ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 18.13 — ପଞ୍ଚୈତାନି ମହାବାହୋ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १८.१३ — पञ्चैतानि महाबाहो
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
पञ्च एतानि
pañcha etāni
ଏହି ପାଞ୍ଚ
महाबाहो
mahā-bāho
ହେ ମହାବାହୁ (ଅର୍ଜୁନ)
कारणानि
kāraṇāni
କାରଣ; ଉପାଦାନ
निबोध मे
nibodha me
ମୋ ଠାରୁ ଜାଣ; ମୋ ଠାରୁ ବୁଝ
सांख्ये
sānkhye
ସାଂଖ୍ୟରେ (ବିଶ୍ଳେଷଣ ଦର୍ଶନରେ)
कृतान्ते
kṛitānte
କର୍ମର (ପ୍ରତିକ୍ରିୟାର) ଅନ୍ତ ପ୍ରତିପାଦନ କରୁଥିବା ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ; ବେଦାନ୍ତରେ
प्रोक्तानि
proktāni
କୁହାଯାଇଛି; ଜଣାଯାଇଛି
सिद्धये
siddhaye
ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ
सर्वकर्मणाम्
sarva-karmaṇām
ସମସ୍ତ କର୍ମର
Complete Translation
ହେ ମହାବାହୋ ଅର୍ଜୁନ! କର୍ମର (ପ୍ରତିକ୍ରିୟାର) ଅନ୍ତ ପ୍ରତିପାଦନ କରୁଥିବା ସାଂଖ୍ୟ-ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ସମସ୍ତ କର୍ମର ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯେଉଁ ପାଞ୍ଚ କାରଣ କୁହାଯାଇଛି, ସେସବୁ ମୋ ଠାରୁ ଜାଣ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 18, Verse 13
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ମୋକ୍ଷ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଯୋଗରେ, ସନ୍ନ୍ୟାସ ବିଷୟରେ ଉପଦେଶ ଦେବା ପରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କର୍ମର ସ୍ୱରୂପ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁନ୍ତି। ଏଠାରେ ସେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ, ସାଂଖ୍ୟ ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କର୍ମକୁ ସିଦ୍ଧ କରୁଥିବା ପାଞ୍ଚ ଉପାଦାନକୁ ଜାଣିବାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି — ଏକ ଏଭଳି ବିଶ୍ଳେଷଣ ଯାହା ଏକାକୀ କର୍ତ୍ତା ହେବାର ଭ୍ରମକୁ ଲିଭାଇ ଦିଏ।
Frequently Asked Questions
ଭଗବଦ୍ଗୀତା 18.13ରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କାହାର ପରିଚୟ ଦିଅନ୍ତି?▼
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କୁହନ୍ତି ଯେ ସାଂଖ୍ୟ ଦର୍ଶନରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ସମସ୍ତ କର୍ମର ସିଦ୍ଧିର ପାଞ୍ଚ କାରଣକୁ ଜାଣନ୍ତୁ। ଏହା କର୍ମର ଏକ ବିଶ୍ଳେଷଣର ପରିଚୟ ଦିଏ ଯାହାକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବିକଶିତ କରନ୍ତି।
କର୍ମର ପାଞ୍ଚ ଉପାଦାନ କ'ଣ?▼
ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ (18.14) ସେସବୁର ନାମ ଦିଅନ୍ତି: ଶରୀର (କର୍ମର ଅଧିଷ୍ଠାନ), କର୍ତ୍ତା, ବିଭିନ୍ନ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବା କରଣ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରୟତ୍ନ, ଏବଂ ଦୈବ (ଦୈବିକ ବିଧାନ)। ଏହି ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ମିଳିତ ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କର୍ମକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି।
ଏହି ବିଶ୍ଳେଷଣ କାହିଁକି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?▼
ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ କୌଣସି କର୍ମ କେବଳ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅହଂକାର ଦ୍ୱାରା ଏକାକୀ ହୁଏ ନାହିଁ; ଅନେକ ଉପାଦାନ ମିଳିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ଏହାକୁ ବୁଝିବା ଏକାକୀ କର୍ତ୍ତା ହେବାର ମିଥ୍ୟା ଭାବ ଲିଭାଇ ଦିଏ, ଯାହା ସାଧକଙ୍କୁ ଗର୍ବ ଓ ଆସକ୍ତି ବିନା କର୍ମ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ, ଏବଂ ଏହିପରି କର୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇ ନିଏ।
'ମହାବାହୋ'ର ଅର୍ଥ କ'ଣ?▼
'ମହାବାହୋ'ର ଅର୍ଥ 'ହେ ମହାବାହୁ (ବଳିଷ୍ଠ ବାହୁବିଶିଷ୍ଟ)', ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଏକ ବିଶେଷଣ ଯାହା ଯୋଦ୍ଧା ଭାବେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଉଜାଗର କରେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଏହିପରି ସମ୍ବୋଧନ କରନ୍ତି ଯେପରି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପଦେଶ ଦେବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଓ ଗରିମା ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତି।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →