ଧନତେରସ ଧନ୍ୱନ୍ତରି ମନ୍ତ୍ର ଓ ଗାୟତ୍ରୀ — Word-by-Word Meaning

धनतेरस धन्वन्तरि मंत्र एवं गायत्री

Every Sanskrit word explained in English

← Full Page Complete Lyrics Benefits & How to Chant

Word-by-Word Breakdown

ॐ नमो भगवते

Om Namo Bhagavate

ଓଁ, ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର

महासुदर्शनाय

Maha-Sudarshanaya

ମହାସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଧାରଣକାରୀଙ୍କୁ (ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଏକ ରୂପ)

वासुदेवाय धन्वन्तरये

Vasudevaya Dhanvantaraye

ଧନ୍ୱନ୍ତରି — ଦିବ୍ୟ ବୈଦ୍ୟ — ରୂପରେ ଥିବା ବାସୁଦେବଙ୍କୁ (ବିଷ୍ଣୁ)

अमृतकलशहस्ताय

Amrita-Kalasha-Hastaya

ଯିଏ ନିଜ ହାତରେ ଅମୃତ କଳଶ ଧାରଣ କରନ୍ତି

सर्वामयविनाशनाय

Sarvamaya-Vinashanaya

ସମସ୍ତ ରୋଗ ଓ ବ୍ୟାଧିର ନାଶକଙ୍କୁ

त्रैलोक्यनाथाय

Trailokyanathaya

ତିନି ଲୋକର ନାଥଙ୍କୁ

श्रीमहाविष्णुस्वरूप

Shri Mahavishnu-svarupa

ସାକ୍ଷାତ୍ ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସ୍ୱରୂପଙ୍କୁ

औषधचक्रनारायणाय

Aushadha-chakra-Narayanaya

ଔଷଧ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ଚକ୍ରର ଅଧିଷ୍ଠାତା ନାରାୟଣଙ୍କୁ

नमः

Namah

ନମସ୍କାର, ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ

तत्पुरुषाय विद्महे

Tat-Purushaya Vidmahe

ଆମେ ସେହି ପରମପୁରୁଷଙ୍କୁ ଜାଣୁ

अमृतकलशहस्ताय धीमहि

Amrita-Kalasha-Hastaya Dhimahi

ଆମେ ଅମୃତ-କଳଶଧାରୀଙ୍କ ଧ୍ୟାନ କରୁ

तन्नो धन्वन्तरिः प्रचोदयात्

Tanno Dhanvantarih Prachodayat

ସେହି ଧନ୍ୱନ୍ତରି ଆମକୁ (ଆରୋଗ୍ୟ ଆଡ଼କୁ) ପ୍ରେରିତ ଓ ମାର୍ଗଦର୍ଶିତ କରନ୍ତୁ

Complete Translation

ଓଁ, ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର — ମହାସୁଦର୍ଶନଧାରୀ, ଧନ୍ୱନ୍ତରି ରୂପରେ ପ୍ରକଟିତ ବାସୁଦେବ, ଯାହାଙ୍କ ହାତରେ ଅମୃତ-କଳଶ, ସମସ୍ତ ରୋଗର ନାଶକ, ତ୍ରିଲୋକର ନାଥ; ସାକ୍ଷାତ୍ ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ, ଶ୍ରୀଧନ୍ୱନ୍ତରିଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ, ଔଷଧ-ଚକ୍ରର ଅଧିଷ୍ଠାତା ଶ୍ରୀଶ୍ରୀଶ୍ରୀ ନାରାୟଣ — ତାହାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମନ କରେ। ଓଁ, ଆମେ ସେହି ପରମପୁରୁଷଙ୍କୁ ଜାଣୁ, ଅମୃତ-କଳଶଧାରୀଙ୍କ ଧ୍ୟାନ କରୁ; ସେହି ଧନ୍ୱନ୍ତରି ଆମକୁ (ଆରୋଗ୍ୟ ଆଡ଼କୁ) ପ୍ରେରିତ ଓ ମାର୍ଗଦର୍ଶିତ କରନ୍ତୁ।

Origin & History

Source: Dhanvantari worship mantras (the Maha-Dhanvantari mantra and the Dhanvantari Gayatri), recited on Dhanteras / Dhanvantari Jayanti

Author: Traditional (Puranic; Dhanvantari Gayatri from the Gayatri tradition)

Period: Puranic / classical

ଯେତେବେଳେ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ଅମରତ୍ୱର ଅମୃତ ପାଇଁ କ୍ଷୀରସାଗର ମନ୍ଥନ (ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ) କଲେ, ସେତେବେଳେ ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରି ଅମୃତ-କଳଶ ନେଇ ଜଳରୁ ଆବିର୍ଭୂତ ହେଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅବତାର ଓ ଦିବ୍ୟ ବୈଦ୍ୟ ରୂପେ ସେ ଜଗତକୁ ଆୟୁର୍ବେଦର ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରକଟ କଲେ। ତାହାଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ କାର୍ତ୍ତିକ କୃଷ୍ଣ ତ୍ରୟୋଦଶୀରେ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଧନତେରସ ଓ ଧନ୍ୱନ୍ତରି ଜୟନ୍ତୀ — ଦୀପାବଳିର ପ୍ରଥମ ଦିନ — ରୂପେ ପାଳନ କରାଯାଏ, ଯେତେବେଳେ ଆରୋଗ୍ୟ, ଚିକିତ୍ସା ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ତାହାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରାଯାଏ ଓ ଘରେ କଲ୍ୟାଣକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବାକୁ ଦୀପ ଜଳାଯାଏ।

Frequently Asked Questions

ଧନ୍ୱନ୍ତରି କିଏ ଓ ଧନତେରସରେ ତାହାଙ୍କ ପୂଜା କାହିଁକି ହୁଏ?▼

ଧନ୍ୱନ୍ତରି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅବତାର, ଯିଏ କ୍ଷୀରସାଗରର ମନ୍ଥନରୁ ଅମୃତ-କଳଶ ନେଇ ପ୍ରକଟିତ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ଦିବ୍ୟ ବୈଦ୍ୟ ଓ ଆୟୁର୍ବେଦର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ। ଧନତେରସ (ଧନ-ତ୍ରୟୋଦଶୀ) ତାହାଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବକୁ ସୂଚିତ କରେ, ତେଣୁ ଦୀପାବଳିର ଆରମ୍ଭରେ ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ସୁସ୍ଥତା ପାଇଁ ତାହାଙ୍କ ଏବଂ ଧନ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ।

ଧନ୍ୱନ୍ତରି ମନ୍ତ୍ର ଓ ଗାୟତ୍ରୀ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭେଦ କଣ?▼

ଦୀର୍ଘ ମନ୍ତ୍ର ('ଓଁ ନମୋ ଭଗବତେ ମହାସୁଦର୍ଶନାୟ... ଧନ୍ୱନ୍ତରୟେ') ଧନ୍ୱନ୍ତରିଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ରୋଗର ନାଶକ ରୂପେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆବାହନ। ଧନ୍ୱନ୍ତରି ଗାୟତ୍ରୀ ('ଓଁ ତତ୍ପୁରୁଷାୟ ବିଦ୍ମହେ...') ତାହାଙ୍କୁ ଆରୋଗ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିବା ଏକ ଧ୍ୟାନାତ୍ମକ ବୀଜ-ପ୍ରାର୍ଥନା। ଉଭୟ ଧନତେରସରେ ଜପ କରାଯାଏ।

ଧନତେରସରେ ମନ୍ତ୍ର କେତେ ଥର ଜପ କରିବା ଉଚିତ?▼

ପାରମ୍ପରିକ ସଂଖ୍ୟା ମାଳା ସହିତ ୧୦୮ ଥର। ରୋଗ ସମୟରେ ବା ନିରନ୍ତର ଆରୋଗ୍ୟ-ସାଧନା ପାଇଁ ଏହାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଜପ କରାଯାଇ ପାରେ, ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହ ପିଇବା ପାଣି ବା ଔଷଧ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ କରାଯାଇ ପାରେ।

ଧନତେରସ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଧନ ଉଭୟ ସହିତ କାହିଁକି ଯୁକ୍ତ?▼

ଧନତେରସ ଧନ୍ୱନ୍ତରିଙ୍କ (ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ) ପୂଜାକୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ କୁବେରଙ୍କ (ଧନ) ପୂଜା ସହିତ ଯୋଡ଼େ। 'ଧନ' ଅର୍ଥ ସମ୍ପତ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପରମ୍ପରା ଶିଖାଏ ଯେ ପ୍ରକୃତ ଧନ ସୁସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ — ତେଣୁ ଏହି ଦିନ ଲୋକେ ସୁନା, ବାସନ ବା ନୂଆ ଜିନିଷ କିଣନ୍ତି ଓ ପରିବାରର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →