ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਰਿਤ ਰਾਮ ਸ੍ਤੁਤਿ
ବ୍ରହ୍ମକୃତ ରାମ ସ୍ତୁତି in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਬ੍ਰਹਮਕ੍ਰਿਤ ਰਾਮ ਸਤੁਤੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧਕਾਂਡ (ਸਰਗ 117) ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ-ਵਧ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਨੂੰ ਕਹੀ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਕਟੀਕਰਣ-ਸਤੁਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਆਪਣੀ ਮਾਨਵੀ ਨਿਮਰਤਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 'ਦਸ਼ਰਥਪੁੱਤਰ ਮਨੁੱਖ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਮਸਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਪ੍ਰਕਟ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਰਾਮ ਹੀ ਨਾਰਾਇਣ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹਨ, ਅਕਸ਼ਰ ਬ੍ਰਹਮ ਹਨ, ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਹਨ, ਸਮਸਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰਸ਼ਟਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਣ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੁੱਚੇ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਪਰਮ ਦਿਵਯਤਵ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Valmiki Ramayana, Yuddha Kanda, Sarga 117 · Maharshi Valmiki (the words spoken by Lord Brahma) · Ancient (Itihasa / Ramayana period)
ਜਦੋਂ ਲੰਕਾ ਦਾ ਮਹਾਯੁੱਧ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਦ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਸ਼ੋਕ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਨਵੀ ਨਿਮਰਤਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦਸ਼ਰਥਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। ਤਦ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਗ੍ਰਣੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਸਮਸਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਅੱਗੇ ਆਏ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਟੀਕਰਣ-ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰਾਮ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਸਨਾਤਨ ਨਾਰਾਇਣ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਸਮਸਤ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਆਦਿ, ਮੱਧ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਤ ਅਕਸ਼ਰ ਬ੍ਰਹਮ ਹਨ — ਉਹ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਲਯਾਣ ਲਈ ਮਾਨਵ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਇਹ ਦਿਵਯ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਦਿਵਯ ਰਥ ਦੇ ਪ੍ਰਕਟ ਹੋਣ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਚਨਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ 'ਤੇ ਦਿਵਯ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉੱਠਿਆ; ਅਤੇ ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਟੀਕਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਸ਼ਰਥ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਉਤਰੇ ਤਥਾ ਅਗਨੀਦੇਵ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ਤ ਵਾਪਸ ਕੀਤਾ। ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਚਨਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਰੂਪ ਦਾ ਉਹੀ ਦਰਸ਼ਨ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਭਵਾਨ੍ਨਾਰਾਯਣੋ ਦੇਵਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਂਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਯੁਧਃ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਏਕਸ਼੍ਰਿਙ੍ਗੋ ਵਰਾਹਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭੂਤਭਵ੍ਯਸਪਤ੍ਨਜਿਤ੍॥
bhavān-nārāyaṇo devaḥ śrīmāṃś-cakrāyudhaḥ prabhuḥ | eka-śṛṅgo varāhas-tvaṃ bhūta-bhavya-sapatna-jit ||
ਅਰਥ:ਆਪ ਸਾਕਸ਼ਾਤ੍ ਦੇਵ ਨਾਰਾਇਣ ਹੋ, ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ; ਆਪ ਏਕਸ਼੍ਰਿੰਗ ਵਰਾਹ ਹੋ, ਭੂਤ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸਮਸਤ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਹੋ।
ਅਕ੍ਸ਼ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਮਧ੍ਯੇ ਚਾਨ੍ਤੇ ਚ ਰਾਘਵ। ਲੋਕਾਨਾਂ ਤ੍ਵਂ ਪਰੋ ਧਰ੍ਮੋ ਵਿਸ਼੍ਵਕ੍ਸੇਨਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ॥
akṣaraṃ brahma satyaṃ ca madhye cānte ca rāghava | lokānāṃ tvaṃ paro dharmo viṣvaksenaś-catur-bhujaḥ ||
ਅਰਥ:ਹੇ ਰਾਘਵ! ਆਪ ਅਕਸ਼ਰ ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਸਤਯ ਹੋ, ਸਭ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋ; ਆਪ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਰਮ ਧਰਮ ਹੋ, ਚਤੁਰਭੁਜ ਵਿਸ਼੍ਵਕਸੇਨ ਹੋ।
ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਧਨ੍ਵਾ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ਃ ਪੁਰੁਸ਼ਃ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤ੍ਤਮਃ। ਅਜਿਤਃ ਖਡ੍ਗਧ੍ਰਿਗ੍ਵਿਸ਼੍ਣੁਃ ਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣਸ਼੍ਚੈਵ ਬ੍ਰਿਹਦ੍ਬਲਃ॥
śārṅga-dhanvā hṛṣīkeśaḥ puruṣaḥ puruṣottamaḥ | ajitaḥ khaḍga-dhṛg-viṣṇuḥ kṛṣṇaś-caiva bṛhad-balaḥ ||
ਅਰਥ:ਆਪ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ (ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ), ਪੁਰੁਸ਼ ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਹੋ, ਅਜੇਯ ਖੜਗਧਾਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹੋ, ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੀ ਆਪ ਹੀ ਹੋ।
ਸੇਨਾਨੀਰ੍ਗ੍ਰਾਮਣੀਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਂ ਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਦਮਃ। ਪ੍ਰਭਵਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਯਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਮੁਪੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਧੁਸੂਦਨਃ॥
senānīr-grāmaṇīś-ca tvaṃ tvaṃ buddhis-tvaṃ kṣamā damaḥ | prabhavaś-cāpyayaś-ca tvam-upendro madhusūdanaḥ ||
ਅਰਥ:ਆਪ ਸੇਨਾਪਤੀ ਅਤੇ ਜਨਾਂ ਦੇ ਨਾਇਕ ਹੋ; ਆਪ ਹੀ ਬੁੱਧੀ, ਖਿਮਾ ਅਤੇ ਦਮ ਹੋ; ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲਯ ਹੋ, ਉਪੇਂਦਰ ਅਤੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਹੋ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਕਰ੍ਮਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪਦ੍ਮਨਾਭੋ ਰਣਾਨ੍ਤਕ੍ਰਿਤ੍। ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣਂ ਚ ਤ੍ਵਾਮਾਹੁਰ੍ਦਿਵ੍ਯਾ ਮਹਰ੍ਸ਼ਯਃ॥
indra-karmā mahendras-tvaṃ padmanābho raṇānta-kṛt | śaraṇyaṃ śaraṇaṃ ca tvām-āhur-divyā maharṣayaḥ ||
ਅਰਥ:ਆਪ ਦੇ ਕਰਮ ਇੰਦਰ ਸਮਾਨ ਹਨ; ਆਪ ਮਹੇਂਦਰ (ਪਰਮ ਅਧੀਸ਼੍ਵਰ) ਹੋ, ਪਦਮਨਾਭ ਹੋ, ਯੁੱਧਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ; ਦਿਵਯ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਸ਼ਰਣਯ ਅਤੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਸ਼ਰਣ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਹਸ੍ਰਸ਼੍ਰਿਙ੍ਗੋ ਵੇਦਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਤਸ਼ੀਰ੍ਸ਼ੋ ਮਹਰ੍ਸ਼ਭਃ। ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਹਿ ਲੋਕਾਨਾਮਾਦਿਕਰ੍ਤਾ ਸ੍ਵਯਂਪ੍ਰਭੁਃ॥
sahasra-śṛṅgo vedātmā śata-śīrṣo maharṣabhaḥ | tvaṃ trayāṇāṃ hi lokānām-ādi-kartā svayaṃ-prabhuḥ ||
ਅਰਥ:ਆਪ ਸਹਸ੍ਰਸ਼੍ਰਿੰਗ, ਵੇਦਸਰੂਪ, ਸ਼ਤਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹਾਨ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਹੋ; ਆਪ ਹੀ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਦਿਕਰਤਾ ਹੋ, ਸ੍ਵਯੰ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ବ୍ରହ୍ମକୃତ ରାମ ସ୍ତୁତି ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਇਹ ਪਰਮ ਸਤਯ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਹੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਹਨ।
ਸ੍ਵਯੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੁਆਰਾ ਕਹੀ ਗਈ — ਰਾਮ ਦੇ ਦਿਵਯਤਵ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।
ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਣਾਗਤੀ ਨੂੰ ਗਹਿਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
'ਸਭ ਦੇ ਸ਼ਰਣਯ ਅਤੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਸ਼ਰਣ' ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਅਨੇਕ ਦਿਵਯ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਰੂਪਾਂ 'ਤੇ ਸਸ਼ਕਤ ਧਿਆਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦਿਵਯ ਸੱਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਲਯਾਣ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮਾਨਵ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ବ୍ରହ୍ମକୃତ ରାମ ସ୍ତୁତି ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੋ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸ਼ਰਧਾਪੂਰਵਕ ਪਾਠ ਕਰੋ, ਹਰ ਦਿਵਯ ਨਾਮ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਯੁੱਧਕਾਂਡ ਪਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਸ਼ਰਣਾਗਤੀ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਜੋਂ ਢੁਕਵੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਾਪਨ-ਭਾਵ 'ਤੇ ਮਨਨ ਕਰੋ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਸਮਸਤ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਰਣਯ ਅਤੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਸ਼ਰਣ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ବ୍ରହ୍ମକୃତ ରାମ ସ୍ତୁତି ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ