વેદાનાં સામવેદોઽસ્મિ દેવાનામસ્મિ વાસવઃ। ઇન્દ્રિયાણાં મનશ્ચાસ્મિ ભૂતાનામસ્મિ ચેતના॥
vedānāṁ sāma-vedo ’smi devānām asmi vāsavaḥ indriyāṇāṁ manaśh chāsmi bhūtānām asmi chetanā
અર્થ:વેદોમાં હું સામવેદ છું; દેવોમાં હું વાસવ (ઇન્દ્ર) છું; ઇન્દ્રિયોમાં હું મન અને પ્રાણીઓમાં હું ચેતના (જ્ઞાનશક્તિ) છું.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧୦.୨୨ — ବେଦାନାଂ ସାମ-ବେଦୋଽସ୍ମି પાઠના લાભ
ઈશ્વરને પ્રત્યેક પ્રાણીની ભીતર પ્રકાશિત ચેતના રૂપે પ્રગટ કરે છે
બાહ્ય ઉપાસનાને આંતરિક જાગૃતિ સાથે જોડીને ભક્તિને ઊંડી કરે છે
સામવેદ, સૌથી સંગીતમય શાસ્ત્ર, ને ભગવાનના રૂપે સન્માનિત કરે છે
મનને સમસ્ત ઇન્દ્રિયોની પાછળ સાક્ષી રૂપે દિવ્યને ઓળખવાનો અભ્યાસ કરાવે છે
સમસ્ત જીવનને દિવ્ય ચેતનાથી યુક્ત માનીને તેના પ્રત્યે શ્રદ્ધા જગાડે છે
તે જાગૃતિ તરફ ધ્યાન વાળીને શાંતિ લાવે છે જે આપણું સાચું સ્વરૂપ છે
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧୦.୨୨ — ବେଦାନାଂ ସାମ-ବେଦୋଽସ୍ମି જપ વિધિ
આ શ્લોકને શાંતિથી જપો, ખાસ કરીને અંતિમ શબ્દો 'ભૂતાનામસ્મિ ચેતના' — 'પ્રાણીઓમાં હું ચેતના છું' — પર ટકીને. મનને તે સરળ જાગૃતિમાં સ્થિર થવા દો જે સમસ્ત અનુભવને જાણે છે, અને તેને ભગવાનની ઉપસ્થિતિ રૂપે ઓળખો. આ શ્લોક ભક્તિથી ધ્યાન સુધીનો એક ઉત્તમ સેતુ છે, જે જપનારને તે ચેતના તરફ ભીતર લઈ જાય છે જે ઈશ્વરનું પોતાનું પ્રકાશ છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧୦.୨୨ — ବେଦାନାଂ ସାମ-ବେଦୋଽସ୍ମି શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ