ଏକଦନ୍ତ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ (ଏକଦନ୍ତଶରଣାଗତି ସ୍ତୋତ୍ରମ୍) — Word-by-Word Meaning

ଶ୍ରୀଗଣେଶଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଦେବଗଣ ଓ ଋଷିଗଣ କହିଲେ: ଯିଏ ସଦା ସତ୍ସ୍ୱରୂପ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଦିକାରଣ, ମାୟାରୁ ରହିତ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ବୋଧସ୍ୱରୂପ 'ସୋଽହମ୍', ଆଦି-ମଧ୍ୟ-ଅନ୍ତରୁ ରହିତ ଏକମେବ — ସେହି ଏକଦନ୍ତଙ୍କୁ ଆମେ ଶରଣ ଯାଉ। ଯିଏ ଅନନ୍ତ ଚିଦ୍ରୂପମୟ ଗଣେଶ, ଭେଦ-ଅଭେଦ ଆଦିରୁ ରହିତ ଆଦିପୁରୁଷ, ହୃଦୟରେ ପ୍ରକାଶର ଧାରକ, ଆମ ବୁଦ୍ଧିରେ ସ୍ଥିତ — ସେହି ଏକଦନ୍ତଙ୍କୁ ଆମେ ଶରଣ ଯାଉ। ଯାହାଙ୍କୁ ଯୋଗୀଗଣ ହୃଦୟର ସମାଧିରେ ପ୍ରକାଶରୂପେ ବିଭାସିତ ଦେଖନ୍ତି, ଯିଏ ସଦା ନିରାଲମ୍ବ ସମାଧି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ୟ — ସେହି ଏକଦନ୍ତଙ୍କୁ ଆମେ ଶରଣ ଯାଉ। ଯିଏ ନିଜ ବିମ୍ବଭାବରେ ବିଳାସଯୁକ୍ତ, ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବିବିଧରୂପା ମାୟାକୁ ନିଜ ବୀର୍ଯ୍ୟ (ଶକ୍ତି) ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି — ସେହି ଏକଦନ୍ତଙ୍କୁ ଆମେ ଶରଣ ଯାଉ। ଯାହାଙ୍କ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ସମର୍ଥ ହୋଇଥିବା ସ୍ୱମାୟା ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିଶ୍ୱ ରଚିତ ହୋଇଅଛି, ଯିଏ ତୁରୀୟ ଅର୍ଥାତ୍ ଆତ୍ମପ୍ରତୀତି-ସଂଜ୍ଞକ — ସେହି ଏକଦନ୍ତଙ୍କୁ ଆମେ ଶରଣ ଯାଉ। ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଆକାଶରେ ଜ୍ୟୋତିସମୂହ ବିଭାସିତ ହୁଅନ୍ତି, ନିତ୍ୟ ନିଜ ବିହାର-କାର୍ଯ୍ୟରେ ଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି — ସେହି ଏକଦନ୍ତଙ୍କୁ ଆମେ ଶରଣ ଯାଉ। ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ବିଧାତା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ବିଷ୍ଣୁ ପାଳନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ହର (ଶିବ) ମଧ୍ୟ ସଂହାର କରନ୍ତି — ସେହି ଏକଦନ୍ତଙ୍କୁ ଆମେ ଶରଣ ଯାଉ। ଯାହାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସ୍ୱର୍ଗସ୍ଥ ଦେବଗଣ ନିତ୍ୟ କର୍ମଫଳ ଦିଅନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପର୍ବତଗଣ ସ୍ଥିର ରହନ୍ତି — ସେହି ଏକଦନ୍ତଙ୍କୁ ଆମେ ଶରଣ ଯାଉ। ଯାହାଙ୍କ ଭିତରେ ଏକଦନ୍ତ ସ୍ଥିତ, ଯାହାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଏସବୁ ବିଭାସିତ ହୁଏ, ଅନନ୍ତରୂପ, ହୃଦୟରେ ବୋଧ ଜଗାଉଥିବା — ସେହି ଏକଦନ୍ତଙ୍କୁ ଆମେ ଶରଣ ଯାଉ। ଯେଉଁ ସୁଯୋଗୀ ଯୋଗବଳରେ ସାଧ୍ୟକୁ ସିଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସ୍ତବନରେ କିଏ ସ୍ତୁତି କରିପାରେ? ଅତଏବ ପ୍ରଣାମ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସୁସିଦ୍ଧି ଦାୟକ ହୁଅନ୍ତୁ — ସେହି ଏକଦନ୍ତଙ୍କୁ ଆମେ ଶରଣ ଯାଉ। ଏକଦନ୍ତ କହିଲେ: ହେ ଦେବଗଣ ଓ ଋଷିଗଣ! ମୁଁ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ବର ମାଗ, ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କ ମନୋବାଞ୍ଛିତ ଦେବି। ତୁମମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ମୋର ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପ୍ରୀତିପ୍ରଦ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦାୟକ ହେବ — ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ଏକୋଇଶ ଶ୍ଲୋକକୁ ଏକୋଇଶ ଥର, ହୃଦୟରେ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରି, ଏକୋଇଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଢ଼େ — ତାହା ପାଇଁ ତିନି ଲୋକରେ କିଛି ବି ଦୁର୍ଲଭ ରହେ ନାହିଁ; ସେ ଅସାଧ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ସାଧନ କରେ ଏବଂ ସର୍ବତ୍ର ବିଜୟୀ ହୁଏ। ଯେ ନିତ୍ୟ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରର ପାଠ କରେ, ସେହି ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମରୂପ ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ତାହାର ଦର୍ଶନରେ ସମସ୍ତ ଦେବ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଆନ୍ତି। ଏହିପରି ଶ୍ରୀମୁଦ୍ଗଲପୁରାଣର ଏକଦନ୍ତଶରଣାଗତି ସ୍ତୋତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।