ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧୬.୨୧ — ତ୍ରିବିଧଂ ନରକସ୍ୟେଦଂ ଦ୍ୱାରମ୍ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता 16.21 — त्रिविधं नरकस्येदं द्वारम्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
त्रिविधम्
tri-vidham
ତିନି ପ୍ରକାରର
नरकस्य
narakasya
ନରକର
इदम्
idam
ଏହି
द्वारम्
dvāram
ଦ୍ୱାର, ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାର
नाशनम्
nāśhanam
ନାଶକାରୀ, ବିନାଶକାରୀ
आत्मनः
ātmanaḥ
ଆତ୍ମାର
कामः
kāmaḥ
କାମ, ବାସନା
क्रोधः
krodhaḥ
କ୍ରୋଧ
तथा
tathā
ତଥା, ସେହିସହ
लोभः
lobhaḥ
ଲୋଭ
तस्मात्
tasmāt
ତେଣୁ
एतत्
etat
ଏ
त्रयम्
trayam
ତିନୋଟିକୁ
त्यजेत्
tyajet
ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ
Complete Translation
କାମ, କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭ — ଏସବୁ ଆତ୍ମନାଶର ତିନି ପ୍ରକାରର ଦ୍ୱାର, ତେଣୁ ଏ ତିନୋଟିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 16, Verse 21
Author: Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa)
Period: Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)
ଷୋଡଶ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଦିବ୍ୟ ଓ ଆସୁରୀ ପ୍ରକୃତିର ବୈପରୀତ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ପରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଆସୁରୀ ମାର୍ଗକୁ ତାହାର ତିନି ସର୍ବାଧିକ ମାରାତ୍ମକ ମୂଳରେ — କାମ, କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭ — ସଙ୍କୁଚିତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଚେତାବନୀ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ଏମାନେ ବିନାଶର ଦ୍ୱାର। ବାସନା କିପରି କ୍ରୋଧ ଓ ପତନକୁ ଜନ୍ମ ଦିଏ ସେହି ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଅଂଶର (୨.୬୨–୬୩) ପ୍ରତିଧ୍ୱନି କରି, ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଗୀତାର ସର୍ବାଧିକ ଉଦ୍ଧୃତ ନୈତିକ ଉପଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ସାଧକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ କାଳାତୀତ ସାବଧାନତା ରୂପେ ଠିଆ ହୋଇଛି।
Frequently Asked Questions
ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୧୬.୨୧ ରେ ନରକର ତିନି ଦ୍ୱାର କେଉଁଗୁଡ଼ିକ?▼
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କାମ (ବାସନା), କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭକୁ ନରକର ତିନି ଦ୍ୱାର, ଆତ୍ମାର ନାଶକାରୀ ବୋଲି କୁହନ୍ତି। ସେ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ଏ ତିନୋଟିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତ୍ୟାଗ କରାଯାଉ, କାରଣ ଏମାନେ ସାଂସାରିକ କଲ୍ୟାଣ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରଗତି ଉଭୟକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି।
ଏ ତିନୋଟିକୁ ହିଁ ବିଶେଷ ରୂପେ କାହିଁକି ବାଛାଗଲା?▼
କାମ, କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭ ସେହି ମୂଳ ଆବେଗ ଯାହାରୁ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏମାନେ ବିବେକକୁ ଆଚ୍ଛନ୍ନ କରନ୍ତି, ମନକୁ ଅଶାନ୍ତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଆତ୍ମାକୁ ଦୁଃଖରେ ବାନ୍ଧନ୍ତି, ସେଥିପାଇଁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏମାନଙ୍କୁ ବିନାଶକାରୀ କୁହନ୍ତି ଓ ଏମାନଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତ୍ୟାଗର ଆଗ୍ରହ କରନ୍ତି।
ଏ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ କିପରି ଜୟ କରାଯାଇପାରେ?▼
ଗୀତା ଆତ୍ମ-ସଂଯମ, ବିବେକ, ବୈରାଗ୍ୟ ଓ ଭକ୍ତିର ଉପାୟ କୁହେ। ଏ ଆବେଗଗୁଡ଼ିକୁ 'ନରକର ଦ୍ୱାର' ମାନି ଓ ଏମାନଙ୍କ ଉପରେ କର୍ମ ନ କରି, ମନକୁ ଉଚ୍ଚତର ଆତ୍ମା ଓ ଭଗବାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ମୋଡ଼ି, ମନୁଷ୍ୟ କ୍ରମଶଃ ଏମାନଙ୍କ ପକଡ଼ରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଅଧ୍ୟାୟ ଏମାନଙ୍କ ତ୍ୟାଗ ପରେ କ'ଣ ହୁଏ ତାହା କୁହେ କି?▼
ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶ୍ଲୋକରେ (୧୬.୨୨) ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବୁଝାନ୍ତି ଯେ ଏ ତିନି ଅନ୍ଧକାର-ଦ୍ୱାରରୁ ମୁକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଆତ୍ମାର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଆଚରଣ କରେ ଏବଂ ସେଥିଦ୍ୱାରା ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। କାମ, କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭର ତ୍ୟାଗ ମୋକ୍ଷର ମାର୍ଗ ଖୋଲେ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →