Mantra.Tips

ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ୨.୭ — କାର୍ପଣ୍ୟଦୋଷୋପହତସ୍ୱଭାବଃ — Word-by-Word Meaning

श्रीमद्भगवद्गीता २.७ — कार्पण्यदोषोपहतस्वभावः

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

कार्पण्यदोष
kārpaṇya-doṣha
କାୟରତାର ଦୋଷ / ଦୀନତା
उपहत
upahata
ଅଭିଭୂତ, ଗ୍ରସ୍ତ
स्वभावः
sva-bhāvaḥ
ସ୍ୱଭାବ
पृच्छामि
pṛichchhāmi
ମୁଁ ପଚାରୁଛି
त्वाम्
tvām
ଆପଣଙ୍କୁ
धर्म
dharma
କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ଧର୍ମ
संमूढ
sammūḍha
ମୋହିତ, ଭ୍ରମିତ
चेताः
chetāḥ
ହୃଦୟରେ
यत्
yat
ଯାହା
श्रेयः
śhreyaḥ
ଶ୍ରେୟସ୍କର, ସର୍ବାଧିକ ହିତକର
स्यात्
syāt
ହୋଇପାରେ
निश्चितम्
niśhchitam
ନିଶ୍ଚୟପୂର୍ବକ
ब्रूहि
brūhi
କୁହନ୍ତୁ
तत्
tat
ତାହା
मे
me
ମୋତେ
शिष्यः
śhiṣhyaḥ
ଶିଷ୍ୟ
ते
te
ଆପଣଙ୍କ
अहम्
aham
ମୁଁ
शाधि
śhādhi
ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ
माम्
mām
ମୋତେ
त्वाम्
tvām
ଆପଣଙ୍କ
प्रपन्नम्
prapannam
ଶରଣାଗତ

Complete Translation

ମୋର ସ୍ୱଭାବ କାୟରତାର ଦୋଷରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇଯାଇଛି; ମୋର ମନ ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିଷୟରେ ମୋହିତ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପଚାରୁଛି — ଯାହା ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରକୃତରେ ଶ୍ରେୟସ୍କର, ତାହା ନିଶ୍ଚୟପୂର୍ବକ କୁହନ୍ତୁ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ; ଆପଣଙ୍କ ଶରଣାଗତ ମୋତେ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ।

Origin & History

Source: Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 7

Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)

Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)

ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ସାଂଖ୍ୟଯୋଗରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଶୋକ ଚରମରେ ପହଞ୍ଚେ। ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରି ବିଷାଦରେ ବୁଡ଼ି ରହିଥିବା ଅର୍ଜୁନ ଅନ୍ତତଃ ବୁଝନ୍ତି ଯେ ସେ ନିଜ ସଂକଟ ଏକୁଟିଆ ସମାଧାନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ଶ୍ଲୋକରେ ସେ ଶିଷ୍ୟ ଭାବରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶରଣକୁ ଆସନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଗୀତାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉପଦେଶ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି।

Frequently Asked Questions

ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ୨.୭କୁ ମୋଡ଼ କାହିଁକି ବିବେଚନା କରାଯାଏ?
ଏହି ଶ୍ଲୋକରେ ଅର୍ଜୁନ ତର୍କ କରିବା ବନ୍ଦ କରନ୍ତି ଏବଂ ଶରଣକୁ ଆସନ୍ତି। ସେ ନିଜ ଦୁର୍ବଳତା ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି, ନିଜକୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଉପଦେଶ ମାଗନ୍ତି। ଏହି ବିନମ୍ର ଶରଣାଗତିର କାର୍ଯ୍ୟ ହିଁ ସଂଳାପକୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବିଳାପରୁ ଗୀତାର ଦିବ୍ୟ ଉପଦେଶରେ ପରିଣତ କରେ।
'କାର୍ପଣ୍ୟ-ଦୋଷ'ର ଅର୍ଥ କ'ଣ?
'କାର୍ପଣ୍ୟ-ଦୋଷ'ର ଅର୍ଥ କାୟରତା କିମ୍ବା ଦୀନତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁର୍ବଳତାର ଦୋଷ — ଏକ ତୁଚ୍ଛ, ଅସହାୟ ମନୋଦଶା। ଅର୍ଜୁନ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱଭାବ ଏହି ଦୁର୍ବଳତାରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇଯାଇଛି, ଏହି କାରଣରୁ ସେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିଷୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଶ୍ରେୟସ ଓ ପ୍ରେୟସ ମଧ୍ୟରେ କ'ଣ ପାର୍ଥକ୍ୟ?
ଶ୍ରେୟସ ସେହି ଯାହା ଅନ୍ତତଃ ଭଲ ଓ ହିତକର, କଠିନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ; ପ୍ରେୟସ ସେହି ଯାହା କେବଳ ପ୍ରିୟ କିମ୍ବା ସୁଖଦ। ଅର୍ଜୁନ ବିଶେଷ ଭାବେ ଶ୍ରେୟସ ମାଗନ୍ତି — ଯାହା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରକୃତରେ ଭଲ — ଯାହା ତାଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ତତ୍ପରତା ଦର୍ଶାଏ।
ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ କିପରି ସହାୟକ?
ଏହା ଶିଖାଏ ଯେ ସତ୍ୟ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ସେତେବେଳେ ମିଳେ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଅହଂକାର ତ୍ୟାଗ କରି କୌଣସି ଗୁରୁ କିମ୍ବା ଭଗବାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ବିନମ୍ରତାରେ ଯାଉ। ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ସତ୍ୟ ମନରେ ଶରଣ ନେଇ ଏବଂ ଯାହା ପ୍ରକୃତରେ ହିତକର ତାହା ହିଁ ମାଗି — ନିଜ ଜିଦ୍‌ରେ ଅଡ଼ି ରହିବା ବଦଳରେ — ସ୍ପଷ୍ଟତାର ମାର୍ଗ ଖୋଲେ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →