Mantra.Tips

ଗୋବିନ୍ଦଂ ଭଜ ମୂଢମତେ — Word-by-Word Meaning

गोविन्दं भज मूढमते

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

भज
Bhaja
ଭଜ, ସେବା କର, ଶରଣ ନିଅ, ଆରାଧନା କର
गोविन्दं
Govindam
ଗୋବିନ୍ଦ — ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ/ବିଷ୍ଣୁ, ଗାଈ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ରକ୍ଷକ
मूढमते
Mudhamate
ହେ ମୂଢ/ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ବୁଦ୍ଧି!
सम्प्राप्ते
Samprapte
ଯେତେବେଳେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆସି ପହଞ୍ଚେ / ନିକଟକୁ ଆସେ
सन्निहिते
Sannihite
ଯେତେବେଳେ ସମୀପରେ ଥାଏ, ଆସନ୍ନ ହୁଏ
काले
Kale
ସେହି (ନିୟତ) ସମୟ — ମୃତ୍ୟୁର
नहि नहि
Nahi nahi
ତିଳେ ମାତ୍ର ନୁହେଁ, କେବେ ନୁହେଁ (ବଳପୂର୍ବକ ପୁନରାବୃତ୍ତି)
रक्षति
Rakshati
ରକ୍ଷା କରେ, ବଞ୍ଚାଏ, ଉଦ୍ଧାର କରେ
डुकृञ्करणे
Dukrinkarane
ବ୍ୟାକରଣର ନିୟମ (ପାଣିନିଙ୍କ 'କୃ' ଧାତୁର ରୂପ) — ଶୁଷ୍କ, ଯାନ୍ତ୍ରିକ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟର ପ୍ରତୀକ

Complete Translation

ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଭଜ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଭଜ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଭଜ, ହେ ମୂଢ ବୁଦ୍ଧି! ଯେତେବେଳେ ମୃତ୍ୟୁର ନିୟତ ସମୟ ନିକଟକୁ ଆସିବ, ସେତେବେଳେ ବ୍ୟାକରଣର ନିୟମ ('ଡୁକୃଞ୍କରଣେ') ତୁମକୁ ତିଳେ ମାତ୍ର ରକ୍ଷା କରିବ ନାହିଁ।

Origin & History

Source: Bhaja Govindam (Moha Mudgara), verse 1 and refrain

Author: Adi Shankaracharya

Period: 8th century CE (circa 788-820)

ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ, ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ୟ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ବାରାଣସୀ (କାଶୀ)ର ଗଳିରେ ଯାଉଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧ ପଣ୍ଡିତଙ୍କୁ ପାଣିନିଙ୍କ ବ୍ୟାକରଣ-ନିୟମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପରିଶ୍ରମରେ ମୁଖସ୍ଥ କରୁଥିବାର ଦେଖିଲେ। କରୁଣାରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୋଇ ସେ ସ୍ୱତଃ ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଗାଇଲେ, ସେହି ବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ ବୁଝାଇ ଯେ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ବ୍ୟାକରଣ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବ ନାହିଁ ଏବଂ ସେ ଏହା ବଦଳରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଭଜିବା ଉଚିତ। ଏହି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଶ୍ଲୋକ ସମଗ୍ର ସ୍ତୋତ୍ରର ଧୁଆଁ ହୋଇଗଲା, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକ ପରେ ପୁନରାବୃତ୍ତ ହୁଏ।

Frequently Asked Questions

'ଗୋବିନ୍ଦଂ ଭଜ ମୂଢମତେ'ର ଅର୍ଥ କ'ଣ?
ଏହାର ଅର୍ଥ 'ଗୋବିନ୍ଦ (ଭଗବାନ)ଙ୍କୁ ଭଜ, ହେ ମୂଢ ବୁଦ୍ଧି!' ଗୋବିନ୍ଦ କୃଷ୍ଣ/ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାମ, ଏବଂ 'ମୂଢମତେ' ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ବୁଦ୍ଧିକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରେ। ଏହି ପଂକ୍ତି ମନକୁ ସାଂସାରିକ ବିକ୍ଷେପରୁ ହଟାଇ ଭଗବାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଫେରାଇବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରେ।
ଏହି ଶ୍ଲୋକରେ 'ଡୁକୃଞ୍କରଣେ' କ'ଣ?
'ଡୁକୃଞ୍କରଣେ' ସଂସ୍କୃତ ବ୍ୟାକରଣର ନିୟମ ('କୃ' ଧାତୁର ରୂପ)କୁ ସୂଚାଏ। ଶଙ୍କରାଚାର୍ୟ ଏହାକୁ ଶୁଷ୍କ, ଯାନ୍ତ୍ରିକ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟର ପ୍ରତୀକ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, କହି ଯେ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଏପରି ପୁସ୍ତକୀୟ ଜ୍ଞାନ ତୁମକୁ ବଞ୍ଚାଇବ ନାହିଁ।
ଏହି ପଂକ୍ତି ଏତେ ଥର କାହିଁକି ପୁନରାବୃତ୍ତ ହୁଏ?
ଏହା ସମଗ୍ର ଭଜ ଗୋବିନ୍ଦମ୍ର ଧୁଆଁ, ଯାହା ଶ୍ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଫେରି ଆସେ। ପୁନରାବୃତ୍ତି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷାକୁ ଦୃଢ଼ କରେ — ତେଣୁ ଏହି ରଚନାକୁ 'ମୋହ ମୁଦ୍ଗର' ଅର୍ଥାତ୍ ମୋହକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣକାରୀ ହାତୁଡ଼ି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।
ଏହି ଶ୍ଲୋକ କିଏ ରଚନା କରିଥିଲେ?
ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ୟ ଏହାକୁ ରଚନା କରିଥିଲେ। ପରମ୍ପରା କହେ ଯେ ସେ ବାରାଣସୀରେ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧ ପଣ୍ଡିତଙ୍କୁ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ବଦଳରେ ବ୍ୟାକରଣର ନିୟମ ମୁଖସ୍ଥ କରୁଥିବାର ଦେଖି ଏହାକୁ ସ୍ୱତଃ ଗାଇଥିଲେ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →