ହଂସଯୁକ୍ତବିମାନସ୍ଥେ — ନାରାୟଣି ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ (ମାତୃକା ରୂପ) — Word-by-Word Meaning
हंसयुक्तविमानस्थे — नारायणि नमोऽस्तु ते (मातृका रूप)
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
हंसयुक्तविमानस्थे
haṃsayuktavimānasthe
ହେ ହଂସଯୁକ୍ତ ବିମାନରେ ବିରାଜମାନା (ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ରୂପରେ)
ब्रह्माणीरूपधारिणि
brahmāṇīrūpadhāriṇi
ବ୍ରାହ୍ମଣୀ (ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶକ୍ତି) ରୂପ ଧାରିଣୀ
नारायणि नमोऽस्तु ते
nārāyaṇi namo'stu te
ହେ ନାରାୟଣି, ତୁମ୍ଭକୁ ନମସ୍କାର ହେଉ!
त्रिशूलचन्द्राहिधरे
triśūlacandrāhidhare
ହେ ତ୍ରିଶୂଳ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସର୍ପ ଧାରିଣୀ
माहेश्वरीस्वरूपेण
māheśvarīsvarūpeṇa
ମାହେଶ୍ୱରୀ (ଶିବଙ୍କ ଶକ୍ତି) ରୂପରେ
मयूरकुक्कुटवृते
mayūrakukkuṭavṛte
ହେ ମୟୂର ଓ କୁକ୍କୁଟରେ ବେଷ୍ଟିତା
कौमारीरूपसंस्थाने
kaumārīrūpasaṃsthāne
କୌମାରୀ (କୁମାର/ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଶକ୍ତି) ରୂପରେ ସ୍ଥିତା
शङ्खचक्रगदाशार्ङ्ग
śaṅkhacakragadāśārṅga
ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁ ଧାରିଣୀ
वैष्णवीरूपे
vaiṣṇavīrūpe
ବୈଷ୍ଣବୀ (ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକ୍ତି) ରୂପରେ
दंष्ट्रोद्धृतवसुन्धरे
daṃṣṭroddhṛtavasundhare
ଯିଏ ନିଜ ଦନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଉଦ୍ଧାରକାରିଣୀ (ବାରାହୀ ରୂପରେ)
वराहरूपिणि
varāharūpiṇi
ବରାହ (ବାରାହୀ) ରୂପରେ
नृसिंहरूपेण
nṛsiṃharūpeṇa
ନୃସିଂହର (ନାରସିଂହୀ) ଉଗ୍ର ରୂପରେ
त्रैलोक्यत्राणसहिते
trailokyatrāṇasahite
ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟ ରକ୍ଷାରେ ଯୁକ୍ତା
किरीटिनि महावज्रे
kirīṭini mahāvajre
ହେ ମୁକୁଟଧାରିଣୀ, ମହାନ ବଜ୍ରଧାରିଣୀ (ଐନ୍ଦ୍ରୀ ରୂପରେ)
वृत्रप्राणहरे चैन्द्रि
vṛtraprāṇahare caindri
ହେ ଐନ୍ଦ୍ରୀ, ଯିଏ ବୃତ୍ରର ପ୍ରାଣ ହରଣ କଲେ
शिवदूतीस्वरूपेण
śivadūtīsvarūpeṇa
ଶିବଦୂତୀ (ଯିଏ ଶିବଙ୍କୁ ନିଜ ଦୂତ କଲେ) ରୂପରେ
दंष्ट्राकरालवदने
daṃṣṭrākarālavadane
ହେ ଦନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ବିକରାଳ ମୁଖୀ
शिरोमालाविभूषणे
śiromālāvibhūṣaṇe
(ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ) ମୁଣ୍ଡର ମାଳାରେ ବିଭୂଷିତା
चामुण्डे मुण्डमथने
cāmuṇḍe muṇḍamathane
ହେ ଚାମୁଣ୍ଡେ, ମୁଣ୍ଡ ସଂହାରକାରିଣୀ
Complete Translation
ହେ ହଂସଯୁକ୍ତ ବିମାନରେ ବିରାଜମାନା, ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ରୂପ ଧାରିଣୀ, କୁଶ-ଜଳରେ ଅଭିଷେକକାରିଣୀ ଦେବୀ! ହେ ନାରାୟଣି! ତୁମ୍ଭକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ତ୍ରିଶୂଳ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସର୍ପ ଧାରିଣୀ, ମହାନ ବୃଷଭରେ ଆରୂଢ଼ା ମାହେଶ୍ୱରୀ ରୂପିଣୀ! ହେ ନାରାୟଣି! ତୁମ୍ଭକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ମୟୂର ଓ କୁକ୍କୁଟରେ ବେଷ୍ଟିତା, ମହାଶକ୍ତି ଧାରିଣୀ, ନିଷ୍ପାପା କୌମାରୀ ରୂପରେ ସ୍ଥିତା! ହେ ନାରାୟଣି! ତୁମ୍ଭକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ଶାର୍ଙ୍ଗ ରୂପ ପରମ ଆୟୁଧ ଧାରିଣୀ! ପ୍ରସନ୍ନା ହୁଅ, ହେ ବୈଷ୍ଣବୀ ରୂପିଣୀ! ହେ ନାରାୟଣି! ତୁମ୍ଭକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଉଗ୍ର ମହାଚକ୍ର ଧାରିଣୀ, ଦନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଉଦ୍ଧାରକାରିଣୀ, କଲ୍ୟାଣୀ ବରାହ (ବାରାହୀ) ରୂପିଣୀ! ହେ ନାରାୟଣି! ତୁମ୍ଭକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଉଗ୍ର ନୃସିଂହ ରୂପରେ ଦୈତ୍ୟବଧରେ ଉଦ୍ୟତା, ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟ ରକ୍ଷାରେ ଯୁକ୍ତା! ହେ ନାରାୟଣି! ତୁମ୍ଭକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ମୁକୁଟଧାରିଣୀ, ମହାନ ବଜ୍ରଧାରିଣୀ, ସହସ୍ର ନେତ୍ରରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳା, ବୃତ୍ରର ପ୍ରାଣହାରିଣୀ ଐନ୍ଦ୍ରୀ! ହେ ନାରାୟଣି! ତୁମ୍ଭକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଶିବଦୂତୀ ରୂପରେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମହାବଳ ନାଶକାରିଣୀ, ଘୋର ରୂପା ଓ ମହାନାଦକାରିଣୀ! ହେ ନାରାୟଣି! ତୁମ୍ଭକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଦନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ବିକରାଳ ମୁଖୀ, ମୁଣ୍ଡମାଳାରେ ବିଭୂଷିତା, ମୁଣ୍ଡ ମର୍ଦନକାରିଣୀ ଚାମୁଣ୍ଡେ! ହେ ନାରାୟଣି! ତୁମ୍ଭକୁ ନମସ୍କାର।
Origin & History
Source: Durga Saptashati Chapter 11
Author: Sage Markandeya (Markandeya Purana)
Period: Ancient (part of the Markandeya Purana, c. 400–600 CE)
ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମହାନ ଅସୁର ଶୁମ୍ଭର ବଧ ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବତାମାନେ — ସେମାନଙ୍କ ପଦ୍ମମୁଖ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ — କାତ୍ୟାୟନୀଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ ନାରାୟଣୀ ସ୍ତୁତି ଗାନ କରନ୍ତି। ଏହି ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଅଂଶରେ ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୀୟ ମାତୃ-ରୂପରେ (ମାତୃକା) ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି — ସେହି ଶକ୍ତିମାନେ ଯେଉଁମାନେ ରକ୍ତବୀଜ ଓ ଦୈତ୍ୟସେନାମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଦେବତାମାନଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରକଟିତ ହୋଇଥିଲେ — ଏହା ଚିହ୍ନି ଯେ ଗୋଟିଏ ଦେବୀ ନାରାୟଣୀ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ମାହେଶ୍ୱରୀ, କୌମାରୀ, ବୈଷ୍ଣବୀ, ବାରାହୀ, ନାରସିଂହୀ, ଐନ୍ଦ୍ରୀ, ଶିବଦୂତୀ ଓ ଚାମୁଣ୍ଡା ରୂପରେ ପ୍ରକଟିତ ହୁଅନ୍ତି।
Frequently Asked Questions
ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରରେ ଯେଉଁ ମାତୃକା ରୂପଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଅଛି, ସେମାନେ କିଏ?▼
ସେମାନେ ହେଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ମାହେଶ୍ୱରୀ, କୌମାରୀ, ବୈଷ୍ଣବୀ, ବାରାହୀ, ନାରସିଂହୀ, ଐନ୍ଦ୍ରୀ, ଶିବଦୂତୀ ଓ ଚାମୁଣ୍ଡା — ସେହି ମାତୃଶକ୍ତିମାନେ ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, କୁମାର, ବିଷ୍ଣୁ, ବରାହ, ନୃସିଂହ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଦେବୀଙ୍କ ଉଗ୍ର ସଂହାରକ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
'ହଂସଯୁକ୍ତବିମାନସ୍ଥେ' ଦୁର୍ଗା ସପ୍ତଶତୀରେ କେଉଁଠାରେ ଆସେ?▼
ଏହା ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟର ନାରାୟଣୀ ସ୍ତୁତିର ଅଂଶ (ଶ୍ଳୋକ ୧୨–୨୦), ଯାହା ଶୁମ୍ଭର ବଧ ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବତାମାନେ ଗାନ କରିଥିଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଳୋକ 'ନାରାୟଣି ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ'ରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ।
'ନାରାୟଣି ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ'ର ଅର୍ଥ କ'ଣ?▼
ଏହାର ଅର୍ଥ 'ହେ ନାରାୟଣି, ତୁମ୍ଭକୁ ନମସ୍କାର ହେଉ'। ନାରାୟଣୀ ନାରାୟଣ (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କ ଶକ୍ତି ଏବଂ ପରମ ଦେବୀଙ୍କ ଏକ ନାମ। ବାରମ୍ବାର ଉଚ୍ଚାରିତ ଏହି ଧ୍ରୁବପଦ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରୂପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶରଣାଗତି ପ୍ରକାଶ କରେ।
ଏହା ଅବଶିଷ୍ଟ ନାରାୟଣୀ ସ୍ତୁତିଠାରୁ କିପରି ଭିନ୍ନ?▼
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାରାୟଣୀ ସ୍ତୁତି ଦେବୀଙ୍କୁ ଜଗତର ଆଧାର, ବୈଷ୍ଣବୀ ଶକ୍ତି ଓ ବିଶ୍ୱର ବୀଜ ରୂପରେ, ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ ଓ ଦୁର୍ଗା ରୂପରେ ସ୍ତୁତି କରେ। ଏହି ବିଶେଷ ଅଂଶ ତାଙ୍କର ନଅଟି ଯୁଦ୍ଧ-ନିପୁଣ ମାତୃକା ରୂପ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିର ଅନେକ ସ୍ୱରୂପ ଉପରେ ଏକ ସଜୀବ ଧ୍ୟାନ କରେ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →