ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧୧.୧୫ — ପଶ୍ୟାମି ଦେବାଂସ୍ତବ ଦେବ ଦେହେ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ११.१५ — पश्यामि देवांस्तव देव देहे
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
अर्जुनः उवाच
arjunaḥ uvācha
ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ
पश्यामि
paśhyāmi
ମୁଁ ଦେଖୁଛି
देवान्
devān
ଦେବତାଙ୍କୁ; ଦିବ୍ୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ
तव देव देहे
tava deva dehe
ଆପଣଙ୍କ ଶରୀରରେ, ହେ ଦେବ
सर्वान्
sarvān
ସମସ୍ତ
तथा
tathā
ସେହିପରି
भूतविशेषसङ्घान्
bhūta-viśheṣha-saṅghān
ନାନା ପ୍ରକାର ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସମୂହକୁ
ब्रह्माणम्
brahmāṇam
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ (ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ)
ईशम्
īśham
ଈଶଙ୍କୁ (ଶିବଙ୍କୁ)
कमलासनस्थम्
kamala-āsana-stham
ପଦ୍ମାସନରେ ଉପବିଷ୍ଟ
ऋषीन्
ṛiṣhīn
ଋଷିମାନଙ୍କୁ
च सर्वान्
cha sarvān
ଏବଂ ସମସ୍ତ
उरगान्
uragān
ସର୍ପମାନଙ୍କୁ
च दिव्यान्
cha divyān
ଏବଂ ଦିବ୍ୟଜନମାନଙ୍କୁ
Complete Translation
ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: ହେ ଦେବ! ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରୀରରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଓ ନାନା ପ୍ରକାର ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସମୂହକୁ ଦେଖୁଛି; ପଦ୍ମାସନରେ ଉପବିଷ୍ଟ ବ୍ରହ୍ମା, ଭଗବାନ ଶିବ, ସମସ୍ତ ଋଷି ଓ ଦିବ୍ୟ ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଛି।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 15
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ବିଶ୍ୱରୂପ ଦର୍ଶନ ଯୋଗରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦିବ୍ୟଚକ୍ଷୁ ପ୍ରଦାନ କଲେ ଅର୍ଜୁନ ବିଶ୍ୱରୂପ ଦେଖିବା ଓ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ଲୋକ ତାଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନାର ଆରମ୍ଭ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଭଗବାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ପ୍ରାଣୀ, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, ଋଷି ଓ ଦିବ୍ୟ ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟମାନ ଦେଖନ୍ତି।
Frequently Asked Questions
ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧୧.୧୫ରେ ଅର୍ଜୁନ କଣ ଦେଖନ୍ତି?▼
ଦିବ୍ୟଚକ୍ଷୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ ଅର୍ଜୁନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶରୀରରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ପ୍ରାଣୀ ସମୂହ, ପଦ୍ମରେ ଉପବିଷ୍ଟ ବ୍ରହ୍ମା, ଭଗବାନ ଶିବ, ସମସ୍ତ ଋଷି ଓ ଦିବ୍ୟ ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି। ଏହା ତାଙ୍କ ବିଶ୍ୱରୂପ-ବର୍ଣ୍ଣନାର ଆରମ୍ଭ।
ବିଶ୍ୱରୂପ କଣ?▼
ବିଶ୍ୱରୂପ ହେଉଛି ଭଗବାନଙ୍କ ସେହି ବିରାଟ, ସର୍ବବ୍ୟାପକ ରୂପ ଯେଉଁଥିରେ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଏବଂ ତାହାର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଦେବତା ସମାହିତ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଏହି ରୂପ ଦେଖାଇ ନିଜର ଅନନ୍ତ, ପରମ ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ରୂପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶିବ କାହିଁକି ଦେଖାଯାଆନ୍ତି?▼
ଭଗବାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ମହାନ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଗୋଟିଏ ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କଠାରେ ଉଦ୍ଭବ ହୁଅନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କରି ଉପରେ ଆଶ୍ରିତ। ଏହି ଦର୍ଶନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ ଏବଂ ଆଧାର ରୂପେ ପ୍ରକାଶ କରେ।
ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଭକ୍ତିକୁ କିପରି ଗଭୀର କରେ?▼
ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ପ୍ରାଣୀ ଭଗବାନଙ୍କଠାରେ ହିଁ ବାସ କରନ୍ତି — ଏହି ଚିନ୍ତନ କରି ଭକ୍ତ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଅନନ୍ତ ଓ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ରୂପେ ଦେଖିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି। ଏଥିରେ ଭକ୍ତି ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସୀମିତ ପ୍ରତିମା ଅତିକ୍ରମ କରି, ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପରିଣତ ହୁଏ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →