Mantra.Tips

ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ — Word-by-Word Meaning

ॐ नमः शिवाय

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

Om
ଆଦିନାଦ — ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ସ୍ପନ୍ଦନ
नमः
Namah
ନମସ୍କାର / ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ / ମୁଁ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରେ — 'ନମ୍' ଧାତୁରୁ (ନତ ହେବା)
शिवाय
Shivaya
ଶିବଙ୍କୁ / ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ / ଶିବଙ୍କ ପ୍ରତି — ଚତୁର୍ଥୀ ବିଭକ୍ତି; ଶିବ = ସମସ୍ତ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ମଙ୍ଗଳମୟ
न (Na)
Na
ପୃଥିବୀ ତତ୍ତ୍ୱ, ମୂଳାଧାର ଚକ୍ର, ଶିବଙ୍କ ତିରୋଭାବ (ଆବରଣ) କର୍ମ
म (Ma)
Ma
ଜଳ ତତ୍ତ୍ୱ, ସ୍ୱାଧିଷ୍ଠାନ ଚକ୍ର, ଶିବଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି କର୍ମ
शि (Shi)
Shi
ଅଗ୍ନି ତତ୍ତ୍ୱ, ମଣିପୂର ଚକ୍ର, ଶିବ ସ୍ୱୟଂ, ସଂହାର କର୍ମ
व (Va)
Va
ବାୟୁ ତତ୍ତ୍ୱ, ଅନାହତ ଚକ୍ର, ଶିବଙ୍କ ପ୍ରକାଶକାରୀ କୃପା, ସ୍ଥିତି କର୍ମ
य (Ya)
Ya
ଆକାଶ ତତ୍ତ୍ୱ, ବିଶୁଦ୍ଧ ଚକ୍ର, ଜୀବାତ୍ମା (ଜୀବ), ଅନୁଗ୍ରହ କର୍ମ

Complete Translation

ମୁଁ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ — ମଙ୍ଗଳମୟ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ସେହି ଦିବ୍ୟ ଚେତନା ହିଁ ମୋର ଗଭୀରତମ ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପ।

Origin & History

Source: Shri Rudram (Yajurveda, Taittiriya Samhita)

Author: Vedic Rishis

Period: 1200-1000 BCE

ନ-ମ-ଶି-ବା-ୟ ଏହି ପାଞ୍ଚ ପବିତ୍ର ଅକ୍ଷର ଶ୍ରୀ ରୁଦ୍ରମ୍‌ର ଠିକ୍ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଆସେ — ଯଜୁର୍ବେଦରେ ମିଳୁଥିବା ଶିବଙ୍କ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ତୋତ୍ର। ରୁଦ୍ରମ୍‌ର ହୃଦୟରେ ଏମାନଙ୍କ ଏହି ସ୍ଥାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚିତ, କାରଣ ଏହା ଶିବ-ଉପାସନାର ମୂଳ ସାର। ପରେ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ ରଚନା କଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅକ୍ଷରକୁ ଗୋଟିଏ ଭୂତ, ଗୋଟିଏ ଚକ୍ର ଓ ଶିବଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୀୟ କର୍ମ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ସହ ଯୋଡ଼ାଗଲା।

Frequently Asked Questions

ॐ ନମଃ ଶିବାୟର ଅର୍ଥ କ'ଣ?
ॐ ନମଃ ଶିବାୟ ଅର୍ଥାତ୍ — ମୁଁ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ମଙ୍ଗଳମୟ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ସେହି ଦିବ୍ୟ ଚେତନାଙ୍କୁ। ॐ ଆଦିନାଦ, ନମଃ ଅର୍ଥ ପ୍ରଣାମ କିମ୍ବା ସମର୍ପଣ, ଓ ଶିବାୟ ଅର୍ଥ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରତି (ଚତୁର୍ଥୀ ବିଭକ୍ତି)। ଏହାର ଗଭୀରତମ ଅର୍ଥ: ମୁଁ ମୋର ସୀମିତ ସ୍ୱକୁ ସେହି ଅସୀମ ଦିବ୍ୟ ଚେତନାରେ ସମର୍ପଣ କରେ ଯାହା ମୋର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପ।
ॐ ନମଃ ଶିବାୟର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅକ୍ଷରର ଅର୍ଥ କ'ଣ?
ନ = ପୃଥିବୀ ଭୂତ, ମୂଳାଧାର ଚକ୍ର, ଆବରଣର କୃପା। ମ = ଜଳ ଭୂତ, ସ୍ୱାଧିଷ୍ଠାନ ଚକ୍ର, ସୃଷ୍ଟି। ଶି = ଅଗ୍ନି ଭୂତ, ମଣିପୁର ଚକ୍ର, ସ୍ୱୟଂ ଶିବ। ବ = ବାୟୁ ଭୂତ, ଅନାହତ ଚକ୍ର, ପ୍ରକାଶର କୃପା। ୟ = ଆକାଶ ଭୂତ, ବିଶୁଦ୍ଧି ଚକ୍ର, ଜୀବାତ୍ମା। ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମିଶି ପଞ୍ଚଭୂତକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି ଓ ପୃଥିବୀ-ଚେତନାଠାରୁ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାର୍ଗ ସକ୍ରିୟ କରନ୍ତି।
ॐ ନମଃ ଶିବାୟ କେତେ ଥର ଜପ କରିବା ଉଚିତ?
ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାଳାରେ ପ୍ରତି ବୈଠକରେ 108 ଥର। ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟରେ ଦିନରେ ଦୁଇ ଥର କରିବା ଆଦର୍ଶ। ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୟାନ ସହ ପ୍ରତିଦିନ କେବଳ 11 ଥର ଜପ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଫଳଦାୟକ। ଦିନସାରା ନିଶ୍ୱାସ ସହ ମିଶାଇ ଏହାକୁ ନିରନ୍ତର ଜପ ଭାବେ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇପାରେ।
ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର କ'ଣ?
ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ଅର୍ଥ ପାଞ୍ଚ ଅକ୍ଷର। ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି ନମଃ ଶିବାୟ — ॐ ବିନା ନ-ମ-ଶି-ବା-ୟ। ଏହା ହିଁ ଶ୍ରୀ ରୁଦ୍ରମ୍‌ର ମୂଳ ବୈଦିକ ରୂପ। ॐ ସହ ॐ ନମଃ ଶିବାୟ ଷଡ଼କ୍ଷରୀ (ଛଅ ଅକ୍ଷରର) ରୂପ।
ॐ ନମଃ ଶିବାୟ କେଉଁଠାରୁ ଆସିଛି?
ଏହାର ମୂଳ ଶ୍ରୀ ରୁଦ୍ରମ୍‌ରେ — କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ବେଦର ତୈତ୍ତିରୀୟ ସଂହିତା (4.5.8.1)ରେ 'ନମଃ ଶିବାୟ ଚ ଶିବତରାୟ ଚ' ରୂପେ (ॐ ବିନା)। ଏହା ଶୁକ୍ଲ ଯଜୁର୍ବେଦର ରୁଦ୍ରାଷ୍ଟାଧ୍ୟାୟୀ (ଅଧ୍ୟାୟ 5, ଶ୍ଲୋକ 41)ରେ ମଧ୍ୟ ଆସେ। ॐ ଉପସର୍ଗ ଆଗମିକ-ଶୈବ ପରମ୍ପରାରେ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିଲା। ଶିବ ପୁରାଣ ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସୃଷ୍ଟିର ଆଦିରେ ହିଁ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲା।
ॐ ନମଃ ଶିବାୟ ଓ ନମଃ ଶିବାୟ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ'ଣ?
ନମଃ ଶିବାୟ ଶ୍ରୀ ରୁଦ୍ରମ୍‌ର ମୂଳ ପଞ୍ଚାକ୍ଷର (ପାଞ୍ଚ ଅକ୍ଷରର) ରୂପ — ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଲଭ ବୋଲି ବିବେଚିତ। ॐ ନମଃ ଶିବାୟରେ ଆଦିନାଦ ॐ ଯୋଡ଼ାଯାଇ ଏହା ଷଡ଼କ୍ଷରୀ (ଛଅ ଅକ୍ଷରର) ରୂପ ହୁଏ। ଆଜିର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ପରମ୍ପରାର ଗୁରୁମାନେ ଆନ୍ତରିକ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ॐ ନମଃ ଶିବାୟ ଜପ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି। ଉଭୟ ରୂପରେ ସମାନ ଶକ୍ତି ଅଛି ଓ ଉଭୟ ଏକ ହିଁ ଅନୁଭୂତି ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଏ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →