ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା 2.14 — ମାତ୍ରାସ୍ପର୍ଶାସ୍ତୁ କୌନ୍ତେୟ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता 2.14 — मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
मात्रास्पर्शाः
mātrā-sparśhāḥ
ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ବିଷୟ ସହିତ ସଂଯୋଗ
तु
tu
ବାସ୍ତବରେ
कौन्तेय
kaunteya
ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ
शीत
śhīta
ଶୀତ, ଶୀତଳତା
उष्ण
uṣhṇa
ଉଷ୍ଣ, ଗରମ
सुख
sukha
ସୁଖ, ଆନନ୍ଦ
दुःख
duḥkha
ଦୁଃଖ, ଯନ୍ତ୍ରଣା
दाः
dāḥ
ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା
आगम
āgama
ଆସିବା, ପ୍ରକଟ ହେବା
अपायिनः
apāyinaḥ
ଯିବା, ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା
अनित्याः
anityāḥ
ଅନିତ୍ୟ, କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ
तान्
tān
ସେମାନଙ୍କୁ
तितिक्षस्व
titikṣhasva
ସହ୍ୟ କର, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧର
भारत
bhārata
ହେ ଭରତବଂଶୀ (ଅର୍ଜୁନ)
Complete Translation
ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର! ଶୀତ ଓ ଉଷ୍ଣ ତଥା ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ବିଷୟମାନଙ୍କ ସଂଯୋଗର ଆରମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ତ ହୁଏ; ସେମାନେ ଅନିତ୍ୟ, ତେଣୁ ହେ ଭାରତ! ସେମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ସହ୍ୟ କର।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 14
Author: Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa)
Period: Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ଏହି ଶ୍ଲୋକ ସାଂଖ୍ୟଯୋଗ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଶୋକାକୁଳ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଉପଦେଶ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଆତ୍ମାର ନିତ୍ୟତା ବୁଝାଇବା ପରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏବେ ଶରୀରର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସହ୍ୟ କରିବାର ବ୍ୟାବହାରିକ ସାଧନା ଆଡ଼କୁ ଫେରନ୍ତି। ତିତିକ୍ଷାର ଏହି ଉପଦେଶ ବେଦାନ୍ତର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସାଧନାର ଏକ ଆଧାରସ୍ତମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହାକୁ ଯୁଗଯୁଗ ଧରି ସନ୍ଥ ଓ ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କରିଛନ୍ତି।
Frequently Asked Questions
ଭଗବଦ୍ଗୀତା 2.14ର ମୂଳ ଉପଦେଶ କଣ?▼
ଏହା କୁହେ ଯେ ଶୀତ, ଉଷ୍ଣ, ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ବିଷୟ ସହିତ ସଂଯୋଗରୁ ହିଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଯେହେତୁ ସେମାନଙ୍କର ଆରମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ତ ହୁଏ, ସେମାନେ ଅନିତ୍ୟ ଏବଂ ମନକୁ ବିଚଳିତ ହେବାକୁ ନ ଦେଇ ଶାନ୍ତ ଧୈର୍ଯ୍ୟର ସହିତ ସହ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଠାରେ ତିତିକ୍ଷାର ଅର୍ଥ କଣ?▼
ତିତିକ୍ଷା ହେଉଛି ଧୈର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ସହନଶୀଳତା — ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱମାନଙ୍କୁ (ସୁଖ-ଦୁଃଖ, ଶୀତ-ଉଷ୍ଣ) ଉଲ୍ଲସିତ ବା ବିଷଣ୍ଣ ନ ହୋଇ ସହ୍ୟ କରିବାର କ୍ଷମତା। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏହାକୁ ମନର ସ୍ଥିରତା ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରଗତି ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସାଧନା ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ଅନୁଭବକୁ ଅନିତ୍ୟ କାହିଁକି କୁହନ୍ତି?▼
ଯେହେତୁ ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ବିଷୟମାନଙ୍କ ବଦଳୁଥିବା ସଂଯୋଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ନିରନ୍ତର ଉତ୍ପନ୍ନ (ଆଗମ) ଓ ନଷ୍ଟ (ଅପାୟୀ) ହେଉଥାଆନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରକୃତିକୁ ଚିହ୍ନିବା ମନୁଷ୍ୟକୁ କ୍ଷଣିକ ରାଗ-ଦ୍ୱେଷର ଦାସ ହେବାରୁ ମୁକ୍ତ କରେ।
ମୁଁ ଏହି ଶ୍ଲୋକକୁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ କିପରି ପ୍ରୟୋଗ କରିବି?▼
ଯେତେବେଳେ ଅସୁବିଧା, ସମାଲୋଚନା, କ୍ଷତି ବା କୌଣସି ଅପ୍ରିୟ ଅନୁଭବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ମନେ ରଖନ୍ତୁ ଯେ ତାହା କ୍ଷଣିକ। ସେହି ଭାବନାକୁ ଏକ ବହିଯାଉଥିବା ଲହରୀ ଭଳି ଦେଖନ୍ତୁ, ତାହାକୁ ଧୈର୍ଯ୍ୟର ସହିତ ସହ୍ୟ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ମନକୁ ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ଆତ୍ମାରେ ସ୍ଥିର ରଖନ୍ତୁ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →