Mantra.Tips
narada-bhakti-sutrabhaktinaradadevotion

સા ત્વસ્મિન્ પરમપ્રેમરૂપા

ସା ତ୍ୱସ୍ମିନ୍ ପରମପ୍ରେମରୂପା (ନାରଦ ଭକ୍ତି ସୂତ୍ର 2) in Gujarati · ગુજરાતી

🕉️ hindu·📿 11× જપ·🕐 ભક્તિ-સાધના અને નારદ ભક્તિ સૂત્રના અધ્યયન દરમિયાન, ખાસ કરીને વહેલી સવારે કે સાંજે·📜 Narada Bhakti Sutra, Sutra 2
Share:

અર્થ

નારદ ભક્તિ સૂત્રનું આ બીજું સૂત્ર ભક્તિની મૂળ વ્યાખ્યા આપે છે — તે ભગવાન પ્રત્યેના પરમ પ્રેમ (પરમ-પ્રેમ)ના સ્વરૂપવાળી છે. પ્રથમ સૂત્રમાં ભક્તિના વ્યાખ્યાનની ઘોષણા કર્યા પછી દેવર્ષિ નારદ હવે તેનું હાર્દ પ્રગટ કરે છે — આ કર્મકાંડ, ભય કે સોદાનું નામ નથી, પરંતુ ભગવાન પ્રત્યેનો સર્વોચ્ચ નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ છે; અને ત્રીજું સૂત્ર ઉમેરે છે કે આ ભક્તિ અમૃત-સ્વરૂપા છે. ભક્તિ સ્વયં પ્રેમસ્વરૂપ છે એવી સમગ્ર ભક્તિ-પરંપરાની સમજની આ પંક્તિઓ આધારશિલા છે.

ઉત્પત્તિ અને કથા

Narada Bhakti Sutra, Sutra 2 · Attributed to Devarshi Narada · Ancient (classical period of the Bhakti tradition)

પ્રથમ સૂત્રમાં ભક્તિના વ્યાખ્યાનની ઘોષણા કર્યા પછી તરત જ, દેવર્ષિ નારદ આ બીજા સૂત્રમાં ભક્તિની વ્યાખ્યા જ આપી દે છે — તે ભગવાન પ્રત્યેના પરમ પ્રેમ (પરમ-પ્રેમ)ના સ્વરૂપવાળી છે. ગ્રંથ આગળ આ પ્રેમનાં લક્ષણો વર્ણવે છે — કે તેને પામીને મનુષ્ય સિદ્ધ, અમર અને પૂર્ણ તૃપ્ત બને છે; કે તે ઇચ્છાથી માપી શકાતો નથી કારણ કે તે સ્વયં પોતાની પરિપૂર્તિ છે; અને તે કર્મ તથા જ્ઞાનના માર્ગોથી પણ ચઢિયાતો છે. તેથી આ સૂત્ર નારદના ઉપદેશનું હૃદય મનાય છે, જે ઘોષણા કરે છે કે ભક્તિ સ્વયં પ્રેમ જ છે.

શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે

ભક્તિ-પરંપરાના સંતો ઘોષણા કરે છે કે જ્યારે ભગવાન પ્રત્યેનો આ પરમ પ્રેમ (પ્રેમ) જાગે છે, ત્યારે ભક્તને બીજી કોઈ વસ્તુની ઇચ્છા રહેતી નથી — ન મુક્તિની, ન કોઈ સાંસારિક વસ્તુની — કારણ કે પ્રેમ સ્વયં પોતાનું ફળ છે, અને એ પ્રેમમાં ભગવાન, જે અન્યથા પહોંચની બહાર છે, પોતાના પ્રેમી સમક્ષ પોતાને પ્રગટ કરે છે.

મંત્ર

કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો

સા ત્વસ્મિન્ પરમપ્રેમરૂપા અમૃતસ્વરૂપા

sā tv asmin parama-prema-rūpā (2) amṛta-svarūpā ca (3)

અર્થ:તે (ભક્તિ) તો તેમના (ભગવાનના) પ્રત્યે પરમ પ્રેમના સ્વરૂપવાળી છે. (2) અને તે અમૃત-સ્વરૂપા (અમરતા અને આનંદના સ્વરૂપવાળી) છે. (3)

શબ્દ-શબ્દ અર્થ

ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો

સા🔊તે (તેણી — ભક્તિ; સંસ્કૃતમાં સ્ત્રીલિંગ; જેનો વિષય પ્રથમ સૂત્રમાં ઘોષિત થયો હતો)
તુ🔊tuપરંતુ, ખરેખર (સાચી ભક્તિને માત્ર કર્મકાંડ કે ભાવુકતાથી અલગ પાડતો ભારદર્શક શબ્દ)
અસ્મિન્🔊asminતેમનામાં, તેમના પ્રત્યે (ભગવાન, ઈશ્વર)
પરમ🔊paramaપરમ, સર્વોચ્ચ, ચરમ
પ્રેમ🔊premaપ્રેમ (નિઃસ્વાર્થ, ગહન પ્રેમ — ઇચ્છા કે આસક્તિ નહીં)
રૂપા🔊rūpāસ્વરૂપવાળી, જેનું રૂપ હોય તેવી (સ્ત્રીલિંગ, સા/ભક્તિ સાથે મેળ ખાતી)
પરમપ્રેમરૂપા🔊parama-prema-rūpāપરમ પ્રેમના સ્વરૂપવાળી — ભક્તિની વ્યાખ્યા ભગવાન પ્રત્યેના સર્વોચ્ચ પ્રેમ તરીકે કરાઈ છે
સા તુ🔊sā tuતે (ભક્તિ) તો — સૂત્ર 1માંથી 'ભક્તિ' વિષય લઈને હવે તેની વ્યાખ્યા આપવા માટે
અમૃત🔊amṛtaઅમરતા, મૃત્યુરહિત આનંદમય અસ્તિત્વનું અમૃત
સ્વરૂપા ચ🔊svarūpā caઅને તે જ સ્વરૂપવાળી — સૂત્ર 3, ઘોષણા કરે છે કે ભક્તિ સ્વયં અમરતાના સ્વરૂપવાળી છે
અમૃતસ્વરૂપા ચ🔊amṛta-svarūpā caઅને તે અમૃત-સ્વરૂપા છે — તેને પ્રાપ્ત કરીને ભક્ત અમર આનંદનો ભાગી બને છે

ସା ତ୍ୱସ୍ମିନ୍ ପରମପ୍ରେମରୂପା (ନାରଦ ଭକ୍ତି ସୂତ୍ର 2) પાઠના લાભ

ભગવાન પ્રત્યેનો પરમ, નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ એ જ ભક્તિ — એવો નિર્ણાયક અર્થ આપે છે, જે ભક્તિ-માર્ગનો સાર છે.

ભક્તિને કર્મકાંડ, ભય અને ઇચ્છાથી ઉપર ઉઠાવીને તેને શુદ્ધ પ્રેમ (પ્રેમ) તરીકે પ્રગટ કરે છે.

ભક્તો તેનું ચિંતન કરે છે જેથી ઉપાસનાનો હેતુ શુદ્ધ થઈને માત્ર પ્રેમ જ બાકી રહે.

નારદ ભક્તિ સૂત્રના અધ્યયનમાં પાઠ કરાતું આધારભૂત સૂત્ર.

સંતો જેને સર્વોચ્ચ નિધિ કહે છે તે ભગવત્-પ્રેમ (પ્રેમ)ની ઝંખના જગાડે છે.

હૃદયને યાદ અપાવે છે કે સર્વ આધ્યાત્મિક પ્રયત્નનું લક્ષ્ય ઈશ્વર-પ્રેમ છે.

ସା ତ୍ୱସ୍ମିନ୍ ପରମପ୍ରେମରୂପା (ନାରଦ ଭକ୍ତି ସୂତ୍ର 2) જપ વિધિ

જપ સંખ્યા11વાર
ઉત્તમ સમયભક્તિ-સાધના અને નારદ ભક્તિ સૂત્રના અધ્યયન દરમિયાન, ખાસ કરીને વહેલી સવારે કે સાંજે
દિશાEast or North

આ સૂત્રનો પાઠ ધીરે ધીરે કરો, 'પરમ-પ્રેમ' (સર્વોચ્ચ પ્રેમ) શબ્દો પર થોભતાં. મનને સમજવા દો કે સાચી ભક્તિ સ્વાર્થરહિત ભાવે ભગવાન તરફ વહેતા સર્વોચ્ચ પ્રેમ સિવાય બીજું કંઈ નથી. આરંભના સૂત્ર પછી તેના પર મનન કરો, જેથી તે તમારી ઉપાસનાનું ધોરણ અને ઝંખના બને. માર્ગદર્શન હેઠળ નારદ ભક્તિ સૂત્રના ચિંતનશીલ વાચનના ભાગરૂપે તેને લેવું શ્રેષ્ઠ છે.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

આ પાના પર સંપૂર્ણ ସା ତ୍ୱସ୍ମିନ୍ ପରମପ୍ରେମରୂପା (ନାରଦ ଭକ୍ତି ସୂତ୍ର 2) ગુજરાતી લિપિમાં છે — એ જ મૂળ શ્લોકો, અક્ષર-અક્ષર લિપ્યંતરિત, જેથી તમે સરળતાથી વાંચી અને જપી શકો. કોઈપણ પંક્તિ (અથવા ▶ બટન) દબાવી તેનો પાઠ સાંભળો.
હા — માત્ર લિપિ બદલાય છે; શબ્દો અને તેમનો અર્થ મૂળ જ રહે છે. આ પાનાનો શ્લોક-શ્લોક અર્થ, લાભ અને જપ વિધિ એ જ રીતે લાગુ પડે છે.
તેનો અર્થ છે 'તે (ભક્તિ) તેમના (ભગવાનના) પ્રત્યે પરમ પ્રેમના સ્વરૂપવાળી છે.' આ નારદ ભક્તિ સૂત્રનું બીજું સૂત્ર છે અને ભગવાન તરફ વળેલા સર્વોચ્ચ, નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ તરીકે ભક્તિની મૂળ વ્યાખ્યા આપે છે.
કારણ કે સાચી ભક્તિ ભય, ફરજ કે ફળની ઇચ્છાથી પ્રેરિત નથી હોતી, પરંતુ ભગવાન માટે જ ભગવાનનો પ્રેમ છે. 'પરમ' એટલે સર્વોચ્ચ, અને 'પ્રેમ' એટલે નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ — તેથી ભક્તિ પ્રેમનું શુદ્ધતમ અને સર્વોચ્ચ સ્વરૂપ છે.
પ્રથમ સૂત્ર ('અથાતો ભક્તિં વ્યાખ્યાસ્યામઃ') ઘોષણા કરે છે કે હવે ભક્તિનું વ્યાખ્યાન થશે. આ બીજું સૂત્ર તરત જ તેની વ્યાખ્યા આપે છે — તે ભક્તિ (સા) ભગવાન પ્રત્યેના પરમ પ્રેમના સ્વરૂપવાળી છે. બંને મળીને વિષયનું નામ અને તેનો સાર આપીને ગ્રંથનો આરંભ કરે છે.
સંસ્કૃતમાં ભક્તિ શબ્દ વ્યાકરણની દૃષ્ટિએ સ્ત્રીલિંગ છે, તેથી તેને 'સા' ('તે' અથવા 'તેણી') કહેવાય છે. સમગ્ર વ્યાખ્યા — પરમપ્રેમરૂપા — ભક્તિ સાથે મેળ ખાવા સ્ત્રીલિંગમાં છે.

આ પણ વાંચો

ઉપયોગી લાગ્યું? સ્વજનો સાથે વહેંચો 🙏

Share:

સંપૂર્ણ ସା ତ୍ୱସ୍ମିନ୍ ପରମପ୍ରେମରୂପା (ନାରଦ ଭକ୍ତି ସୂତ୍ର 2) શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ