ଭଗବଦ୍ଗୀତା 11.55 — ମତ୍କର୍ମକୃନ୍ମତ୍ପରମୋ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ११.५५ — मत्कर्मकृन्मत्परमो
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
मत्कर्मकृत्
mat-karma-kṛit
ଯେ ମୋ ପାଇଁ ହିଁ ସମସ୍ତ କର୍ମ କରେ
मत्परमः
mat-paramaḥ
ଯେ ମୋତେ ହିଁ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ବୋଲି ମନେ କରେ
मद्भक्तः
mad-bhaktaḥ
ମୋଠାରେ ଅନୁରକ୍ତ; ମୋର ଭକ୍ତ
सङ्गवर्जितः
saṅga-varjitaḥ
ଆସକ୍ତିରହିତ
निर्वैरः
nirvairaḥ
ବୈରଭାବରହିତ; ଦ୍ୱେଷରହିତ
सर्वभूतेषु
sarva-bhūteṣhu
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି
यः
yaḥ
ଯେ
सः
saḥ
ସେ
माम्
mām
ମୋତେ
एति
eti
ଆସେ; ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ
पाण्डव
pāṇḍava
ହେ ଅର୍ଜୁନ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର
Complete Translation
ହେ ଅର୍ଜୁନ! ଯେ ମୋ ପାଇଁ ହିଁ କର୍ମ କରେ, ମୋତେ ହିଁ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ବୋଲି ମନେ କରେ, ଯେ ମୋର ଭକ୍ତ ଓ ଆସକ୍ତିରହିତ, ଆଉ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ବୈରଭାବ ରଖେ ନାହିଁ — ସେ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 55
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ଏହା ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଶ୍ୱରୂପଦର୍ଶନ ଯୋଗ, ର ସମାପନ ଶ୍ଳୋକ। ନିଜ ବିଶ୍ୱରୂପ ପ୍ରକଟ କରି ଓ ପରେ ତାହାକୁ ଗୁଡ଼ାଇ ନେଇ, ବିଚଳିତ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରିବା ପରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜ ପ୍ରାପ୍ତିର ଉପାୟ ଗୋଟିଏ ଶ୍ଳୋକରେ ସାରରୂପେ କୁହନ୍ତି। ଭାଷ୍ୟକାରମାନେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବପ୍ରଧାନ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ, ଏହାକୁ ସମଗ୍ର ଗୀତାର ସାରଭୂତ ନିର୍ଯ୍ୟାସ ବୋଲି ବିବେଚନା କରନ୍ତି।
Frequently Asked Questions
ଭଗବଦ୍ଗୀତା 11.55କୁ ଏତେ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି କାହିଁକି ବିବେଚନା କରାଯାଏ?▼
ଶ୍ରୀ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏହି ଶ୍ଳୋକକୁ ସମଗ୍ର ଭଗବଦ୍ଗୀତାର ସାର ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ଶ୍ଳୋକରେ ଏହା ଗୀତାର ମୂଳ ଉପଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ — ନିଷ୍କାମ କର୍ମ, ଭକ୍ତି, ଅନାସକ୍ତି ଓ ବିଶ୍ୱ-ସଦ୍ଭାବ — ଭଗବାନଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାର୍ଗ ଭାବେ ଧାରଣ କରେ।
ଏହି ଶ୍ଳୋକରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଭକ୍ତଙ୍କ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ?▼
ଏହି ଶ୍ଳୋକ ପାଞ୍ଚଟି ଲକ୍ଷଣ କୁହେ: ଭଗବାନଙ୍କ ପାଇଁ ହିଁ ସମସ୍ତ କର୍ମ କରିବା (ମତ୍କର୍ମକୃତ୍), ତାଙ୍କୁ ହିଁ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ବୋଲି ମନେ କରିବା (ମତ୍ପରମଃ), ତାଙ୍କର ଭକ୍ତ ହେବା (ମଦ୍ଭକ୍ତଃ), ଆସକ୍ତିରହିତ ରହିବା (ସଙ୍ଗବର୍ଜିତଃ), ଓ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ସହିତ ବୈର ନ ରଖିବା (ନିର୍ବୈରଃ ସର୍ବଭୂତେଷୁ)।
'ନିର୍ବୈରଃ ସର୍ବଭୂତେଷୁ' କ’ଣ ଶିଖାଏ?▼
ଏହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ବୈରରାହିତ୍ୟ ଶିଖାଏ। ପ୍ରକୃତ ଭକ୍ତ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ତେଣୁ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ଦ୍ୱେଷ ବା ଶତ୍ରୁତା ରଖନ୍ତି ନାହିଁ, ଓ ଭଗବାନଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବାର ମାର୍ଗର ଅଙ୍ଗ ଭାବେ ବିଶ୍ୱମୈତ୍ରୀ ଗଢ଼ନ୍ତି।
ଏହି ଶ୍ଳୋକ ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟର ସମାପନ କିପରି କରେ?▼
ବିଶ୍ୱରୂପର ବିସ୍ମୟକର ଦର୍ଶନ ପରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କୋମଳ ଭାବେ ପୁଣି ସାଧନା ଆଡ଼କୁ ଫେରାଇ ଅଧ୍ୟାୟର ସମାପନ କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ଧାରଣକାରୀ ଭଗବାନଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବାର ମାର୍ଗ ଯେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ଜିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରେମମୟ, ଅନାସକ୍ତ, ନିଷ୍କାମ ଭକ୍ତି — ଏହା ଏହି ଶ୍ଳୋକ ଦେଖାଏ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →