ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧୫.୧୫ — ସର୍ବସ୍ୟ ଚାହଂ ହୃଦି ସନ୍ନିବିଷ୍ଟୋ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १५.१५ — सर्वस्य चाहं हृदि सन्निविष्टो
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
सर्वस्य
sarvasya
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ
च
cha
ଏବଂ
अहम्
aham
ମୁଁ
हृदि
hṛidi
ହୃଦୟରେ
सन्निविष्टः
sanniviṣhṭaḥ
ଅବସ୍ଥିତ, ବିରାଜମାନ
मत्तः
mattaḥ
ମୋଠାରୁ
स्मृतिः
smṛitiḥ
ସ୍ମୃତି
ज्ञानम्
jñānam
ଜ୍ଞାନ
अपोहनम्
apohanam
ବିସ୍ମୃତି, ଅପୋହନ
च
cha
ତଥା, ସେହିସହ
वेदैः
vedaiḥ
ବେଦ ଦ୍ୱାରା
च
cha
ଏବଂ
सर्वैः
sarvaiḥ
ସମସ୍ତ
अहम्
aham
ମୁଁ
एव
eva
ହିଁ, କେବଳ
वेद्यः
vedyaḥ
ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ
वेदान्तकृत्
vedānta-kṛit
ବେଦାନ୍ତର ରଚୟିତା
वेदवित्
veda-vit
ବେଦର ଅର୍ଥର ଜ୍ଞାତା
एव
eva
ହିଁ, କେବଳ
च
cha
ଏବଂ
अहम्
aham
ମୁଁ
Complete Translation
ମୁଁ ହିଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ମୋଠାରୁ ହିଁ ସ୍ମୃତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ଅପୋହନ (ସେମାନଙ୍କ ଅଭାବ) ହୁଏ। ସମସ୍ତ ବେଦ ଦ୍ୱାରା ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁ ମୁଁ ହିଁ, ତଥା ବେଦାନ୍ତର ରଚୟିତା ଓ ବେଦର ଜ୍ଞାତା ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 15, Verse 15
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଯୋଗର ଚରମ ଉପଦେଶରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି ଯେ ସେ କିପରି ସମସ୍ତ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ତାହାକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ଲୋକରେ ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସ୍ମୃତି ଓ ଜ୍ଞାନର ଉତ୍ସ ରୂପେ ନିଜ ଉପସ୍ଥିତି ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସ୍ୱୟଂକୁ ସମସ୍ତ ବେଦ ଓ ବେଦାନ୍ତର ବିଷୟ ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି।
Frequently Asked Questions
ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧୫.୧୫ ର ଅର୍ଥ କ'ଣ?▼
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି ଯେ ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ରୂପେ ଅବସ୍ଥିତ; ତାଙ୍କଠାରୁ ହିଁ ସ୍ମୃତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବିସ୍ମୃତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ସେ ସମସ୍ତ ବେଦ ଦ୍ୱାରା ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ, ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ବେଦାନ୍ତର ରଚୟିତା ଓ ବେଦର ଜ୍ଞାତା। ଏହା ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ହୃଦୟର ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ଓ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଉଭୟ ରୂପେ ସିଦ୍ଧ କରେ।
'ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ' କ'ଣ?▼
ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ଅର୍ଥ 'ଭିତରର ନିୟନ୍ତା' ବା 'ଅନ୍ତର୍ବାସୀ' — ପରମେଶ୍ୱର ଯିଏ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସାକ୍ଷୀ ଓ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ। ଏହି ଶ୍ଲୋକ ବେଦାନ୍ତର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ପ୍ରମୁଖ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଆଧାର।
ଈଶ୍ୱର ଜ୍ଞାନ ଓ ବିସ୍ମୃତି ଉଭୟର ଉତ୍ସ କିପରି ହୋଇପାରନ୍ତି?▼
ସୂକ୍ଷ୍ମ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ଭଗବାନ ରୂପେ, ସେ ବ୍ୟକ୍ତିର କର୍ମ ଓ ଗ୍ରହଣଶୀଳତା ଅନୁସାରେ ସ୍ମରଣ ଓ ବୋଧ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସେହିପରି ବିସ୍ମୃତି ମଧ୍ୟ ହେବାକୁ ଦିଅନ୍ତି। ତେଣୁ ଭକ୍ତମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଉତ୍ସ ମାନି ସ୍ପଷ୍ଟ ସ୍ମୃତି ଓ ସମ୍ୟକ୍ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି।
ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଶ୍ଲୋକ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?▼
ଏହା ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ସମସ୍ତ ବେଦର ଚରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ହିଁ ('ସମସ୍ତ ବେଦ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ହିଁ ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ')। ସାଧକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାର ଅର୍ଥ ସମସ୍ତ ଅଧ୍ୟୟନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହୃଦୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଭଗବାନଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ୍କାର, ଯାହା ଭକ୍ତିକୁ ଜ୍ଞାନ ସହ ସମନ୍ୱିତ କରେ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →