ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ୮.୬ — ଯଂ ଯଂ ବାପି ସ୍ମରନ୍ ଭାବଂ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ८.६ — यं यं वापि स्मरन्भावं
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
यं यम्
yam yam
ଯେ ଯେ ବି ହେଉ
वा
vā
ଅଥବା
अपि
api
ମଧ୍ୟ
स्मरन्
smaran
ସ୍ମରଣ କରୁ କରୁ
भावम्
bhāvam
ଭାବ, ଚିନ୍ତନର ବିଷୟ
त्यजति
tyajati
ତ୍ୟାଗ କରେ
अन्ते
ante
ଶେଷରେ (ଜୀବନର ଶେଷରେ)
कलेवरम्
kalevaram
ଶରୀରକୁ
तम् तम्
tam tam
ସେହି ସେହି ଭାବକୁ ହିଁ
एव
eva
ନିଶ୍ଚୟ
एति
eti
ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ
कौन्तेय
kaunteya
ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର (ଅର୍ଜୁନ)
सदा
sadā
ସର୍ବଦା
तद्भावभावितः
tat-bhāva-bhāvitaḥ
ସେହି ଭାବର ଚିନ୍ତନରେ ଲୀନ
Complete Translation
ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର! ମନୁଷ୍ୟ ଅନ୍ତକାଳରେ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରିବା ସମୟରେ ଯେଉଁ ଭାବକୁ ସ୍ମରଣ କରେ, ସର୍ବଦା ସେହି ଭାବର ଚିନ୍ତନରେ ଲୀନ ରହିବା କାରଣରୁ ସେ ସେହି ଭାବକୁ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 8, Verse 6
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ ଅକ୍ଷର-ବ୍ରହ୍ମ ଯୋଗରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ପରବ୍ରହ୍ମ, ଆତ୍ମା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ କ'ଣ ଘଟେ — ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି। ପ୍ରୟାଣ କ୍ଷଣର ମନୋଭାବ ହିଁ ଭବିଷ୍ୟତ ଅବସ୍ଥା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ ବୋଲି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରି, ତା'ପରେ ଅନ୍ତିମ ଚିନ୍ତା ଯେପରି ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଏ, ସେଥିପାଇଁ ଭଗବାନଙ୍କ ନିରନ୍ତର ସ୍ମରଣର ପରାମର୍ଶ ଦିଅନ୍ତି।
Frequently Asked Questions
ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ୮.୬ର ମୁଖ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କ'ଣ?▼
ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରିବା କ୍ଷଣରେ ମନୁଷ୍ୟ ଯାହାକୁ ସ୍ମରଣ କରେ ତାହା ହିଁ ତାହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଅବସ୍ଥା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ ବୋଲି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଶିଖାନ୍ତି। ଅନ୍ତିମ ଚିନ୍ତା ଜୀବନସାରା ଚିନ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ହେଉଥିବାରୁ, ଅନ୍ତିମ ଚିନ୍ତା ଯେପରି ଉଚ୍ଚତର ଗତି ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଏ, ସେଥିପାଇଁ ଜୀବନସାରା ସଠିକ୍ ସ୍ମରଣ ଗଢ଼ିବା ଉପରେ ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଏ।
ଏହାର ଅର୍ଥ କ'ଣ କେବଳ ଅନ୍ତିମ କ୍ଷଣ ହିଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?▼
ଠିକ୍ ସେପରି ନୁହେଁ। ଶ୍ଲୋକ କହେ ଅନ୍ତିମ ଚିନ୍ତା ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ, କିନ୍ତୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରେ ଯେ ସେହି ଚିନ୍ତା ସେହି ଭାବର ଚିନ୍ତନରେ 'ସର୍ବଦା ଲୀନ' ରହିବାରୁ ଉଠେ। ତେଣୁ ଅନ୍ତିମ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକୃତରେ ଜୀବନସାରା ମାନସିକ ଅଭ୍ୟାସର ଫଳ, ଏଥିପାଇଁ ହିଁ ଜୀବନରେ ସ୍ଥିର ସାଧନା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ।
ଏହି ଶ୍ଲୋକ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶ୍ଲୋକ (୮.୭) ସହ କିପରି ସଂଯୁକ୍ତ?▼
ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶ୍ଲୋକରେ ହିଁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବ୍ୟାବହାରିକ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତି: 'ତେଣୁ, ସର୍ବଦା ମୋତେ ସ୍ମରଣ କର ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ କର।' ଅନ୍ତିମ ଚିନ୍ତା ଗତିକୁ ଗଠନ କରେ ବୋଲି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବା ପରେ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରୁ କରୁ ତାଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ସ୍ମରଣ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଅନ୍ତି, ଯେପରି ଭଗବାନ ହିଁ ସ୍ୱାଭାବିକ ଅନ୍ତିମ ଚିନ୍ତା ହୋଇଯାଆନ୍ତି।
ଭଲ ଅନ୍ତିମ ଚିନ୍ତା କିପରି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇପାରେ?▼
ଜପ, ପ୍ରାର୍ଥନା, ଭକ୍ତି ଓ ଧର୍ମମୟ ଜୀବନ ଦ୍ୱାରା ଜୀବନସାରା ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ଥିର ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରି। ଅଭ୍ୟାସ ଯେପରି ଯେକୌଣସି ଚିନ୍ତାକୁ ସ୍ୱତଃସ୍ଫୂର୍ତ୍ତ କରେ, ସେପରି ଜୀବନସାରା ଈଶ୍ୱର-ସ୍ମରଣ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅନ୍ତିମ କ୍ଷଣରେ ମଧ୍ୟ ମନର ସ୍ୱାଭାବିକ ବିଷୟ କରିଦିଏ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →