ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୨.୧୬ — ନାସତୋ ବିଦ୍ୟତେ ଭାବୋ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता २.१६ — नासतो विद्यते भावो
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
न
na
ନାହିଁ, ନ
असतः
asataḥ
ଅସତ୍ର, ଅନିତ୍ୟର, ଅବିଦ୍ୟମାନର
विद्यते
vidyate
ହୁଏ, ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛି
भावः
bhāvaḥ
ଭାବ, ଅସ୍ତିତ୍ୱ, ସ୍ଥାୟିତ୍ୱ
न
na
ନାହିଁ, ନ
अभावः
abhāvaḥ
ଅଭାବ, ବିନାଶ
विद्यते
vidyate
ହୁଏ, ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛି
सतः
sataḥ
ସତ୍ର, ନିତ୍ୟର, ବିଦ୍ୟମାନର
उभयोः
ubhayoḥ
ଉଭୟଙ୍କ (ସତ୍ ଓ ଅସତ୍)
अपि
api
ମଧ୍ୟ, ହିଁ
दृष्टः
dṛiṣhṭaḥ
ଦେଖାଯାଇଛି, ଅବଲୋକିତ
अन्तः
antaḥ
ନିଷ୍କର୍ଷ, ସତ୍ୟ, ଅନ୍ତିମ ସାର
तु
tu
ବାସ୍ତବରେ, ନିଶ୍ଚୟ
अनयोः
anayoḥ
ଏହି ଉଭୟଙ୍କ
तत्त्व-दर्शिभिः
tattva-darśhibhiḥ
ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ସାରକୁ ଦେଖୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା
Complete Translation
ଅସତ୍ ବସ୍ତୁର ତ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ ଏବଂ ସତ୍ର କେବେ ଅଭାବ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଏହି ଉଭୟଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱ ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀ ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷମାନେ ଦେଖିଛନ୍ତି।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 16
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ସାଂଖ୍ୟ ଯୋଗରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବିଷାଦଗ୍ରସ୍ତ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆତ୍ମାର ଅବିନାଶୀ ପ୍ରକୃତିର ଉପଦେଶ ଦେଇ ସମ୍ବୋଧନ କରନ୍ତି। ଶରୀରକୁ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଆତ୍ମାଠାରୁ ଅଲଗା କରି ଦେଖାଇବା ପରେ, ସେ ନିଜର ସମସ୍ତ ଉପଦେଶର ଆଧାରଭୂତ ଦାର୍ଶନିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ କୁହନ୍ତି — ଅନିତ୍ୟର କୌଣସି ବାସ୍ତବ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ ଏବଂ ନିତ୍ୟର କେବେ ବିନାଶ ନାହିଁ — ଏହି ସତ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭୂତ ଯେଉଁମାନେ ବସ୍ତୁମାନଙ୍କ ସାର ଦେଖନ୍ତି।
Frequently Asked Questions
ଭଗବଦ୍ଗୀତା ୨.୧୬ର ମୁଖ୍ୟ ଉପଦେଶ କଣ?▼
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ଅସତ୍ — ନଶ୍ୱର, ସର୍ବଦା ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଶରୀର ଓ ଜଗତ — ର କୌଣସି ସତ୍ୟ, ସ୍ଥାୟୀ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ ସତ୍ — ନିତ୍ୟ ଆତ୍ମାର — କେବେ ଅଭାବ ହୁଏ ନାହିଁ। ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀମାନେ ଏହି ଭେଦ ଦେଖିନେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏହାକୁ ବୁଝିବା ମନୁଷ୍ୟକୁ ଅନିତ୍ୟ ବସ୍ତୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଶୋକରୁ ମୁକ୍ତ କରେ।
ଏଠାରେ 'ସତ୍' ଓ 'ଅସତ୍'ର ଅର୍ଥ କଣ?▼
'ସତ୍'ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯାହା ବାସ୍ତବରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ଭୂତ-ବର୍ତ୍ତମାନ-ଭବିଷ୍ୟତରେ ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ — ନିତ୍ୟ ଆତ୍ମା। 'ଅସତ୍'ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯାହା ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଓ ଅନିତ୍ୟ, ଯାହାର ନିଜର କୌଣସି ନିରନ୍ତର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ — ଶରୀର, ବସ୍ତୁ ଓ ପରିଘଟନା। ଶ୍ଲୋକ କୁହେ ଯେ କେବଳ ସତ୍ ହିଁ ସ୍ଥାୟୀ।
ଏହି ଶ୍ଲୋକ ବେଦାନ୍ତରେ କାହିଁକି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?▼
ଏହା ସେହି ସ୍ପଷ୍ଟତମ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ବଚନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଯେ ବାସ୍ତବିକତା ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ଆତ୍ମା ଏବଂ ଅବାସ୍ତବିକତା ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ପ୍ରତୀତି। ସ୍ଥାୟୀ ଓ ଅନିତ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ବିବେକ ହିଁ ବେଦାନ୍ତରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମାର୍ଗର ଆରମ୍ଭବିନ୍ଦୁ।
ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଶୋକ ଉପରେ ବିଜୟ ପାଇବାରେ କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରେ?▼
ଶୋକ ନଶ୍ୱର ବସ୍ତୁକୁ ଯେପରି ତାହା ସ୍ଥାୟୀ ସେପରି ଆଁକୁଡ଼ି ଧରିବାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଶରୀର ଅନିତ୍ୟ ହେବାର ଅର୍ଥରେ ଅସତ୍ ଏବଂ ଆତ୍ମା ସତ୍ ତଥା ଅବିନାଶୀ ବୋଲି ପ୍ରକଟ କରି, ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଶୋକର ମିଥ୍ୟା ଆଧାରକୁ ହଟାଇଦିଏ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ଶାନ୍ତି ଆଣେ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →