ନିର୍ବାଣ ଷଟ୍କମ୍ (ଆତ୍ମ ଷଟ୍କମ୍) Meaning — Line by Line
निर्वाण षट्कम् (आत्म षट्कम्)
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of ନିର୍ବାଣ ଷଟ୍କମ୍ (ଆତ୍ମ ଷଟ୍କମ୍) with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
Manobuddhyahamkarachittani naham
मनोबुद्ध्यहंकारचित्तानि नाहं न च श्रोत्रजिह्वे न च घ्राणनेत्रे । न च व्योम भूमिर्न तेजो न वायुः चिदानन्दरूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥
Manobuddhyahamkarachittani naham Na cha shrotrajihve na cha ghrananetre Na cha vyoma bhumirna tejo na vayuh Chidanandarupah shivoham shivoham
Meaningମୁଁ ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ଅହଂକାର କିମ୍ବା ଚିତ୍ତ ନୁହେଁ; ନା କାନ କିମ୍ବା ଜିହ୍ୱା, ନା ନାକ କିମ୍ବା ନେତ୍ର; ନା ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ, ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ବାୟୁ। ମୁଁ ଚୈତନ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦର ସ୍ୱରୂପ — ମୁଁ ଶିବ, ମୁଁ ଶିବ।
Na cha pranasamjno na vai panchavayuh
न च प्राणसंज्ञो न वै पञ्चवायुः न वा सप्तधातुर्न वा पञ्चकोशः । न वाक्पाणिपादं न चोपस्थपायू चिदानन्दरूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥
Na cha pranasamjno na vai panchavayuh Na va saptadhaturna va panchakoshah Na vakpanipadam na chopasthapayu Chidanandarupah shivoham shivoham
Meaningମୁଁ ପ୍ରାଣ ନୁହେଁ, ନା ପଞ୍ଚବାୟୁ; ନା ସପ୍ତ ଧାତୁ, ନା ପଞ୍ଚ କୋଶ; ନା ବାଣୀ, ହାତ, ପାଦ, ନା ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଗୁଦ। ମୁଁ ଚୈତନ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦର ସ୍ୱରୂପ — ମୁଁ ଶିବ, ମୁଁ ଶିବ।
Na me dvesharagau na me lobhamohau
न मे द्वेषरागौ न मे लोभमोहौ मदो नैव मे नैव मात्सर्यभावः । न धर्मो न चार्थो न कामो न मोक्षः चिदानन्दरूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥
Na me dvesharagau na me lobhamohau Mado naiva me naiva matsaryabhavah Na dharmo na chartho na kamo na mokshah Chidanandarupah shivoham shivoham
Meaningମୋ ଭିତରେ ଦ୍ୱେଷ ନାହିଁ ରାଗ ନାହିଁ, ଲୋଭ ନାହିଁ ମୋହ ନାହିଁ; ମଦ ନାହିଁ, ଈର୍ଷାର କୌଣସି ଭାବ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ମୁଁ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷର ଅତୀତ। ମୁଁ ଚୈତନ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦର ସ୍ୱରୂପ — ମୁଁ ଶିବ, ମୁଁ ଶିବ।
Na punyam na papam na saukhyam na duhkham
न पुण्यं न पापं न सौख्यं न दुःखं न मन्त्रो न तीर्थं न वेदा न यज्ञाः । अहं भोजनं नैव भोज्यं न भोक्ता चिदानन्दरूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥
Na punyam na papam na saukhyam na duhkham Na mantro na tirtham na veda na yajnah Aham bhojanam naiva bhojyam na bhokta Chidanandarupah shivoham shivoham
Meaningମୁଁ ପୁଣ୍ୟ ନୁହେଁ ପାପ ନୁହେଁ, ସୁଖ ନୁହେଁ ଦୁଃଖ ନୁହେଁ; ନା ମନ୍ତ୍ର, ନା ତୀର୍ଥ, ନା ବେଦ, ନା ଯଜ୍ଞ; ମୁଁ ଭୋଜନ ନୁହେଁ, ଭୋଜ୍ୟ ନୁହେଁ, ଭୋକ୍ତା ନୁହେଁ। ମୁଁ ଚୈତନ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦର ସ୍ୱରୂପ — ମୁଁ ଶିବ, ମୁଁ ଶିବ।
Na me mrityushamka na me jatibhedah
न मे मृत्युशंका न मे जातिभेदः पिता नैव मे नैव माता न जन्म । न बन्धुर्न मित्रं गुरुर्नैव शिष्यः चिदानन्दरूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥
Na me mrityushamka na me jatibhedah Pita naiva me naiva mata na janma Na bandhurna mitram gururnaiva shishyah Chidanandarupah shivoham shivoham
Meaningମୋର ମୃତ୍ୟୁର ଆଶଙ୍କା ନାହିଁ, ଜାତିର କୌଣସି ଭେଦ ନାହିଁ; ମୋର ପିତା ନାହାନ୍ତି, ମାତା ନାହାନ୍ତି, ଜନ୍ମ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ବନ୍ଧୁ ନାହିଁ, ମିତ୍ର ନାହିଁ, ଗୁରୁ ନାହିଁ, ଶିଷ୍ୟ ନାହିଁ। ମୁଁ ଚୈତନ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦର ସ୍ୱରୂପ — ମୁଁ ଶିବ, ମୁଁ ଶିବ।
Aham nirvikalpo nirakararupo
अहं निर्विकल्पो निराकाररूपो विभुत्वाच्च सर्वत्र सर्वेन्द्रियाणाम् । न चासंगतं नैव मुक्तिर्न मेयः चिदानन्दरूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥
Aham nirvikalpo nirakararupo Vibhutvachcha sarvatra sarvendriyanam Na chasamgatam naiva muktirna meyah Chidanandarupah shivoham shivoham
Meaningମୁଁ ନିର୍ବିକଳ୍ପ, ନିରାକାର ସ୍ୱରୂପ; ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପ୍ତ, ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ; ମୁଁ ବଦ୍ଧ ନୁହେଁ, ମୁକ୍ତ ନୁହେଁ, କୌଣସି ଜ୍ଞେୟ ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଚୈତନ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦର ସ୍ୱରୂପ — ମୁଁ ଶିବ, ମୁଁ ଶିବ।
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Composed by Adi Shankaracharya
Author: Adi Shankaracharya
Period: 8th century CE
ପରମ୍ପରା କହେ ଯେ ଯୁବକ ଶଙ୍କର, ଜଣେ ଗୁରୁଙ୍କ ଅନ୍ୱେଷଣରେ, ଋଷି ଗୋବିନ୍ଦ ଭଗବତ୍ପାଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଚରାଯାଇଥିବା 'ତୁମେ କିଏ?'ର ଉତ୍ତରରେ ଏହି ଛଅଟି ଶ୍ଲୋକ — ନିର୍ବାଣ ଷଟ୍କମ୍ — ଗାନ କଲେ, ଏହି ଘୋଷଣା କରି ଯେ ସେ ଶରୀର, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମନ କିମ୍ବା ଅହଂକାର ନୁହଁନ୍ତି, ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ବଦ୍ଧ ନୁହଁନ୍ତି, ବରଂ ନିରାକାର ଆତ୍ମା, ସ୍ୱୟଂ ଚୈତନ୍ୟ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ: 'ଶିବୋଽହମ୍, ଶିବୋଽହମ୍।' ଏହା ଅଦ୍ୱୈତ ବେଦାନ୍ତର ସବୁଠାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କଥନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଭାବେ ଠିଆ ହୋଇଛି।
Frequently Asked Questions
ନିର୍ବାଣ ଷଟ୍କମ୍ କ'ଣ?▼
'ଶିବୋଽହମ୍'ର ଅର୍ଥ କ'ଣ?▼
ନିର୍ବାଣ ଷଟ୍କମ୍ କିଏ ଏବଂ କାହିଁକି ଲେଖିଲେ?▼
ନିର୍ବାଣ ଷଟ୍କମ୍ କେବେ ଗାନ କରିବା ଉଚିତ?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →