ଶିବ ରୁଦ୍ରାଷ୍ଟକମ୍ Meaning — Line by Line
शिव रुद्राष्टकम्
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of ଶିବ ରୁଦ୍ରାଷ୍ଟକମ୍ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. Namamishamishan Nirvanarupam
- Verse 2. Nirakaramonkaramulam Turiyam
- Verse 3. Tusharadri Sankasha Gauram Gambhiram
- Verse 4. Chalakundalam Bhrusunetram Vishalam
- Verse 5. Prachandam Prakrishtam Pragalbham Paresham
- Verse 6. Kalaateeta Kalyana Kalpantakari
- Verse 7. Na Yavad Umanatha Padaaravindam
- Verse 8. Na Janami Yogam Japam Naiva Poojam
Namamishamishan Nirvanarupam
नमामीशमीशान निर्वाणरूपं विभुं व्यापकं ब्रह्मवेदस्वरूपम्। निजं निर्गुणं निर्विकल्पं निरीहं चिदाकाशमाकाशवासं भजेऽहम्॥
Namamishamishan Nirvanarupam Vibhum Vyapakam Brahmavedasvarupam Nijam Nirgunam Nirvikalpam Nireeham Chidakashamakashvasam Bhajeham
Meaningମୁଁ ଦେବାଦିଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ଯାହାଙ୍କ ରୂପ ହିଁ ମୋକ୍ଷ। ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ବ୍ରହ୍ମ ଓ ବେଦର ସାର। ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ, ଗୁଣରୁ ଅତୀତ, ଚିନ୍ତାରୁ ଅତୀତ, ଇଚ୍ଛାରୁ ଅତୀତ। ଯିଏ ଚିତ୍-ଆକାଶରେ ବାସ କରନ୍ତି, ଯିଏ ଆକାଶରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ, ସେହି ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ଉପାସନା କରେ।
Nirakaramonkaramulam Turiyam
निराकारमोंकारमूलं तुरीयं गिरा ज्ञान गोतीतमीशं गिरीशम्। करालं महाकाल कालं कृपालं गुणागार संसारपारं नतोऽहम्॥
Nirakaramonkaramulam Turiyam Gira Gyana Goteetameesha Girisham Karalam Mahakala Kalam Kripalam Gunagara Sansaraparam Natoham
Meaningନିରାକାର, ଓଁକାରର ମୂଳ, ଚେତନାର ଚତୁର୍ଥ ଅବସ୍ଥା (ତୁରୀୟ)। ବାକ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରୁ ଅତୀତ — ଗିରୀଶ (ପର୍ବତର ଅଧିପତି)। ଭୟଙ୍କର ତଥାପି କରୁଣାମୟ, ସ୍ୱୟଂ ମହାକାଳ, କାଳର ସଂହାରକ। ସର୍ବଗୁଣର ଆଧାର, ପାର୍ଥିବ ଅସ୍ତିତ୍ୱରୁ ଅତୀତ ସେହି ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ।
Tusharadri Sankasha Gauram Gambhiram
तुषाराद्रि संकाश गौरं गभीरं मनोभूत कोटिप्रभा श्री शरीरम्। स्फुरन्मौलि कल्लोलिनी चारुगंगा लसद्भालबालेन्दु कण्ठे भुजंगा॥
Tusharadri Sankasha Gauram Gambhiram Manobhuta Kotiprabha Shri Shariram Sfuranmauli Kallolini Charuganga Lasat Bhalabaalendu Kanthe Bhujanga
Meaningତୁଷାରପର୍ବତ ପରି ଶ୍ୱେତ, ଗମ୍ଭୀର ଓ ଗଭୀର। ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଶରୀର କୋଟି କାମଦେବଙ୍କ ପ୍ରଭାରେ ଉଦ୍ଭାସିତ। ସୁନ୍ଦରୀ ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କ ମସ୍ତକରୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି। ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଲଲାଟ ଶୋଭିତ କରେ, ସର୍ପ ତାଙ୍କ କଣ୍ଠ ଶୋଭିତ କରେ।
Chalakundalam Bhrusunetram Vishalam
चलत्कुण्डलं भ्रूसुनेत्रं विशालं प्रसन्नाननं नीलकण्ठं दयालम्। मृगाधीशचर्माम्बरं मुण्डमालं प्रियं शंकरं सर्वनाथं भजामि॥
Chalakundalam Bhrusunetram Vishalam Prasannaananam Neelakantham Dayalam Mrigadhishcharmambaram Mundamalam Priyam Shankaram Sarvanatham Bhajami
Meaningଦୋଳାୟମାନ କୁଣ୍ଡଳ, ସୁନ୍ଦର ଭ୍ରୂ ଓ ବିଶାଳ ନୟନ ସହିତ। ପ୍ରଶାନ୍ତ ମୁଖ, ନୀଳକଣ୍ଠ ଓ କରୁଣାମୟ ସ୍ୱଭାବ ସହିତ। ସିଂହଚର୍ମ ଓ ମୁଣ୍ଡମାଳା ଧାରଣ କରି। ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଅଧିପତି, ପ୍ରିୟ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଉପାସନା କରେ।
Prachandam Prakrishtam Pragalbham Paresham
प्रचण्डं प्रकृष्टं प्रगल्भं परेशं अखण्डं अजं भानुकोटिप्रकाशम्। त्रयः शूलनिर्मूलनं शूलपाणिं भजेऽहं भवानीपतिं भावगम्यम्॥
Prachandam Prakrishtam Pragalbham Paresham Akhandam Ajam Bhanukotiprakasham Trayah Shulanirmoolanam Shulapanim Bhajeham Bhavanipatim Bhavagamyam
Meaningଉଗ୍ର, ପରମ, ପ୍ରଚଣ୍ଡ, ପରମେଶ୍ୱର। ଅଖଣ୍ଡ, ଅଜନ୍ମା, କୋଟି କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତେଜରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ। ଯିଏ ହାତରେ ତ୍ରିଶୂଳ ନେଇ ତିନି ତାପକୁ ଉତ୍ପାଟିତ କରନ୍ତି। ମୁଁ ଭବାନୀପତିଙ୍କୁ ଉପାସନା କରେ, ଯିଏ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଲଭ୍ୟ।
Kalaateeta Kalyana Kalpantakari
कलातीत कल्याण कल्पान्तकारी सदा सज्जनानन्ददाता पुरारी। चिदानन्दसंदोह मोहापहारी प्रसीद प्रसीद प्रभो मन्मथारी॥
Kalaateeta Kalyana Kalpantakari Sada Sajjanananddadata Purari Chidanandasandoha Mohaphari Praseeda Praseeda Prabho Manmathari
Meaningକାଳାତୀତ, ମଙ୍ଗଳମୟ, ସୃଷ୍ଟିର ଅନ୍ତରେ ସଂହାରକ। ସଜ୍ଜନଙ୍କୁ ସଦା ଆନନ୍ଦଦାତା, ତ୍ରିପୁରର ସଂହାରକ। ଆନନ୍ଦ-ଚୈତନ୍ୟର ପୁଞ୍ଜ, ମୋହନାଶକ। ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, କାମର ସଂହାରକ।
Na Yavad Umanatha Padaaravindam
न यावद् उमानाथ पादारविन्दं भजन्तीह लोके परे वा नराणाम्। न तावत्सुखं शान्ति सन्तापनाशं प्रसीद प्रभो सर्वभूताधिवासम्॥
Na Yavad Umanatha Padaaravindam Bhajantiha Loke Pare Va Naranaam Na Tavatsukham Shanti Santapanasham Praseeda Prabho Sarvabhutadhivasam
Meaningଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ଲୋକ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ ଉମାପତିଙ୍କ ଚରଣକମଳ ପୂଜା ନ କରନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ସୁଖ, ଶାନ୍ତି କିମ୍ବା ଦୁଃଖର ଅନ୍ତ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯିଏ ସର୍ବଭୂତରେ ବାସ କରନ୍ତି।
Na Janami Yogam Japam Naiva Poojam
न जानामि योगं जपं नैव पूजां नतोऽहं सदा सर्वदा शम्भु तुभ्यम्। जरा जन्म दुःखौघ तातप्यमानं प्रभो पाहि आपन्नमामीश शम्भो॥
Na Janami Yogam Japam Naiva Poojam Natoham Sada Sarvada Shambhu Tubhyam Jara Janma Duhkhaugha Tatapyamanam Prabho Pahi Aapannamameesh Shambho
Meaningମୁଁ ଯୋଗ ଜାଣେ ନାହିଁ, ଜପ ଜାଣେ ନାହିଁ, ପୂଜା ମଧ୍ୟ ଜାଣେ ନାହିଁ। ମୁଁ କେବଳ ତୁମକୁ ହିଁ ସଦା-ସର୍ବଦା ପ୍ରଣାମ କରେ, ହେ ଶମ୍ଭୁ। ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ, ଜନ୍ମ ଓ ଦୁଃଖର ତାପରେ ଜଳି — ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଅସହାୟକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ହେ ଈଶ, ହେ ଶମ୍ଭୋ!
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Composed by Goswami Tulsidas
Author: Goswami Tulsidas
Period: 16th century CE
ତୁଳସୀଦାସ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଜର ଗଭୀରତମ ଭକ୍ତିର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ଭାବେ ଏହି ଅଷ୍ଟକ ରଚନା କଲେ। ଯଦିଓ ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ରାମ-ଭକ୍ତ ଭାବେ ପରିଚିତ, ତଥାପି ଶିବଙ୍କୁ ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଦେଖୁଥିଲେ — ରାମଚରିତମାନସରେ ସେ ଶିବଙ୍କୁ ରାମଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଭକ୍ତ ରୂପେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଅଷ୍ଟକ କେବଳ ଆଠ ଶ୍ଳୋକରେ ସବୁଠାରୁ ନିରାକାର ତତ୍ତ୍ୱ (ନିର୍ଗୁଣ ବ୍ରହ୍ମ)ଠାରୁ ସବୁଠାରୁ ଆତ୍ମୀୟ ଶରଣାଗତି (ଦୀନ ଭକ୍ତଙ୍କ କ୍ରନ୍ଦନ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଯାତ୍ରାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।
Frequently Asked Questions
ରୁଦ୍ରାଷ୍ଟକମ୍ କିଏ ରଚନା କଲେ?▼
ଶେଷ ଶ୍ଳୋକର ଅର୍ଥ କ'ଣ?▼
ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ତୁରୀୟ ଅବସ୍ଥା କ'ଣ?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →