ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନ କବଚ — Word-by-Word Meaning
पञ्चमुखी हनुमान कवच
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
पूर्वं तु वानरं वक्त्रं
Pūrvaṃ Tu Vānaraṃ Vaktraṃ
ପୂର୍ବ ମୁଖ — ବାନର (ହନୁମାନ) ମୁଖ, କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ପ୍ରକାଶମାନ, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରେ।
दक्षिणं वक्त्रं नारसिंहं
Dakṣiṇaṃ Vaktraṃ Nārasiṃhaṃ
ଦକ୍ଷିଣ ମୁଖ — ନୃସିଂହ, ଉଗ୍ର ତେଜଯୁକ୍ତ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଭୟ ଓ ଆତଙ୍କର ନାଶ କରେ।
पश्चिमं गारुडं वक्त्रं
Paścimaṃ Gāruḍaṃ Vaktraṃ
ପଶ୍ଚିମ ମୁଖ — ଗରୁଡ଼, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଷ, ସର୍ପ ଓ ଭୂତ-ପ୍ରେତକୁ ଦୂର କରେ।
उत्तरं सौकरं वक्त्रं
Uttaraṃ Saukaraṃ Vaktraṃ
ଉତ୍ତର ମୁଖ — ବରାହ (ଶୂକର), ଯାହା ଜ୍ୱର, ରୋଗ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତିକୁ ଛେଦନ କରେ।
ऊर्ध्वं हयाननं
Ūrdhvaṃ Hayānanaṃ
ଊର୍ଧ୍ୱ ମୁଖ — ହୟଗ୍ରୀବ (ଅଶ୍ୱ), ଦାନବମାନଙ୍କ ସଂହାରକ, ଜ୍ଞାନର ଦାତା।
पञ्चवक्त्रं महाभीमं
Pañcavaktraṃ Mahābhīmaṃ
ପଞ୍ଚମୁଖ, ମହାନ ଓ ଭୟାବହ ସ୍ୱରୂପ, ପନ୍ଦର ନେତ୍ର ଓ ଦଶ ବାହୁଯୁକ୍ତ।
शत्रु संहर मां रक्ष
Śatru Saṃhara Māṃ Rakṣa
"ମୋ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସଂହାର କରନ୍ତୁ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ହେ ଶ୍ରୀମନ୍, ଓ ମୋତେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିପତ୍ତିରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ।"
ॐ हरिमर्कटाय स्वाहा
Oṃ Harimarkaṭāya Svāhā
ଶ୍ରୀ ପଞ୍ଚମୁଖ ହନୁମାନଙ୍କ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର।
Complete Translation
ଓଁ, ଅଞ୍ଜନା ଦେବୀଙ୍କ ପଞ୍ଚମୁଖ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏହି ପଞ୍ଚମୁଖ ହନୁମାନ ମନ୍ତ୍ରର ଋଷି ବ୍ରହ୍ମା, ଛନ୍ଦ ଗାୟତ୍ରୀ, ଦେବତା ପଞ୍ଚମୁଖ ବିରାଟ୍ ହନୁମାନ; ହ୍ରୀଂ ବୀଜ, ଶ୍ରୀଂ ଶକ୍ତି, କ୍ରୌଂ କୀଲକ — ଏହିପରି ଦିଗ୍ବନ୍ଧନ ହୁଏ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ ଦେବଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ, ଅତି ପ୍ରିୟ ହନୁମାନଙ୍କ ସେହି ଧ୍ୟାନ କହୁଅଛି। ସେ ପଞ୍ଚମୁଖ, ମହାଭୀମ, ପନ୍ଦର ନେତ୍ର ଓ ଦଶ ବାହୁଯୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ କାମନା ଓ ଅର୍ଥର ସିଦ୍ଧି ଦାନକାରୀ। ତାଙ୍କ ପୂର୍ବ ମୁଖ ବାନରର, କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ, ବିକରାଳ ଦନ୍ତ ଓ ବକ୍ର ଭ୍ରୂଯୁକ୍ତ। ଦକ୍ଷିଣ ମୁଖ ନୃସିଂହର, ଅତି ଉଗ୍ର ତେଜଯୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ ଭୟର ନାଶକ। ପଶ୍ଚିମ ମୁଖ ଗରୁଡ଼ର, ସର୍ପ, ବିଷ ଓ ଭୂତ-ପ୍ରେତର ଶମନକାରୀ। ଉତ୍ତର ମୁଖ ବରାହର, ଆକାଶ ସଦୃଶ ଶ୍ୟାମ ଓ ଦୀପ୍ତ, ପାତାଳର ସିଂହ, ବେତାଳ, ଜ୍ୱର ଓ ରୋଗର ନାଶକ। ଊର୍ଧ୍ୱ ମୁଖ ଘୋର ହୟଗ୍ରୀବର, ଦାନବମାନଙ୍କ ଅନ୍ତକ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ତାରକ ମହାସୁରଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ।
ସେ ତାଙ୍କ ଦଶ ହାତରେ ଖଡ୍ଗ, ତ୍ରିଶୂଳ, ଖଟ୍ୱାଙ୍ଗ, ପାଶ, ଅଙ୍କୁଶ, ପର୍ବତ, ମୁଷ୍ଟି, କୌମୋଦକୀ ଗଦା, ବୃକ୍ଷ, କମଣ୍ଡଳୁ, ଭିନ୍ଦିପାଳ ଓ ଜ୍ଞାନମୁଦ୍ରା ଧାରଣ କରନ୍ତି। ପ୍ରେତାସନରେ ବିରାଜମାନ, ସର୍ବାଭରଣ-ଭୂଷିତ, ଦିବ୍ୟ ମାଳା-ବସ୍ତ୍ର ଓ ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ — ସର୍ବ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟମୟ, ବିଶ୍ୱତୋମୁଖ ସେହି ଦେବଙ୍କୁ — ସ୍ୱର୍ଣ-ମୁକୁଟଧାରୀ, ପିଙ୍ଗାକ୍ଷ, ଆଦ୍ୟ କପିରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ମୁଁ ନିରନ୍ତର ମନରେ ସ୍ମରଣ କରେ। ହେ ଶ୍ରୀମନ୍, ମୋ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସଂହାର କରନ୍ତୁ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ଓ ମୋତେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିପତ୍ତିରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ। ଓଁ ହରିମର୍କଟ ମର୍କଟ — ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଶତ୍ରୁକୁଳ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଓଁ ହରିମର୍କଟାୟ ସ୍ୱାହା।
Origin & History
Source: Sudarshana Samhita / traditional Hanuman kavacha literature
Author: Traditional
Period: Classical
ହନୁମାନଙ୍କ ପଞ୍ଚମୁଖ (ପାଞ୍ଚ ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟ) ସ୍ୱରୂପ ରାମାୟଣ ପରମ୍ପରାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ: ଯାଦୁକର ଅହିରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ, ଯାହାଙ୍କୁ କେବଳ ପାଞ୍ଚ ଦିଗରେ ଜଳୁଥିବା ପାଞ୍ଚ ଦୀପକୁ ଏକାଠି ଲିଭାଇ ହିଁ ମାରିହେବ, ହନୁମାନ ପାଞ୍ଚ ମୁଖ ଧାରଣ କଲେ — ନିଜର ଏବଂ ନୃସିଂହ, ଗରୁଡ଼, ବରାହ ଓ ହୟଗ୍ରୀବଙ୍କ — ଏବଂ ସବୁକୁ ଏକାଠି ଲିଭାଇ ରାମ-ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ। ଏହି କବଚ ସେହି ସର୍ବ-ରକ୍ଷକ ପଞ୍ଚମୁଖ ସ୍ୱରୂପର ଆହ୍ୱାନ କରେ।
Frequently Asked Questions
ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନ କବଚ କ'ଣ?▼
ଏହା ହନୁମାନଙ୍କ ପଞ୍ଚମୁଖ (ପାଞ୍ଚ ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟ) ସ୍ୱରୂପର ରକ୍ଷା-କବଚ। ଏହାର ଧ୍ୟାନ ତାଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ମୁଖର ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ — ହନୁମାନ (ପୂର୍ବ), ନୃସିଂହ (ଦକ୍ଷିଣ), ଗରୁଡ଼ (ପଶ୍ଚିମ), ବରାହ (ଉତ୍ତର) ଓ ହୟଗ୍ରୀବ (ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ) — ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ତାଙ୍କ ଦଶ ଭୁଜ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରୁ ତାଙ୍କ ରକ୍ଷାର ଆହ୍ୱାନ କରି।
ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ମୁଖ କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ କ'ଣ ଦର୍ଶାଏ?▼
ପୂର୍ବ — ହନୁମାନ, କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଭଳି ପ୍ରଭା ସହ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି; ଦକ୍ଷିଣ — ନୃସିଂହ, ଭୟ ଓ ମନ୍ଦ ନାଶ କରି; ପଶ୍ଚିମ — ଗରୁଡ଼, ବିଷ, ସର୍ପ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ଦୂର କରି; ଉତ୍ତର — ବରାହ (ଶୂକର), ରୋଗ, ଜ୍ୱର ଓ ପାତାଳର ଶକ୍ତି କାଟି; ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ — ହୟଗ୍ରୀବ (ଅଶ୍ୱ), ଦାନବମାନଙ୍କ ସଂହାରକ ଓ ଜ୍ଞାନର ଦାତା।
ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନ କବଚ ପଠନର କ'ଣ ଲାଭ?▼
ଏହା ଶତ୍ରୁ, ଭୟ, ରୋଗ, ବିଷ, ଭୂତ-ପ୍ରେତ ଓ କଳା ଯାଦୁରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚାରିଆଡ଼ର ରକ୍ଷା ଦିଏ, ଏବଂ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ବିପତ୍ତିରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ। ଏହା ହନୁମାନ ପରମ୍ପରାର ସର୍ବାଧିକ ସଶକ୍ତ ରକ୍ଷା-ସ୍ତୋତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।
ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନ କବଚ କେବେ ପଠନ କରିବା ଉଚିତ?▼
ଏହା ପ୍ରାୟତଃ ମଙ୍ଗଳବାର ଓ ଶନିବାର — ହନୁମାନଙ୍କ ଦିନ — ସ୍ନାନ ପରେ, ପଞ୍ଚମୁଖ ହନୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତିମା ସମ୍ମୁଖରେ, ରାଶି ତେଲର ଦୀପ ସହ ପଠିତ ହୁଏ। ନିରନ୍ତର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ମଧ୍ୟ ପଠନ କରାଯାଇପାରେ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →