ହର ହର ମହାଦେବ — Word-by-Word Meaning
हर हर महादेव
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
हर
Hara
ଶିବ — 'ଯିଏ ହରଣ କରନ୍ତି', ଯିଏ ପାପ, ଶୋକ ଓ ମୃତ୍ୟୁର ବନ୍ଧନ ଦୂର କରନ୍ତି
हर हर
Hara Hara
ପୁନରାବୃତ୍ତ ଆହ୍ୱାନ — 'ହେ ହର୍ତା, ହେ ହର୍ତା', ଶିବଙ୍କୁ ହୃଦୟରୁ ଦୁଇଥର ଆହ୍ୱାନ
महादेव
Mahadev
ମହାଦେବ (ମହା + ଦେବ) — ଶିବ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ
Complete Translation
ହର ହର ମହାଦେବ — 'ହେ ହର (ଶିବ), ହେ ମହାଦେବଙ୍କ ଜୟ!' ଏହା ଶିବ-ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ସର୍ବଜନୀନ ଜୟଧ୍ୱନି (ଜୟକାର), ଯାହା ଶିବଙ୍କ ନାମକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ଉଦ୍ଘୋଷ — ଉଭୟ ରୂପରେ ଉଠାଏ।
Origin & History
Source: Traditional jaikara (victory-cry) of Shiva devotees
Author: Ancient tradition
Period: Ancient
'ହର ହର ମହାଦେବ' ଶିବଙ୍କର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରାଚୀନ ଓ ସାର୍ବଜନୀନ ଜୟଘୋଷ। କାଶୀରେ — ଶିବଙ୍କ ନିଜ ନଗରୀରେ — ଏହା ଶତାବ୍ଦୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଘାଟମାନଙ୍କରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହୋଇଆସିଛି, ଏବଂ ଏହା ସେହି କାବାଡ଼ିଆମାନଙ୍କର ଡାକ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ ଗଙ୍ଗାଜଳ ବହି ଶହ ଶହ ମାଇଲ ଚାଲନ୍ତି। ପୂଜାଠାରୁ ବାହାରେ, ମହାଦେବଙ୍କ ବଳ ଆହ୍ୱାନ କରି ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ସାହସର ରଣଘୋଷ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ଉଠାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ବୀରତ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ରେଖାକୁ ଲିଭାଇଦେଇଥିଲା।
Frequently Asked Questions
ହର ହର ମହାଦେବର ଅର୍ଥ କଣ?▼
'ହର' ଶିବଙ୍କର ଏକ ନାମ ଯାହାର ଅର୍ଥ 'ହରଣ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି' — ଯିଏ ପାପ, ଦୁଃଖ ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଭୟ ହରଣ କରନ୍ତି। 'ମହାଦେବ' ଅର୍ଥ 'ମହାନ ଦେବ'। ମିଶି ଏହି ଘୋଷ ଶିବଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କ୍ଲେଶର ପରମ ହର୍ତ୍ତା ରୂପେ ବନ୍ଦନା କରେ।
ଏହାକୁ 'ହର ହର' ଦୁଇଥର କାହିଁକି କୁହାଯାଏ?▼
'ହର'କୁ ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିବା ଏକ ଉତ୍କଟ, ପ୍ରେମପୂର୍ଣ୍ଣ ଡାକ — ଯେପରି କୌଣସି ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ନାମ ଦୁଇଥର ଡାକିବା। ଏହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୋଝ ହରଣ କରି ଉପସ୍ଥିତ ରହିବାକୁ ଶିବଙ୍କ ନିକଟରେ ଭକ୍ତଙ୍କ ବିନତିକୁ ତୀବ୍ର କରେ।
ହର ହର ମହାଦେବ କେଉଁଠାରେ ଘୋଷିତ ହୁଏ?▼
ଏହା ଶିବ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହୁଏ — ସର୍ବାଧିକ ବାରାଣସୀର କାଶୀ ବିଶ୍ୱନାଥରେ — ଏବଂ କାବାଡ଼ି ଯାତ୍ରୀ ଓ ସମଗ୍ର ପବିତ୍ର ଶ୍ରାବଣ ମାସ ଭରି ତଥା ମହାଶିବରାତ୍ରିରେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଘୋଷ। ଏହା ବହୁ କାଳରୁ ସାହସର ଘୋଷ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ଉଠାଯାଇଆସୁଛି।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →