Mantra.Tips

ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍ତୋତ୍ର Meaning — Line by Line

द्वादश स्तोत्र

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍ତୋତ୍ର with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Verse 1#

Vande vandyaṁ sadānandaṁ vāsudevaṁ nirañjanam।

वन्दे वन्द्यं सदानन्दं वासुदेवं निरञ्जनम्। इन्दिरा-पति-माद्य-आदि-वरद-इष्ट-वर-प्रदम्॥

Vande vandyaṁ sadānandaṁ vāsudevaṁ nirañjanam। Indirā-pati-mādya-ādi-varada-iṣṭa-vara-pradam॥

Meaningମୁଁ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ — ଯିଏ ବନ୍ଦନୀୟ, ସଦା ଆନନ୍ଦମୟ, ନିର୍ମଳ ଓ ନିରଞ୍ଜନ, ଇନ୍ଦିରା (ଲକ୍ଷ୍ମୀ)ଙ୍କ ପତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବରଦାତା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଷ୍ଟ ବରଦାନ ଦେଉଥିବା।

Verse 2#

Namāmi nikhila-ādhāra-durita-agha-ogha-nāśanam।

नमामि निखिल-आधार-दुरित-अघ-ओघ-नाशनम्। परमानन्द-तीर्थ-उक्तं हरि-पादाब्ज-षट्पदम्॥

Namāmi nikhila-ādhāra-durita-agha-ogha-nāśanam। Paramānanda-tīrtha-uktaṁ hari-pādābja-ṣaṭpadam॥

Meaningମୁଁ ସେହି ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ ଯିଏ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଆଧାର, ପାପ ଓ ଅଘ ସମୂହର ନାଶକାରୀ — ଯାହାଙ୍କ ସ୍ତୁତି ଆନନ୍ଦତୀର୍ଥ (ମଧ୍ୱାଚାର୍ଯ୍ୟ) କରିଥିଲେ, ଯିଏ ହରିଙ୍କ ଚରଣ-କମଳର ଭ୍ରମର।

Verse 3#

Sṛṣṭi-sthiti-saṁhāra-kartāraṁ viśva-tomukham।

सृष्टि-स्थिति-संहार-कर्तारं विश्व-तोमुखम्। सर्व-ज्ञं सर्व-शक्तिं तं नमामि श्रिय-पति हरिम्॥

Sṛṣṭi-sthiti-saṁhāra-kartāraṁ viśva-tomukham। Sarva-jñaṁ sarva-śaktiṁ taṁ namāmi śriya-pati harim॥

Meaningମୁଁ ସେହି ଶ୍ରୀପତି ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ — ଯିଏ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ସଂହାରର କର୍ତ୍ତା, ଯାହାଙ୍କ ମୁଖ ସର୍ବଦିଗରେ, ଯିଏ ସର୍ବଜ୍ଞ ଓ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ।

Verse 4#

Oṁ namo bhagavate vāsudevāya॥

नमो भगवते वासुदेवाय॥

Oṁ namo bhagavate vāsudevāya॥

Meaningଓଁ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Word-by-Word Breakdown

वन्दे
vande
ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରେ, ପ୍ରଣାମ କରେ
वन्द्यम्
vandyam
ବନ୍ଦନୀୟ, ସମସ୍ତ ବନ୍ଦନା ଓ ପୂଜନର ଯୋଗ୍ୟ
सदानन्दम्
sadānandam
ସଦା ଆନନ୍ଦମୟ, ନିତ୍ୟ ଆନନ୍ଦସ୍ୱରୂପ
वासुदेवम्
vāsudevam
ବାସୁଦେବ, ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ପରମ ପ୍ରଭୁ (କୃଷ୍ଣ / ବିଷ୍ଣୁ)
निरञ्जनम्
nirañjanam
ନିରଞ୍ଜନ, ନିର୍ମଳ, ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ରହିତ
इन्दिरा-पतिम्
indirā-patim
ଇନ୍ଦିରା (ଲକ୍ଷ୍ମୀ)ଙ୍କ ପତି (ସ୍ୱାମୀ)
इष्ट-वर-प्रदम्
iṣṭa-vara-pradam
ଇଷ୍ଟ ବରଦାନ ଦେଉଥିବା, ମନୋବାଞ୍ଛିତ ଆଶୀର୍ବାଦର ଦାତା
नमामि
namāmi
ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ, ପ୍ରଣାମ କରେ
निखिल-आधारम्
nikhila-ādhāram
ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟମାନର ଆଧାର, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ
दुरित-अघ-ओघ-नाशनम्
durita-agha-ogha-nāśanam
ପାପ ଓ ଅଘ ସମୂହର ନାଶକାରୀ
परमानन्द-तीर्थ-उक्तम्
paramānanda-tīrtha-uktam
ଆନନ୍ଦତୀର୍ଥ (ମଧ୍ୱାଚାର୍ଯ୍ୟ) ଦ୍ୱାରା କଥିତ / ସ୍ତୁତ
हरि-पाद-अब्ज-षट्पदम्
hari-pāda-abja-ṣaṭpadam
ହରିଙ୍କ ଚରଣ-କମଳର ଭ୍ରମର (ମଧ୍ୱ)
सृष्टि-स्थिति-संहार-कर्तारम्
sṛṣṭi-sthiti-saṁhāra-kartāram
ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ସଂହାରର କର୍ତ୍ତା
विश्व-तोमुखम्
viśva-tomukham
ଯାହାଙ୍କ ମୁଖ ସର୍ବଦିଗରେ (ସର୍ବବ୍ୟାପୀ)
सर्व-ज्ञम्
sarva-jñam
ସର୍ବଜ୍ଞ, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା
सर्व-शक्तिम्
sarva-śaktim
ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ, ସମସ୍ତ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଥିବା
श्रिय-पतिम्
śriya-patim
ଶ୍ରୀ (ଲକ୍ଷ୍ମୀ)ଙ୍କ ପତି (ସ୍ୱାମୀ)
हरिम्
harim
ହରି, ପାପ ଓ ଦୁଃଖ ହରଣକାରୀ (ବିଷ୍ଣୁ)
वासुदेवाय नमः
vāsudevāya namaḥ
ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର

Origin & History

Source: Dwadasa Stotra (Madhva / Dvaita Vedanta tradition)

Author: Sri Madhvacharya (Ananda Tirtha)

Period: 13th century CE

ଶ୍ରୀ ମଧ୍ୱାଚାର୍ଯ୍ୟ ଉଡୁପିରେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପବିତ୍ର ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ପରେ ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍ତୋତ୍ର ରଚନା କଲେ। ପରମ୍ପରା କୁହେ ଯେ ତାଙ୍କୁ ସେହି ମୂର୍ତ୍ତି ମିଳିଲା — ଯାହାକୁ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ରୁକ୍ମିଣୀ ପୂଜା କରିଥିଲେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ — ଏବଂ ତାହାକୁ ନିତ୍ୟ ପୂଜା ପାଇଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କଲେ। ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଅର୍ପଣ ସମୟରେ ଏହି ବାର ସ୍ତୋତ୍ର ଗାନ କଲେ, ଗଭୀର ଦର୍ଶନକୁ ହାର୍ଦିକ ଭକ୍ତି ସହିତ ମିଶାଇ, ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ସେବେଠାରୁ ମାଧ୍ୱ ଉପାସନାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରହିଛନ୍ତି।

Frequently Asked Questions

ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍ତୋତ୍ର କିଏ ରଚନା କଲେ?
ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍ତୋତ୍ର ଶ୍ରୀ ମଧ୍ୱାଚାର୍ଯ୍ୟ ରଚନା କଲେ, ଯାହାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦତୀର୍ଥ ବା ପୂର୍ଣ୍ଣପ୍ରଜ୍ଞ (ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ) ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଯିଏ ଦ୍ୱୈତ (ତତ୍ତ୍ୱବାଦ) ବେଦାନ୍ତର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ଥିଲେ।
'ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍ତୋତ୍ର'ର ଅର୍ଥ କଣ?
'ଦ୍ୱାଦଶ'ର ଅର୍ଥ ବାର, ତେଣୁ ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍ତୋତ୍ରର ଅର୍ଥ 'ବାର ସ୍ତୋତ୍ର' — ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ-ବାସୁଦେବଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ ରଚିତ ବାରଟି ଭକ୍ତି-କାବ୍ୟ।
ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍ତୋତ୍ର ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ କେବେ ଗାନ କରାଯାଏ?
ଏହାକୁ ମାଧ୍ୱ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକରେ — ବିଶେଷତଃ ଉଡୁପିରେ — ନୈବେଦ୍ୟ ସମୟରେ, ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଅର୍ପଣ ଉତ୍ସବରେ, ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ଗାନ କରାଯାଏ, ଏବଂ ଭକ୍ତମାନେ ଏହାକୁ ନିଜ ନିତ୍ୟ ଉପାସନାର ଅଙ୍ଗ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପଠନ୍ତି।
ଏହା ବିଶେଷତଃ ଉଡୁପି ସହିତ କାହିଁକି ଜଡ଼ିତ?
ଶ୍ରୀ ମଧ୍ୱାଚାର୍ଯ୍ୟ ଉଡୁପିରେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୂଜା ସ୍ଥାପନ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବିଗ୍ରହଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ଅନ୍ନ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍ତୋତ୍ର ସେହି ଅର୍ପଣ ସମୟରେ ଗାନ କରାଯାଏ, ଯାହା ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ଉଡୁପି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଘନିଷ୍ଠ ଭାବେ ଯୋଡ଼େ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →