ଧନ୍ୱନ୍ତରି ଆରୋଗ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର (ମହା ମନ୍ତ୍ର) — Word-by-Word Meaning
धन्वंतरि उपचार मंत्र (महामंत्र)
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
ॐ नमो भगवते
Om Namo Bhagavate
ଓଁ, ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର (ପରମ ପୂଜ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତ)
महासुदर्शनाय
Maha-Sudarshanaya
ମହାନ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଧାରଣକାରୀଙ୍କୁ (ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଅସ୍ତ୍ର)
वासुदेवाय
Vasudevaya
ବାସୁଦେବଙ୍କୁ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପରମ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ
धन्वन्तरये
Dhanvantaraye
ଧନ୍ୱନ୍ତରିଙ୍କୁ — ଦିବ୍ୟ ବୈଦ୍ୟ ଓ ଆୟୁର୍ବେଦର ଜନକ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅବତାର
अमृतकलशहस्ताय
Amrita-kalasha-hastaya
ଯିଏ ନିଜ ହାତରେ ଅମରତ୍ୱର ଅମୃତ କଳଶ ଧାରଣ କରନ୍ତି
सर्वामयविनाशनाय
Sarva-amaya-vinashanaya
ଯିଏ ସମସ୍ତ ରୋଗ ଓ ବ୍ୟାଧିର (ସର୍ବ-ଆମୟ) ନାଶକ
त्रैलोक्यनाथाय
Trailokya-nathaya
ଯିଏ ତିନି ଲୋକର ନାଥ
श्रीमहाविष्णवे
Sri Maha-Vishnave
ଶ୍ରୀମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ପରମ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ
नमः
Namah
ନମସ୍କାର, ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ
Complete Translation
ଓଁ, ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର — ଯିଏ ମହାସୁଦର୍ଶନଧାରୀ, ବାସୁଦେବ ଓ ଧନ୍ୱନ୍ତରି, ଯାହାଙ୍କ ହାତରେ ଅମୃତ-କଳଶ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ରୋଗର ନାଶକ ଓ ତ୍ରିଲୋକର ନାଥ; ସେହି ଶ୍ରୀମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
Origin & History
Source: Ayurvedic and Vaishnava tradition; the Maha Dhanvantari mantra invoked for healing and arogya
Author: Unknown (traditional)
Period: Ancient
ଯେତେବେଳେ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ଅମରତ୍ୱର ଅମୃତ ପାଇଁ କ୍ଷୀରସାଗର ମନ୍ଥନ (ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ) କଲେ, ସେତେବେଳେ ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରି ଅମୃତ-କଳଶ ନେଇ ଜଳରୁ ଆବିର୍ଭୂତ ହେଲେ — ସେହି ଅମୃତ ଯାହା ରୋଗ ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରେ। ଆୟୁର୍ବେଦର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ରୂପେ ପୂଜିତ, ତାହାଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା ଓ ଔଷଧର ଆରମ୍ଭରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଏହି ମହା ମନ୍ତ୍ର ତାହାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ବୈଦ୍ୟ ସ୍ୱରୂପକୁ ରକ୍ଷକ ସୁଦର୍ଶନ ଓ ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚତା ସହିତ ଯୋଡ଼େ, ଯାହା ଏହାକୁ ସମସ୍ତ ରୋଗ ନାଶର ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ପରିଣତ କରେ।
Frequently Asked Questions
ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରି କିଏ?▼
ଧନ୍ୱନ୍ତରି ଦିବ୍ୟ ବୈଦ୍ୟ ଓ ଆୟୁର୍ବେଦର ଜନକ, ଯାହାଙ୍କୁ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅବତାର ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ। ସେ କ୍ଷୀରସାଗରର ମନ୍ଥନ (ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ) ରୁ ଅମରତ୍ୱର ଅମୃତ-କଳଶ ନେଇ ପ୍ରକଟିତ ହୋଇଥିଲେ। ଆରୋଗ୍ୟ, ଚିକିତ୍ସା ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ ତାହାଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ଏହି ଧନ୍ୱନ୍ତରି ଆରୋଗ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର କାହିଁ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ?▼
ଏହା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ରୋଗରୁ ସୁସ୍ଥ ହେବା ଓ ସାମଗ୍ରିକ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଜପ କରାଯାଏ। ଯେହେତୁ ମନ୍ତ୍ର ତାହାଙ୍କୁ 'ସର୍ବ-ଆମୟ-ବିନାଶନ' (ସମସ୍ତ ରୋଗର ନାଶକ) କହେ, ଭକ୍ତମାନେ ନିଜ ବା କୌଣସି ରୋଗୀଙ୍କ ଆରୋଗ୍ୟ ପାଇଁ ଏବଂ ଶାରୀରିକ-ମାନସିକ ଓଜ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ଏହାକୁ ଜପ କରନ୍ତି।
ଏହା ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଧନ୍ୱନ୍ତରି ମନ୍ତ୍ରଠାରୁ କିପରି ଭିନ୍ନ?▼
ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ମନ୍ତ୍ର କେବଳ 'ଓଁ ନମୋ ଭଗବତେ ଧନ୍ୱନ୍ତରୟେ'। ଏହି ଦୀର୍ଘ ମହା ମନ୍ତ୍ର ଅତିରିକ୍ତ ଭାବେ ସୁଦର୍ଶନ, ବାସୁଦେବ, ଅମୃତ-କଳଶ ଓ ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆବାହନ କରେ, ରକ୍ଷାତ୍ମକ ଓ ଆରୋଗ୍ୟଦାୟକ ଶକ୍ତିକୁ ଯୋଡ଼େ, ଏବଂ ପ୍ରାୟ ବିସ୍ତୃତ ଆୟୁର୍ବେଦୀୟ ପୂଜା ଓ ଆରୋଗ୍ୟ-ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
ଏହାକୁ ଜପ କରିବାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ କେଉଁଟି?▼
ସ୍ନାନ ପରେ ପ୍ରାତଃକାଳରେ ଜପ କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ଏହା ଧନତେରସ (ଧନ୍ୱନ୍ତରି ଜୟନ୍ତୀ, ଦୀପାବଳିର ଦୁଇ ଦିନ ପୂର୍ବେ) ଓ ମଙ୍ଗଳବାରରେ ବିଶେଷ ଶୁଭ। ଅସୁସ୍ଥତା ସମୟରେ ବା ଅନ୍ୟ କାହାର ଆରୋଗ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଜପ କରାଯାଇ ପାରେ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →