Mantra.Tips

ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନ — Word-by-Word Meaning

पंचमुखी हनुमान

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

Om
ଆଦିନାଦ, ପ୍ରଣବ
श्री पञ्चवदनाय
Shri Panchavadanaya
ପୂଜ୍ୟ ପଞ୍ଚମୁଖଙ୍କୁ
पञ्चमुख हनुमते
Panchamukha Hanumate
ପଞ୍ଚମୁଖ ହନୁମାନଙ୍କୁ
नमः
Namah
ନମସ୍କାର / ମୁଁ ନମନ କରେ
हं
Ham
ହନୁମାନଙ୍କ ବୀଜ (ମୂଳ) ଅକ୍ଷର
पवननन्दनाय
Pavananandanaya
ବାୟୁ (ପବନ-ଦେବ)ଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ

Complete Translation

ଓଁ. ପୂଜ୍ୟ ପଞ୍ଚମୁଖ ଶ୍ରୀ ହନୁମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଓଁ ହଂ, ବାୟୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର (ହନୁମାନ)ଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା।

Origin & History

Source: Hanuman's five-faced (Panchamukha) form, from the Ramayana tradition

Author: Traditional

ଯେତେବେଳେ ରାବଣଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଅସୁର-ଯାଦୁକର ଅହିରାବଣ ଭଗବାନ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ବଳି ଦେବାକୁ ପାତାଳ ଲୋକକୁ ଉଠାଇ ନେଲେ, ସେତେବେଳେ ଭଗବାନ ହନୁମାନ ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ସେଠାକୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ। ଅହିରାବଣ କେବଳ ସେତେବେଳେ ମରିପାରନ୍ତେ ଯେତେବେଳେ ପାଞ୍ଚ ଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ଜଳୁଥିବା ପାଞ୍ଚ ଦୀପ ଠିକ୍ ଗୋଟିଏ କ୍ଷଣରେ ଲିଭାଇ ଦିଆଯାଏ। ତେଣୁ ହନୁମାନ ନିଜର ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ପଞ୍ଚମୁଖ — ପାଞ୍ଚ ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟ — ସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କଲେ: ହନୁମାନ, ନୃସିଂହ, ଗରୁଡ଼, ବରାହ ଓ ହୟଗ୍ରୀବଙ୍କ ମୁଖ ପାଞ୍ଚ ଦିଗ ଆଡ଼କୁ। ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ପାଞ୍ଚ ଦୀପ ଏକାଠି ଲିଭାଇ, ଅହିରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରି, ରାମ-ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଆଣିଲେ। ସେବେଠାରୁ ପାଞ୍ଚ ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟ ହନୁମାନ ସମସ୍ତ ଦିଗର ବିପଦ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରକ୍ଷକ ରୂପେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି — ଭୟ, ଶତ୍ରୁ ଓ ମନ୍ଦର ନାଶକ।

Frequently Asked Questions

ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନ କିଏ?
ପଞ୍ଚମୁଖୀ (କିମ୍ବା ପଞ୍ଚମୁଖ) ହନୁମାନ ଭଗବାନ ହନୁମାନଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟ ସ୍ୱରୂପ। ପାଞ୍ଚ ମୁଖ ହେଉଛି ହନୁମାନ (ପୂର୍ବ ଆଡ଼କୁ), ନୃସିଂହ (ଦକ୍ଷିଣ), ଗରୁଡ଼ (ପଶ୍ଚିମ), ବରାହ (ଉତ୍ତର) ଓ ହୟଗ୍ରୀବ (ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଆଡ଼କୁ)। ଏହା ହନୁମାନଙ୍କ ସର୍ବାଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରକ୍ଷକ ସ୍ୱରୂପ, ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗର ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କରେ।
ହନୁମାନ ପାଞ୍ଚ ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟ ସ୍ୱରୂପ କାହିଁକି ଧାରଣ କଲେ?
ରାମାୟଣ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଯାଦୁକର ଅହିରାବଣ ଭଗବାନ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବୀଙ୍କୁ ବଳି ଦେବାକୁ ପାତାଳ ଲୋକକୁ ଅପହରଣ କଲେ। ତାଙ୍କ ପ୍ରାଣ ପାଞ୍ଚ ଦିଗରେ ଜଳୁଥିବା ପାଞ୍ଚ ଦୀପରେ ଲୁଚି ରହିଥିଲା, ଯାହାକୁ ଠିକ୍ ଗୋଟିଏ କ୍ଷଣରେ ଲିଭାଇବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ତେଣୁ ହନୁମାନ ପଞ୍ଚମୁଖ ସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କରି, ପାଞ୍ଚ ଦୀପ ଏକାଠି ଲିଭାଇ, ଅହିରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରି, ରାମ-ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ।
ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁଖ କ'ଣ ଦର୍ଶାଏ?
ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁଖ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକ୍ତିର ଏକ ରୂପ: ହନୁମାନ ମୁଖ (ପୂର୍ବ) ପାପ ନାଶ କରି ପବିତ୍ରତା ଦିଏ; ନୃସିଂହ ମୁଖ (ଦକ୍ଷିଣ) ଭୟ ଓ ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରେ; ଗରୁଡ଼ ମୁଖ (ପଶ୍ଚିମ) ବିଷ, ସର୍ପ ଦଂଶନ ଓ କଳା ଯାଦୁ ଦୂର କରେ; ବରାହ ମୁଖ (ଉତ୍ତର) ଧନ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଏ; ଏବଂ ହୟଗ୍ରୀବ ମୁଖ (ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ) ଜ୍ଞାନ ଓ ସୁସନ୍ତାନ ପ୍ରଦାନ କରେ।
ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନ ମନ୍ତ୍ର କ'ଣ?
ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି 'ଓଁ ଶ୍ରୀ ପଞ୍ଚବଦନାୟ ପଞ୍ଚମୁଖ ହନୁମତେ ନମଃ'। ବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି 'ଓଁ ହଂ ପବନନନ୍ଦନାୟ ସ୍ୱାହା'। ଭକ୍ତମାନେ ସର୍ବାଧିକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପଞ୍ଚମୁଖ ହନୁମାନ କବଚ, ହନୁମାନ ଚାଳିଶା ଓ ବଜରଙ୍ଗ ବାଣ ମଧ୍ୟ ପଠନ କରନ୍ତି।
ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନଙ୍କ ପୂଜାର କ'ଣ ଲାଭ?
ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନଙ୍କ ପୂଜା ଭୟ, ଶତ୍ରୁ, ଦୁର୍ଘଟଣା, କଳା ଯାଦୁ, ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ଓ ଦୃଷ୍ଟିଦୋଷରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରକ୍ଷା ଦିଏ, ଏବଂ ଶନି ଓ ମଙ୍ଗଳର ଅଶୁଭ ପ୍ରଭାବ ଦୂର କରେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ। ଏହା ସାହସ, ବଳ, ବିଜୟ ଓ ମନର ଶାନ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏହାର ପୂଜା ମଙ୍ଗଳବାର ଓ ଶନିବାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →