Mantra.Tips

ଦୁର୍ଗା ସୂକ୍ତମ୍ Meaning — Line by Line

दुर्गा सूक्तम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ଦୁର୍ଗା ସୂକ୍ତମ୍ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Om jatavedase sunavama somamaratiyato nidahati vedah
  2. Verse 2. Tamagnivarnam tapasa jvalantim vairochanim karmaphaleshu jushtam
  3. Verse 3. Agne tvam paraya navyo asman svastibhirati durgani vishva
  4. Verse 4. Vishvani no durgaha jatavedah sindhum na nava duritatiparshi
  5. Verse 5. Pritanajitam sahamanamugramagnim huvema paramatsadhasthat
  6. Verse 6. Pratnoshi kamidyo adhvareshu sanachcha hota navyashcha satsi
  7. Verse 7. Gobhirjushtamayujo nishiktam tavendra vishnoranusamcharema
Verse 1#

Om jatavedase sunavama somamaratiyato nidahati vedah

जातवेदसे सुनवाम सोममरातीयतो निदहाति वेदः नः पर्षदति दुर्गाणि विश्वा नावेव सिन्धुं दुरितात्यग्निः

Om jatavedase sunavama somamaratiyato nidahati vedah Sa nah parshadati durgani vishva naveva sindhum duritatyagnih

Meaningଆମେ ଜାତବେଦସ୍ (ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଜ୍ଞାତା) ନିମନ୍ତେ ସୋମ ଅଭିଷବଣ କରୁ; ସେ ଆମ ବିରୋଧୀମାନଙ୍କ ଧନକୁ ଦଗ୍ଧ କରନ୍ତୁ। ସେହି ଅଗ୍ନି, ନୌକା ଯେପରି ନଦୀ ପାର କରାଏ, ସେପରି ସମସ୍ତ ସଙ୍କଟରୁ ଆମକୁ ନିରାପଦରେ ପାର କରନ୍ତୁ — ପ୍ରତ୍ୟେକ କଷ୍ଟର ଆରପାରିକୁ।

Verse 2#

Tamagnivarnam tapasa jvalantim vairochanim karmaphaleshu jushtam

तामग्निवर्णां तपसा ज्वलन्तीं वैरोचनीं कर्मफलेषु जुष्टाम् दुर्गां देवीं शरणमहं प्रपद्ये सुतरसि तरसे नमः

Tamagnivarnam tapasa jvalantim vairochanim karmaphaleshu jushtam Durgam devim sharanamaham prapadye sutarasi tarase namah

Meaningଅଗ୍ନିବର୍ଣ୍ଣା, ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତେଜୋମୟୀ ଶକ୍ତି, କର୍ମଫଳ ନିମନ୍ତେ ପୂଜିତା ସେହି ଦୁର୍ଗାଦେବୀଙ୍କୁ — ଶରଣ ନିମନ୍ତେ ମୁଁ ନିଜକୁ ସମର୍ପଣ କରୁଛି। ହେ ଆମକୁ ନିରାପଦରେ ପାର କରାଉଥିବା ମାତା, ପାର କରାଉଥିବା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 3#

Agne tvam paraya navyo asman svastibhirati durgani vishva

अग्ने त्वं पारया नव्यो अस्मान् स्वस्तिभिरति दुर्गाणि विश्वा पूश्च पृथ्वी बहुला उर्वी भवा तोकाय तनयाय शंयोः

Agne tvam paraya navyo asman svastibhirati durgani vishva Pushcha prithvi bahula na urvi bhava tokaya tanayaya shamyoh

Meaningହେ ସ୍ତୁତ୍ୟ ଅଗ୍ନି, ଶୁଭ ମାର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ସଙ୍କଟରୁ ଆମକୁ ପାର କରନ୍ତୁ; ଏହି ବିଶାଳ ପୃଥିବୀ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଆକାଶ ଆମ ନିମନ୍ତେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ହେଉ — ଆମ ସନ୍ତାନ ଓ ବଂଶଜମାନଙ୍କୁ କଲ୍ୟାଣ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ।

Verse 4#

Vishvani no durgaha jatavedah sindhum na nava duritatiparshi

विश्वानि नो दुर्गहा जातवेदः सिन्धुं नावा दुरितातिपर्षि अग्ने अत्रिवन्मनसा गृणानोऽस्माकं बोध्यविता तनूनाम्

Vishvani no durgaha jatavedah sindhum na nava duritatiparshi Agne atrivanmanasa grinanosmakam bodhyavita tanunam

Meaningହେ ଜାତବେଦସ୍, ସମସ୍ତ ସଙ୍କଟର ବିନାଶକ, ନୌକା ଯେପରି ନଦୀ ପାର କରାଏ ସେପରି ପ୍ରତ୍ୟେକ କଷ୍ଟର ଆରପାରିକୁ ଆମକୁ ପାର କରନ୍ତୁ। ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମ ମନରେ ଅତ୍ରି ଋଷିଙ୍କ ପରି ସ୍ତୁତ୍ୟ, ଆମ ଆତ୍ମାର ରକ୍ଷକ ହୁଅନ୍ତୁ।

Verse 5#

Pritanajitam sahamanamugramagnim huvema paramatsadhasthat

पृतनाजितं सहमानमुग्रमग्निं हुवेम परमात्सधस्थात् नः पर्षदति दुर्गाणि विश्वा क्षामद्देवो अति दुरितात्यग्निः

Pritanajitam sahamanamugramagnim huvema paramatsadhasthat Sa nah parshadati durgani vishva kshamaddevo ati duritatyagnih

Meaningସେନାମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରୁଥିବା ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ପରାଭବ କରୁଥିବା ସେହି ଉଗ୍ର ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପରମ ଧାମରୁ ଆମେ ଆବାହନ କରୁ। ସେହି ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଦେବ ସମସ୍ତ ସଙ୍କଟରୁ ଆମକୁ ନିରାପଦରେ ପାର କରନ୍ତୁ — ପ୍ରତ୍ୟେକ କଷ୍ଟର ଆରପାରିକୁ।

Verse 6#

Pratnoshi kamidyo adhvareshu sanachcha hota navyashcha satsi

प्रत्नोषि कमीड्यो अध्वरेषु सनाच्च होता नव्यश्च सत्सि स्वां चाग्ने तनुवं पिप्रयस्वास्मभ्यं सौभगमायजस्व

Pratnoshi kamidyo adhvareshu sanachcha hota navyashcha satsi Svam chagne tanuvam piprayasvasmabhyam cha saubhagamayajasva

Meaningହେ ଆରାଧ୍ୟ ଅଗ୍ନି, ଆପଣ ଯଜ୍ଞ-କର୍ମ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି; ହୋତା ରୂପେ ଆପଣ ବିଦ୍ୟମାନ — ପ୍ରାଚୀନ ମଧ୍ୟ ଓ ନିତ୍ୟ ନୂତନ ମଧ୍ୟ। ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱରୂପକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଆମ ନିମନ୍ତେ ଶୁଭ ସୌଭାଗ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରନ୍ତୁ।

Verse 7#

Gobhirjushtamayujo nishiktam tavendra vishnoranusamcharema

गोभिर्जुष्टमयुजो निषिक्तं तवेन्द्र विष्णोरनुसंचरेम नाकस्य पृष्ठमभि संवसानो वैष्णवीं लोक इह मादयन्ताम्

Gobhirjushtamayujo nishiktam tavendra vishnoranusamcharema Nakasya prishthamabhi samvasano vaishnavim loka iha madayantam

Meaningପ୍ରକାଶର କିରଣରେ ଯୁକ୍ତ, ଅନୁପମ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ସେହି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ପଦକୁ ଆମେ ସଦା ଅନୁସରଣ କରୁ। ଦ୍ୟୁଲୋକର ଶିଖରରେ ସ୍ଥିତ ଦେବଗଣ ଏଠାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧାମରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତୁ।

Word-by-Word Breakdown

जातवेदसे
Jatavedase
ଅଗ୍ନି (ବହ୍ନି), ସର୍ବଜ୍ଞଙ୍କୁ
सोम
Soma
ପବିତ୍ର ହବିଷ୍ୟ / ଅମୃତ
दुर्गाणि
Durgani
ସଙ୍କଟ, ବିପତ୍ତି, ବାଧା
नावा
Nava
ନୌକା ସଦୃଶ
सिन्धुं
Sindhum
ସମୁଦ୍ର
अग्निवर्णां
Agnivarnam
ଅଗ୍ନିବର୍ଣ୍ଣା
तपसा ज्वलन्तीं
Tapasa Jvalanteem
ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ
वैरोचनीं
Vairochaneem
ତେଜୋମୟୀ, ପ୍ରକାଶମାନ
कर्मफलेषु
Karmaphaleshu
କର୍ମର ଫଳରେ
दुर्गां
Durgam
ଦୁର୍ଗା — ଯିଏ ଦୁରାରାଧ୍ୟ / ଦୁର୍ଜୟ
शरणम्
Sharanam
ଶରଣ, ଆଶ୍ରୟ
प्रपद्ये
Prapadye
ମୁଁ ଶରଣ ନିଏ / ସମର୍ପଣ କରେ
स्वस्तिभिः
Svastibhih
କଲ୍ୟାଣର ଆଶୀର୍ବାଦ ସହିତ
दुर्गहा
Durgaha
ସଙ୍କଟର ନାଶିନୀ

Origin & History

Source: Rigveda & Taittiriya Aranyaka (Yajurveda)

Author: Vedic Rishis

Period: 1500-1000 BCE

ଦୁର୍ଗା ସୂକ୍ତମ୍ ମାନବ ସଭ୍ୟତାରେ ଦିବ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀ-ଶକ୍ତିର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ତୋତ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏହା ଋଗ୍ବେଦ ଓ ତୈତ୍ତିରୀୟ ଆରଣ୍ୟକ ଉଭୟରେ ମିଳେ। ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଅଗ୍ନି — ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ବୈଦିକ ମାଧ୍ୟମ — ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ଆବାହନ କରେ। ଆମକୁ ଅସମ୍ଭବ ବିପଦରୁ ପାର କରାଉଥିବା 'ଦୁର୍ଗା' ର ସେହି ସଂକଳ୍ପନା ଏହି ସୂକ୍ତରୁ ହିଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ — ଯାହା ଏହାକୁ ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଗା-ଉପାସନାର ମୂଳ ଗ୍ରନ୍ଥ କରିଥାଏ।

Frequently Asked Questions

ଦୁର୍ଗା ସୂକ୍ତମ୍ କ'ଣ?
ଏହା ଋଗ୍ବେଦ ଓ ତୈତ୍ତିରୀୟ ଆରଣ୍ୟକରୁ ନିଆଯାଇଥିବା ଏକ ବୈଦିକ ସ୍ତୋତ୍ର, ଯାହା ଅଗ୍ନି ମାଧ୍ୟମରେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ଆବାହନ କରେ। ଏହା ବୈଦିକ ସାହିତ୍ୟରେ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରାଚୀନ ଉଲ୍ଲେଖ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଏବଂ ତାଙ୍କ ନାମର ମୂଳ ଉତ୍ସ।
ଦୁର୍ଗା ଅଗ୍ନି ସହିତ କାହିଁକି ଜଡ଼ିତ?
ଏହି ବୈଦିକ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ 'ଅଗ୍ନିବର୍ଣାଂ' (ଅଗ୍ନିର ରଙ୍ଗର) ଓ 'ତପସା ଜ୍ୱଲନ୍ତୀଂ' (ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ) କୁହାଯାଇଛି। ଅଗ୍ନି ସେହି ପରିବର୍ତ୍ତନକାରୀ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଯାହା ଅଜ୍ଞାନ, ଅଶୁଭ ଓ ଦୁଃଖକୁ ଭସ୍ମ କରିଦିଏ — ଏହା ହିଁ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ।
ଦୁର୍ଗାର ଅର୍ଥ କ'ଣ?
'ଦୁର୍ଗା' ଶବ୍ଦ ଏହି ସୂକ୍ତର 'ଦୁର୍ଗାଣି' ରୁ ଆସିଛି, ଯାହାର ଅର୍ଥ 'କଷ୍ଟ/ବିପଦ ଯାହା ପାର କରିବା କଠିନ'। ଦୁର୍ଗା ସେହି ଦେବୀ ଯିଏ ଆମକୁ ଏହି ଦୁର୍ଲଂଘ୍ୟ ବିପଦରୁ ପାର (ତାର) କରନ୍ତି — ପ୍ରଚଣ୍ଡ ସମୁଦ୍ର ପାର କରାଉଥିବା ନୌକା ପରି।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →