ଗୋବର୍ଧନଧରଂ ବନ୍ଦେ (ଗୋବର୍ଧନ ପୂଜା ମନ୍ତ୍ର) — Word-by-Word Meaning
गोवर्धनधरं वन्दे
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
गोवर्धनधरम्
Govardhana-Dharam
ଗୋବର୍ଧନ ପର୍ବତକୁ ଧାରଣ କରିଥିବା (ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିବା)
वन्दे
Vande
ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରେ
गोपालम्
Gopalam
ଗୋରୁମାନଙ୍କ ରକ୍ଷକ; ଗୋପାଳ ପ୍ରଭୁ (କୃଷ୍ଣ)
गोकुलोत्सवम्
Gokulotsavam
ଗୋକୁଳର ଉତ୍ସବ (ଆନନ୍ଦ)
गोविन्दम्
Govindam
ଗୋବିନ୍ଦ — ଯିଏ ଗୋରୁ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତି
गोकुलानन्दम्
Gokulanandam
ଗୋକୁଳର ଆନନ୍ଦ
गोपिकाप्राणवल्लभम्
Gopika-Prana-Vallabham
ସେହି ପ୍ରିୟ ଯିଏ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ପ୍ରାଣ-ସ୍ୱରୂପ
गोवर्धनो महामेरुः
Govardhano Maha-Meruh
ଗୋବର୍ଧନ, (ମହା) ମେରୁ ପର୍ବତ ସଦୃଶ ଉତ୍ତୋଳିତ
गोविन्देन धृतः करे
Govindena Dhritah Kare
ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜ କରରେ ଧାରିତ
गोपानाम्
Gopanam
ଗୋପମାନଙ୍କ (ବ୍ରଜବାସୀଙ୍କ)
गोधनानाम्
Go-Dhananam
ଗୋଧନର (ଗୋରୁ ରୂପ ସମ୍ପତ୍ତି)
रक्षको भव शाश्वतम्
Rakshako Bhava Shashvatam
ଚିରକାଳ ପାଇଁ ରକ୍ଷକ ହୁଅନ୍ତୁ (ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ)
Complete Translation
ମୁଁ ଗୋବର୍ଧନ ପର୍ବତକୁ ଧାରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ — ସେହି ଗୋପାଳ ଯିଏ ଗୋକୁଳର ଉତ୍ସବ, ଗୋବିନ୍ଦ, ଗୋକୁଳର ଆନନ୍ଦ, ଗୋପୀମାନଙ୍କ ପ୍ରାଣର ପରମ ପ୍ରିୟ। ହେ ଗୋବର୍ଧନ, ଯିଏ ମହାମେରୁ ସଦୃଶ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ କରରେ ଉତ୍ତୋଳିତ ହେଲେ — ଆପଣ ସଦା ଗୋପମାନଙ୍କ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଗୋଧନ (ଗୋରୁ)ର ରକ୍ଷକ ହୁଅନ୍ତୁ।
Origin & History
Source: Govardhan Puja / Annakut tradition (rooted in the Bhagavata Purana, Canto 10)
Author: Unknown (devotional invocation of the Vaishnava tradition)
Period: Puranic / classical
ଗୋବର୍ଧନ ଉତ୍ତୋଳନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବ୍ରଜ-ଲୀଳାର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରସଙ୍ଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଯାହା ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଭିମାନକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ ଓ ବ୍ରଜକୁ ପୋଷଣ କରୁଥିବା ପର୍ବତ ତଥା ଗୋରୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ବାଳକ କୃଷ୍ଣ ଗୋବର୍ଧନ ପର୍ବତକୁ ଗୋଟିଏ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ଉତ୍ତୋଳନ କରି ସାତ ଦିନର ବର୍ଷାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ପଶୁଙ୍କୁ ଏହାର ତଳେ ଆଶ୍ରୟ ଦେଲେ। ଏହାର ସ୍ମୃତିରେ ଦୀପାବଳିର ପରଦିନ ଗୋବର୍ଧନ ପୂଜା ପାଳିତ ହୁଏ, ଓ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅନ୍ନକୂଟ ଅର୍ପଣ କରିବା ସମୟରେ ଏହି ଆବାହନ — 'ଗୋବର୍ଧନଧରଂ ବନ୍ଦେ' — ଗାନ କରାଯାଏ।
Frequently Asked Questions
ଗୋବର୍ଧନ ପୂଜା କ'ଣ?▼
ଗୋବର୍ଧନ ପୂଜା (ଅନ୍ନକୂଟ) ଦୀପାବଳିର ପରଦିନ, କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଲ ପ୍ରତିପଦାରେ ପାଳିତ ହୁଏ। ଏହା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜ କନିଷ୍ଠ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ଗୋବର୍ଧନ ପର୍ବତ ଉତ୍ତୋଳନ କରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବର୍ଷାରୁ ବ୍ରଜର ଲୋକ ଓ ପଶୁମାନଙ୍କ ରକ୍ଷାର ସ୍ମରଣ। ଭକ୍ତମାନେ ପର୍ବତର ପ୍ରତିରୂପ ତିଆରି କରନ୍ତି ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅନ୍ନକୂଟ — ବିଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟର ବିଶାଳ ସମାହାର — ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି।
'ଗୋବର୍ଧନଧରଂ ବନ୍ଦେ'ର ଅର୍ଥ କ'ଣ?▼
ଏହାର ଅର୍ଥ 'ମୁଁ ଗୋବର୍ଧନ ପର୍ବତର ଧାରକଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ।' ଏହି ଶ୍ଲୋକ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଗୋପାଳ, ଗୋବିନ୍ଦ, ଗୋକୁଳର ଆନନ୍ଦ ଓ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ କହି ବନ୍ଦନା କରେ, ସେହି ରୂପକୁ ସମ୍ମାନ କରି ଯେଉଁଥିରେ ସେ ନିଜ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପର୍ବତକୁ ଉତ୍ତୋଳନ କଲେ।
କୃଷ୍ଣ ଗୋବର୍ଧନ କାହିଁକି ଉତ୍ତୋଳନ କଲେ?▼
ଯେତେବେଳେ ବ୍ରଜବାସୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଦଳରେ ଗୋବର୍ଧନ ପର୍ବତ ଓ ଗୋରୁମାନଙ୍କ ପୂଜା କଲେ, ତେବେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଳୟକାରୀ ବର୍ଷା କଲେ। କୃଷ୍ଣ ନିଜ ବାମ ହାତର ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ଗୋବର୍ଧନ ଉତ୍ତୋଳନ କରି ସାତ ଦିନ ଛତା ସଦୃଶ ଧାରଣ କଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ରକ୍ଷା କଲେ — ଏହା ଶିଖାଇ ଯେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଶରଣ ହିଁ ସତ୍ୟ ରକ୍ଷା।
ଅନ୍ନକୂଟ କ'ଣ?▼
ଅନ୍ନକୂଟର ଅର୍ଥ 'ଖାଦ୍ୟର ପର୍ବତ'। ଗୋବର୍ଧନ ପୂଜାରେ ରନ୍ଧା ବ୍ୟଞ୍ଜନ, ଶସ୍ୟ ଓ ମିଠାଇର ବିଶାଳ ସମାହାର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପର୍ବତ ଆକାରରେ ସଜାଯାଏ, ଯାହା ଗୋବର୍ଧନର ସମୃଦ୍ଧିର ପ୍ରତୀକ, ଓ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି ପ୍ରସାଦ ରୂପେ ବଣ୍ଟାଯାଏ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →