ହିରଣ୍ମୟେନ ପାତ୍ରେଣ (ସତ୍ୟର ମୁଖ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଆବୃତ) — Word-by-Word Meaning
हिरण्मयेन पात्रेण
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
हिरण्मयेन
hiraṇmayena
ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ, ଦୀପ୍ତିମାନ (ଆବରଣରେ); ସୁନାରେ ତିଆରି
पात्रेण
pātreṇa
ଏକ ପାତ୍ର, ଚକ୍ର ଅଥବା ଆବରଣରେ (ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତେଜୋମୟ ମଣ୍ଡଳ)
सत्यस्य
satyasya
ସତ୍ୟର (ପରମ ବାସ୍ତବର)
अपिहितम्
apihitam
ଆଚ୍ଛାଦିତ, ଲୁକ୍କାୟିତ, ଆବୃତ
मुखम्
mukham
ମୁଖ, ଦ୍ୱାର, ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପ
तत् त्वम्
tat tvam
ତାହା, ଆପଣ (ହେ ପ୍ରଭୁ)
पूषन्
pūṣan
ହେ ପୂଷନ୍ (ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପୋଷକ ଓ ଧାରକ)
अपावृणु
apāvṛṇu
ହଟାନ୍ତୁ, ଅନାବୃତ କରନ୍ତୁ, ଆବରଣ ଦୂର କରନ୍ତୁ
सत्यधर्माय
satyadharmāya
ସତ୍ୟ ପ୍ରତି ସମର୍ପିତ ଜନ ପାଇଁ, ଯାହାର ଧର୍ମ ସତ୍ୟ
दृष्टये
dṛṣṭaye
ଦର୍ଶନ ପାଇଁ, ଯେପରି ମୁଁ (ସତ୍ୟର) ଦର୍ଶନ କରିପାରେ
Complete Translation
ସତ୍ୟର ମୁଖ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ (ଦୀପ୍ତିମାନ) ଆବରଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ। ହେ ପୂଷନ୍ (ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ)! ସେହି ଆବରଣ ହଟାନ୍ତୁ, ଯେପରି ମୁଁ — ସତ୍ୟଧର୍ମର ପାଳକ — ସେହି ସତ୍ୟର ଦର୍ଶନ କରିପାରେ।
Origin & History
Source: Isha Upanishad, Verse 15
Author: Traditional (Upanishadic)
Period: Vedic / Upanishadic
ନିଜ ସମାପନ ଆଡ଼କୁ, ଈଶ ଉପନିଷଦ ଉପଦେଶରୁ ଉତ୍କଟ ପ୍ରାର୍ଥନା ଆଡ଼କୁ ବୁଲେ। ସାଧକ, ଯେପରି ତେଜୋମୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇ, ଆକ୍ରୋଶ କରେ ଯେ ସତ୍ୟର ମୁଖ ତାହାର ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ, ଦୀପ୍ତିମାନ ମଣ୍ଡଳ ପଛରେ ଲୁଚିଛି, ଏବଂ ପୂଷନ୍ — ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ପୋଷକ — ଙ୍କୁ ଯାଚନା କରେ ଯେ ସେ ସେହି ଆବରଣ ହଟାଇ ଦିଅନ୍ତୁ ଯେପରି ସେ, ସତ୍ୟର ଉପାସକ, ଶେଷରେ ବାସ୍ତବର ଦର୍ଶନ କରିପାରେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶ୍ଳୋକଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାର୍ଥନା ଜାରି ରଖେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନିଜ କିରଣ ସମେଟିବାକୁ ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆତ୍ମାକୁ ଉତ୍ତମ ମାର୍ଗରେ ନେବାକୁ ଯାଚନା କରେ — ଏଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ଉପନିଷଦର ସବୁଠାରୁ ମର୍ମସ୍ପର୍ଶୀ ପ୍ରାର୍ଥନା ମଧ୍ୟରୁ, ଯାହା ପ୍ରାୟ ଜୀବନର ଅନ୍ତିମ ସମୟରେ ପଠିତ ହୁଏ।
Frequently Asked Questions
ହିରଣ୍ମୟେନ ପାତ୍ରେଣର ଅର୍ଥ କଣ?▼
ଏହାର ଅର୍ଥ 'ସତ୍ୟର ମୁଖ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ଆବରଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ'। ସାଧକ ପୂଷନ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ ଯେ ସେ ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ ଆବରଣ ହଟାଇ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେପରି ସେହି ସତ୍ୟଧର୍ମୀ ଜନ ପରମ ସତ୍ୟ (ବ୍ରହ୍ମ) ର ସାକ୍ଷାତ୍ ଦର୍ଶନ କରିପାରେ।
ହିରଣ୍ମୟେନ ପାତ୍ରେଣ କେଉଁଠାରୁ ଆସିଛି?▼
ଏହା ଈଶ ଉପନିଷଦର ପଞ୍ଚଦଶ (15ତମ) ଶ୍ଳୋକ, ଯାହା ଶୁକ୍ଲ ଯଜୁର୍ବେଦର ଅନ୍ତର୍ଗତ। ଏହା ଉପନିଷଦର ଅନ୍ତିମ ପ୍ରାର୍ଥନାଗୁଡ଼ିକର ଆରମ୍ଭ କରେ, ଯାହା ପୂଷନ୍ (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ, ପରମ ତତ୍ତ୍ୱର ଦର୍ଶନ ଓ ଉତ୍ତମ ମାର୍ଗରେ ମାର୍ଗଦର୍ଶନର ଯାଚନା କରେ।
ସତ୍ୟକୁ ଲୁଚାଉଥିବା 'ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ଆବରଣ' କଣ?▼
'ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ଆବରଣ' (ହିରଣ୍ମୟ ପାତ୍ର) ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ ମଣ୍ଡଳ ଏବଂ, ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭାବେ, ପ୍ରକଟ ଜଗତର ତେଜୋମୟ ଆବରଣ। ତାହାର ନିଜ ଦୀପ୍ତି ହିଁ ତାହାର ପଛର ନିରାକାର ବାସ୍ତବକୁ ଲୁଚାଇ ଦିଏ। ପ୍ରାର୍ଥନା ହେଉଛି ଯେ ଏହି ଦୀପ୍ତିର ଆବରଣ ହଟାଯାଉ ଯେପରି ସତ୍ୟର ଦର୍ଶନ ହୋଇପାରେ।
ଏହି ଶ୍ଳୋକରେ ପୂଷନ୍ କିଏ?▼
ପୂଷନ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଏକ ବୈଦିକ ନାମ, ଯାହାର ଅର୍ଥ 'ପୋଷକ' ଅଥବା 'ଧାରକ', ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଳନ ଓ ରକ୍ଷଣ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପରମ ସତ୍ତାର ପ୍ରତୀକ ରୂପେ, ଆଲୋକ ଓ ଜୀବନର ଉତ୍ସ ରୂପେ ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି ଯେ ସେ ନିଜ ତେଜୋମୟ ରୂପର ପଛର ସତ୍ୟକୁ ପ୍ରକଟ କରନ୍ତୁ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →