ସଲୋକ ମହଲ୍ଲା ୯ (9) Meaning — Line by Line
ਸਲੋਕ ਮਹਲਾ ੯
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of ସଲୋକ ମହଲ୍ଲା ୯ (9) with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. ikOankaar satigur prasaadh ||
- Verse 2. salok mahalaa nauvaa ||
- Verse 3. gun gobi(n)dh gaio nahee janam akaarath keen ||
- Verse 4. bikhian siau kaahe rachio nimakh na hoh udhaas ||
- Verse 5. taranaapo iau hee gio leeo jaraa tan jeet ||
- Verse 6. biradh bhio soojhai nahee kaal pahoochio aan ||
- Verse 7. dhan dhaaraa sa(n)pat sagal jin apunee kar maan ||
- Verse 8. patit udhaaran bhai haran har anaath ke naath ||
- Verse 9. tan dhan jeh to kau dheeo taa(n) siau neh na keen ||
- Verse 10. tan dhan sa(n)pai sukh dheeo ar jeh neeke dhaam ||
- Verse 11. sabh sukh dhaataa raam hai dhoosar naahin koi ||
- Verse 12. jeh simarat gat paieeaai teh bhaj re tai meet ||
- Verse 13. paa(n)ch tat ko tan rachio jaanahu chatur sujaan ||
- Verse 14. ghaT ghaT mai har joo basai sa(n)tan kahio pukaar ||
- Verse 15. sukh dhukh jeh parasai nahee lobh moh abhimaan ||
- Verse 16. ausatat ni(n)dhiaa naeh jeh ka(n)chan loh samaan ||
- Verse 17. harakh sog jaa kai nahee bairee meet samaan ||
- Verse 18. bhai kaahoo kau dhet neh neh bhai maanat aan ||
- Verse 19. jeh bikhiaa sagalee tajee leeo bhekh bairaag ||
- Verse 20. jeh maiaa mamataa tajee sabh te bhio udhaas ||
- Verse 21. jeh praanee haumai tajee karataa raam pachhaan ||
- Verse 22. bhai naasan dhuramat haran kal mai har ko naam ||
- Verse 23. jihabaa gun gobi(n)dh bhajahu karan sunahu har naam ||
- Verse 24. jo praanee mamataa tajai lobh moh aha(n)kaar ||
- Verse 25. jiau supanaa ar pekhanaa aaise jag kau jaan ||
- Verse 26. nis dhin maiaa kaarane praanee ddolat neet ||
- Verse 27. jaise jal te budhabudhaa upajai binasai neet ||
- Verse 28. praanee kachhoo na chetiee madh maiaa kai a(n)dh ||
- Verse 29. jau sukh kau chaahai sadhaa saran raam kee leh ||
- Verse 30. maiaa kaaran dhaavahee moorakh log ajaan ||
- Verse 31. jo praanee nis dhin bhajai roop raam teh jaan ||
- Verse 32. man maiaa mai fadh rahio bisario gobi(n)dh naam ||
- Verse 33. praanee raam na chetiee madh maiaa kai a(n)dh ||
- Verse 34. sukh mai bahu sa(n)gee bhe dhukh mai sa(n)g na koi ||
- Verse 35. janam janam bharamat firio miTio na jam ko traas ||
- Verse 36. jatan bahut mai kar rahio miTio na man ko maan ||
- Verse 37. baal juaanee ar biradh fun teen avasathaa jaan ||
- Verse 38. karano huto su naa keeo pario lobh kai fa(n)dh ||
- Verse 39. man maiaa mai ram rahio nikasat naahin meet ||
- Verse 40. nar chaahat kachh aaur aaurai kee aaurai bhiee ||
- Verse 41. jatan bahut sukh ke ke'ee dhukh ko keeo na koi ||
- Verse 42. jagat bhikhaaree firat hai sabh ko dhaataa raam ||
- Verse 43. jhooThai maan kahaa karai jag supane jiau jaan ||
- Verse 44. garab karat hai dheh ko binasai chhin mai meet ||
- Verse 45. jeh ghaT simaran raam ko so nar mukataa jaan ||
- Verse 46. ek bhagat bhagavaan jeh praanee kai naeh man ||
- Verse 47. suaamee ko girahu jiau sadhaa suaan tajat nahee nit ||
- Verse 48. teerath barat ar dhaan kar man mai dharai gumaan ||
- Verse 49. sir ka(n)pio pag ddagamage nain jot te heen ||
- Verse 50. nij kar dhekhio jagat mai ko kaahoo ko naeh ||
- Verse 51. jag rachanaa sabh jhooTh hai jaan leh re meet ||
- Verse 52. raam gio raavan gio jaa kau bahu paravaar ||
- Verse 53. chi(n)taa taa kee keejeeaai jo anahonee hoi ||
- Verse 54. jo upajio so binas hai paro aaj kai kaal ||
- Verse 55. dhoharaa ||
- Verse 56. bal chhuTakio ba(n)dhan pare kachhoo na hot upai ||
- Verse 57. bal hoaa ba(n)dhan chhuTe sabh kichh hot upai ||
- Verse 58. sa(n)g sakhaa sabh taj ge kouoo na nibahio saath ||
- Verse 59. naam rahio saadhoo rahio rahio gur gobi(n)dh ||
- Verse 60. raam naam ur mai gahio jaa kai sam nahee koi ||
ikOankaar satigur prasaadh ||
ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥
ikOankaar satigur prasaadh ||
Meaningଏକମାତ୍ର ସର୍ବବ୍ୟାପକ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପରମାତ୍ମା। ସଦ୍ଗୁରୁଙ୍କ କୃପାରେ:
salok mahalaa nauvaa ||
ਸਲੋਕ ਮਹਲਾ ੯ ॥
salok mahalaa nauvaa ||
Meaningସଲୋକ, ନବମ ମହଲ (ଗୁରୁ ତେଗ ବାହାଦୁର):
gun gobi(n)dh gaio nahee janam akaarath keen ||
ਗੁਨ ਗੋਬਿੰਦ ਗਾਇਓ ਨਹੀ ਜਨਮੁ ਅਕਾਰਥ ਕੀਨੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਭਜੁ ਮਨਾ ਜਿਹ ਬਿਧਿ ਜਲ ਕਉ ਮੀਨੁ ॥੧॥
gun gobi(n)dh gaio nahee janam akaarath keen || kahu naanak har bhaj manaa jeh bidh jal kau meen ||1||
Meaningତୁମେ ଯଦି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଗୁଣ ନ ଗାଇଲ, ତେବେ ତୁମ ଜନ୍ମ ବୃଥା ହରାଇଲ। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ହେ ମନ, ହରିଙ୍କୁ ଭଜ, ଯେପରି ମାଛ ଜଳକୁ (ଚାହେଁ)। ॥୧॥
bikhian siau kaahe rachio nimakh na hoh udhaas ||
ਬਿਖਿਅਨ ਸਿਉ ਕਾਹੇ ਰਚਿਓ ਨਿਮਖ ਨ ਹੋਹਿ ਉਦਾਸੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਭਜੁ ਹਰਿ ਮਨਾ ਪਰੈ ਨ ਜਮ ਕੀ ਫਾਸ ॥੨॥
bikhian siau kaahe rachio nimakh na hoh udhaas || kahu naanak bhaj har manaa parai na jam kee faas ||2||
Meaningତୁମେ ବିଷୟରେ କାହିଁକି ଲୀନ, ପଳକ ପାଇଁ ବି ଉଦାସୀନ (ବିରକ୍ତ) ହୁଅ ନାହିଁ? ନାନକ କୁହନ୍ତି — ହେ ମନ, ହରିଙ୍କୁ ଭଜ, ତେବେ ଯମର ଫାଶ ତୁମ ଉପରେ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ॥୨॥
taranaapo iau hee gio leeo jaraa tan jeet ||
ਤਰਨਾਪੋ ਇਉ ਹੀ ਗਇਓ ਲੀਓ ਜਰਾ ਤਨੁ ਜੀਤਿ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਭਜੁ ਹਰਿ ਮਨਾ ਅਉਧ ਜਾਤੁ ਹੈ ਬੀਤਿ ॥੩॥
taranaapo iau hee gio leeo jaraa tan jeet || kahu naanak bhaj har manaa aaudh jaat hai beet ||3||
Meaningତୁମ ଯୌବନ ଏମିତି ବିତିଗଲା, ଆଉ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ତୁମ ଶରୀରକୁ ଜିଣିଲା। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ହେ ମନ, ହରିଙ୍କୁ ଭଜ, ଆୟୁ ବିତିଯାଉଛି। ॥୩॥
biradh bhio soojhai nahee kaal pahoochio aan ||
ਬਿਰਧਿ ਭਇਓ ਸੂਝੈ ਨਹੀ ਕਾਲੁ ਪਹੂਚਿਓ ਆਨਿ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਨਰ ਬਾਵਰੇ ਕਿਉ ਨ ਭਜੈ ਭਗਵਾਨੁ ॥੪॥
biradh bhio soojhai nahee kaal pahoochio aan || kahu naanak nar baavare kiau na bhajai bhagavaan ||4||
Meaningତୁମେ ବୁଢ଼ା ହୋଇଗଲ କିନ୍ତୁ ବୁଝ ନାହିଁ ଯେ କାଳ ଆସି ପହଞ୍ଚିଛି। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ହେ ବାଉଳ ମନୁଷ୍ୟ, ତୁମେ ଭଗବାନଙ୍କୁ କାହିଁକି ଭଜ ନାହିଁ? ॥୪॥
dhan dhaaraa sa(n)pat sagal jin apunee kar maan ||
ਧਨੁ ਦਾਰਾ ਸੰਪਤਿ ਸਗਲ ਜਿਨਿ ਅਪੁਨੀ ਕਰਿ ਮਾਨਿ ॥ ਇਨ ਮੈ ਕਛੁ ਸੰਗੀ ਨਹੀ ਨਾਨਕ ਸਾਚੀ ਜਾਨਿ ॥੫॥
dhan dhaaraa sa(n)pat sagal jin apunee kar maan || ein mai kachh sa(n)gee nahee naanak saachee jaan ||5||
Meaningଧନ, ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ଯାହାକୁ ତୁମେ ନିଜର ବୋଲି ମାନିଛ — ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ତୁମ ସାଥୀ ନୁହେଁ। ହେ ନାନକ, ଏହାକୁ ସତ୍ୟ ଜାଣ। ॥୫॥
patit udhaaran bhai haran har anaath ke naath ||
ਪਤਿਤ ਉਧਾਰਨ ਭੈ ਹਰਨ ਹਰਿ ਅਨਾਥ ਕੇ ਨਾਥ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਤਿਹ ਜਾਨੀਐ ਸਦਾ ਬਸਤੁ ਤੁਮ ਸਾਥਿ ॥੬॥
patit udhaaran bhai haran har anaath ke naath || kahu naanak teh jaaneeaai sadhaa basat tum saath ||6||
Meaningସେ ପତିତମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ, ଭୟ ହରଣକାରୀ, ଅନାଥଙ୍କ ନାଥ। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନ, ଯିଏ ସଦା ତୁମ ସହିତ ବାସ କରନ୍ତି। ॥୬॥
tan dhan jeh to kau dheeo taa(n) siau neh na keen ||
ਤਨੁ ਧਨੁ ਜਿਹ ਤੋ ਕਉ ਦੀਓ ਤਾਂ ਸਿਉ ਨੇਹੁ ਨ ਕੀਨ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਨਰ ਬਾਵਰੇ ਅਬ ਕਿਉ ਡੋਲਤ ਦੀਨ ॥੭॥
tan dhan jeh to kau dheeo taa(n) siau neh na keen || kahu naanak nar baavare ab kiau ddolat dheen ||7||
Meaningଯିଏ ତୁମକୁ ତନ ଓ ଧନ ଦେଲେ, ତାଙ୍କ ସହିତ ତୁମେ ପ୍ରେମ କଲ ନାହିଁ। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ହେ ବାଉଳ ମନୁଷ୍ୟ, ଏବେ ତୁମେ ଦୀନ ହୋଇ କାହିଁକି ଟଳୁଛ? ॥୭॥
tan dhan sa(n)pai sukh dheeo ar jeh neeke dhaam ||
ਤਨੁ ਧਨੁ ਸੰਪੈ ਸੁਖ ਦੀਓ ਅਰੁ ਜਿਹ ਨੀਕੇ ਧਾਮ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨੁ ਰੇ ਮਨਾ ਸਿਮਰਤ ਕਾਹਿ ਨ ਰਾਮੁ ॥੮॥
tan dhan sa(n)pai sukh dheeo ar jeh neeke dhaam || kahu naanak sun re manaa simarat kaeh na raam ||8||
Meaningଯିଏ ତୁମକୁ ତନ, ଧନ, ସମ୍ପତ୍ତି, ସୁଖ ଓ ସୁନ୍ଦର ଘର ଦେଲେ — ନାନକ କୁହନ୍ତି — ଶୁଣ ରେ ମନ, ତୁମେ ରାମଙ୍କ ସ୍ମରଣ କାହିଁକି କର ନାହିଁ? ॥୮॥
sabh sukh dhaataa raam hai dhoosar naahin koi ||
ਸਭ ਸੁਖ ਦਾਤਾ ਰਾਮੁ ਹੈ ਦੂਸਰ ਨਾਹਿਨ ਕੋਇ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨਿ ਰੇ ਮਨਾ ਤਿਹ ਸਿਮਰਤ ਗਤਿ ਹੋਇ ॥੯॥
sabh sukh dhaataa raam hai dhoosar naahin koi || kahu naanak sun re manaa teh simarat gat hoi ||9||
Meaningସମସ୍ତ ସୁଖର ଦାତା ରାମ ହିଁ, ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହେଁ। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ଶୁଣ ରେ ମନ, ତାଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ ମୁକ୍ତି ହୁଏ। ॥୯॥
jeh simarat gat paieeaai teh bhaj re tai meet ||
ਜਿਹ ਸਿਮਰਤ ਗਤਿ ਪਾਈਐ ਤਿਹ ਭਜੁ ਰੇ ਤੈ ਮੀਤ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨੁ ਰੇ ਮਨਾ ਅਉਧ ਘਟਤ ਹੈ ਨੀਤ ॥੧੦॥
jeh simarat gat paieeaai teh bhaj re tai meet || kahu naanak sun re manaa aaudh ghaTat hai neet ||10||
Meaningଯାହାଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ ଗତି (ମୁକ୍ତି) ମିଳେ, ହେ ମୋ ମିତ୍ର, ତାଙ୍କୁ ହିଁ ଭଜ। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ଶୁଣ ରେ ମନ, ଆୟୁ ନିତ୍ୟ କମି ଯାଉଛି। ॥୧୦॥
paa(n)ch tat ko tan rachio jaanahu chatur sujaan ||
ਪਾਂਚ ਤਤ ਕੋ ਤਨੁ ਰਚਿਓ ਜਾਨਹੁ ਚਤੁਰ ਸੁਜਾਨ ॥ ਜਿਹ ਤੇ ਉਪਜਿਓ ਨਾਨਕਾ ਲੀਨ ਤਾਹਿ ਮੈ ਮਾਨੁ ॥੧੧॥
paa(n)ch tat ko tan rachio jaanahu chatur sujaan || jeh te upajio naanakaa leen taeh mai maan ||11||
Meaningଏହି ଶରୀର ପଞ୍ଚଭୂତରୁ ରଚିତ — ହେ ଚତୁର ସୁଜାନ, ଏହା ଜାଣ। ହେ ନାନକ, ମାନିନିଅ ଯେ ଯାହାଠାରୁ ତୁମେ ଉପଜିଲ, ତାଙ୍କଠାରେ ହିଁ ଲୀନ ହେବ। ॥୧୧॥
ghaT ghaT mai har joo basai sa(n)tan kahio pukaar ||
ਘਟ ਘਟ ਮੈ ਹਰਿ ਜੂ ਬਸੈ ਸੰਤਨ ਕਹਿਓ ਪੁਕਾਰਿ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਤਿਹ ਭਜੁ ਮਨਾ ਭਉ ਨਿਧਿ ਉਤਰਹਿ ਪਾਰਿ ॥੧੨॥
ghaT ghaT mai har joo basai sa(n)tan kahio pukaar || kahu naanak teh bhaj manaa bhau nidh utareh paar ||12||
Meaningଘଟ-ଘଟରେ ପ୍ରିୟ ହରି ବାସ କରନ୍ତି, ସନ୍ତମାନେ ପୁକାରି କହିଛନ୍ତି। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ହେ ମନ, ତାଙ୍କୁ ଭଜ, ତେବେ ଭବସାଗର ପାର ହୋଇଯିବ। ॥୧୨॥
sukh dhukh jeh parasai nahee lobh moh abhimaan ||
ਸੁਖੁ ਦੁਖੁ ਜਿਹ ਪਰਸੈ ਨਹੀ ਲੋਭੁ ਮੋਹੁ ਅਭਿਮਾਨੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨੁ ਰੇ ਮਨਾ ਸੋ ਮੂਰਤਿ ਭਗਵਾਨ ॥੧੩॥
sukh dhukh jeh parasai nahee lobh moh abhimaan || kahu naanak sun re manaa so moorat bhagavaan ||13||
Meaningଯାହାଙ୍କୁ ସୁଖ-ଦୁଃଖ, ଲୋଭ, ମୋହ ଓ ଅଭିମାନ ସ୍ପର୍ଶ କରେ ନାହିଁ — ନାନକ କୁହନ୍ତି — ଶୁଣ ରେ ମନ, ସେ ହିଁ ଭଗବାନଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ। ॥୧୩॥
ausatat ni(n)dhiaa naeh jeh ka(n)chan loh samaan ||
ਉਸਤਤਿ ਨਿੰਦਿਆ ਨਾਹਿ ਜਿਹਿ ਕੰਚਨ ਲੋਹ ਸਮਾਨਿ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨਿ ਰੇ ਮਨਾ ਮੁਕਤਿ ਤਾਹਿ ਤੈ ਜਾਨਿ ॥੧੪॥
ausatat ni(n)dhiaa naeh jeh ka(n)chan loh samaan || kahu naanak sun re manaa mukat taeh tai jaan ||14||
Meaningଯାହାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି-ନିନ୍ଦା ନାହିଁ (ବ୍ୟାପେ ନାହିଁ), ଯାହାଙ୍କ ପାଖରେ ସୁନା ଓ ଲୁହା ସମାନ — ନାନକ କୁହନ୍ତି — ଶୁଣ ରେ ମନ, ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ ଜାଣ। ॥୧୪॥
harakh sog jaa kai nahee bairee meet samaan ||
ਹਰਖੁ ਸੋਗੁ ਜਾ ਕੈ ਨਹੀ ਬੈਰੀ ਮੀਤ ਸਮਾਨਿ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨਿ ਰੇ ਮਨਾ ਮੁਕਤਿ ਤਾਹਿ ਤੈ ਜਾਨਿ ॥੧੫॥
harakh sog jaa kai nahee bairee meet samaan || kahu naanak sun re manaa mukat taeh tai jaan ||15||
Meaningଯାହାଙ୍କୁ ହର୍ଷ-ଶୋକ ନାହିଁ, ଯାହାଙ୍କ ପାଖରେ ଶତ୍ରୁ ଓ ମିତ୍ର ସମାନ — ନାନକ କୁହନ୍ତି — ଶୁଣ ରେ ମନ, ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ ଜାଣ। ॥୧୫॥
bhai kaahoo kau dhet neh neh bhai maanat aan ||
ਭੈ ਕਾਹੂ ਕਉ ਦੇਤ ਨਹਿ ਨਹਿ ਭੈ ਮਾਨਤ ਆਨ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨਿ ਰੇ ਮਨਾ ਗਿਆਨੀ ਤਾਹਿ ਬਖਾਨਿ ॥੧੬॥
bhai kaahoo kau dhet neh neh bhai maanat aan || kahu naanak sun re manaa giaanee taeh bakhaan ||16||
Meaningଯିଏ କାହାକୁ ଭୟ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ, ନା କାହାରିଠାରୁ ଭୟ ମାନନ୍ତି — ନାନକ କୁହନ୍ତି — ଶୁଣ ରେ ମନ, ତାଙ୍କୁ ହିଁ ଜ୍ଞାନୀ କୁହ। ॥୧୬॥
jeh bikhiaa sagalee tajee leeo bhekh bairaag ||
ਜਿਹਿ ਬਿਖਿਆ ਸਗਲੀ ਤਜੀ ਲੀਓ ਭੇਖ ਬੈਰਾਗ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨੁ ਰੇ ਮਨਾ ਤਿਹ ਨਰ ਮਾਥੈ ਭਾਗੁ ॥੧੭॥
jeh bikhiaa sagalee tajee leeo bhekh bairaag || kahu naanak sun re manaa teh nar maathai bhaag ||17||
Meaningଯିଏ ସମସ୍ତ ବିଷୟ-ବାସନା ତ୍ୟାଗ କଲେ, ବୈରାଗ୍ୟର ଭେଖ ଧାରଣ କଲେ — ନାନକ କୁହନ୍ତି — ଶୁଣ ରେ ମନ, ସେହି ମନୁଷ୍ୟର କପାଳରେ ଭାଗ୍ୟ ଅଛି। ॥୧୭॥
jeh maiaa mamataa tajee sabh te bhio udhaas ||
ਜਿਹਿ ਮਾਇਆ ਮਮਤਾ ਤਜੀ ਸਭ ਤੇ ਭਇਓ ਉਦਾਸੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨੁ ਰੇ ਮਨਾ ਤਿਹ ਘਟਿ ਬ੍ਰਹਮ ਨਿਵਾਸੁ ॥੧੮॥
jeh maiaa mamataa tajee sabh te bhio udhaas || kahu naanak sun re manaa teh ghaT braham nivaas ||18||
Meaningଯିଏ ମାୟାର ମମତା ତ୍ୟାଗ କଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ଉଦାସୀନ ହେଲେ — ନାନକ କୁହନ୍ତି — ଶୁଣ ରେ ମନ, ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ନିବାସ। ॥୧୮॥
jeh praanee haumai tajee karataa raam pachhaan ||
ਜਿਹਿ ਪ੍ਰਾਨੀ ਹਉਮੈ ਤਜੀ ਕਰਤਾ ਰਾਮੁ ਪਛਾਨਿ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਵਹੁ ਮੁਕਤਿ ਨਰੁ ਇਹ ਮਨ ਸਾਚੀ ਮਾਨੁ ॥੧੯॥
jeh praanee haumai tajee karataa raam pachhaan || kahu naanak vahu mukat nar ieh man saachee maan ||19||
Meaningଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀ ଅହଂକାର ତ୍ୟାଗ କରି କର୍ତ୍ତା ରାମଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ — ନାନକ କୁହନ୍ତି — ସେହି ମନୁଷ୍ୟ ମୁକ୍ତ, ହେ ମନ, ଏହାକୁ ସତ୍ୟ ମାନ। ॥୧୯॥
bhai naasan dhuramat haran kal mai har ko naam ||
ਭੈ ਨਾਸਨ ਦੁਰਮਤਿ ਹਰਨ ਕਲਿ ਮੈ ਹਰਿ ਕੋ ਨਾਮੁ ॥ ਨਿਸਿ ਦਿਨੁ ਜੋ ਨਾਨਕ ਭਜੈ ਸਫਲ ਹੋਹਿ ਤਿਹ ਕਾਮ ॥੨੦॥
bhai naasan dhuramat haran kal mai har ko naam || nis dhin jo naanak bhajai safal hoh teh kaam ||20||
Meaningକଳିଯୁଗରେ ହରିଙ୍କ ନାମ ଭୟ ନାଶକାରୀ ଓ ଦୁର୍ମତି ହରଣକାରୀ। ହେ ନାନକ, ଯିଏ ରାତି-ଦିନ (ତାଙ୍କୁ) ଭଜେ, ତାହାର ସମସ୍ତ କାମ ସଫଳ ହୁଏ। ॥୨୦॥
jihabaa gun gobi(n)dh bhajahu karan sunahu har naam ||
ਜਿਹਬਾ ਗੁਨ ਗੋਬਿੰਦ ਭਜਹੁ ਕਰਨ ਸੁਨਹੁ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨਿ ਰੇ ਮਨਾ ਪਰਹਿ ਨ ਜਮ ਕੈ ਧਾਮ ॥੨੧॥
jihabaa gun gobi(n)dh bhajahu karan sunahu har naam || kahu naanak sun re manaa pareh na jam kai dhaam ||21||
Meaningଜିଭରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଗୁଣ ଭଜ, କାନରେ ହରିଙ୍କ ନାମ ଶୁଣ। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ଶୁଣ ରେ ମନ, ତୁମେ ଯମ ଘରକୁ ଯିବ ନାହିଁ। ॥୨୧॥
jo praanee mamataa tajai lobh moh aha(n)kaar ||
ਜੋ ਪ੍ਰਾਨੀ ਮਮਤਾ ਤਜੈ ਲੋਭ ਮੋਹ ਅਹੰਕਾਰ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਆਪਨ ਤਰੈ ਅਉਰਨ ਲੇਤ ਉਧਾਰ ॥੨੨॥
jo praanee mamataa tajai lobh moh aha(n)kaar || kahu naanak aapan tarai aauran let udhaar ||22||
Meaningଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀ ମମତା, ଲୋଭ, ମୋହ ଓ ଅହଂକାର ତ୍ୟାଗ କରେ — ନାନକ କୁହନ୍ତି — ସେ ନିଜେ ତରେ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବି ଉଦ୍ଧାର କରେ। ॥୨୨॥
jiau supanaa ar pekhanaa aaise jag kau jaan ||
ਜਿਉ ਸੁਪਨਾ ਅਰੁ ਪੇਖਨਾ ਐਸੇ ਜਗ ਕਉ ਜਾਨਿ ॥ ਇਨ ਮੈ ਕਛੁ ਸਾਚੋ ਨਹੀ ਨਾਨਕ ਬਿਨੁ ਭਗਵਾਨ ॥੨੩॥
jiau supanaa ar pekhanaa aaise jag kau jaan || ein mai kachh saacho nahee naanak bin bhagavaan ||23||
Meaningଯେପରି ସ୍ୱପ୍ନ ଓ (ଆଖିର) ତମାଶା — ଏହି ଜଗତକୁ ସେପରି ଜାଣ। ଏଥିରେ କିଛି ସତ୍ୟ ନାହିଁ, ହେ ନାନକ, ଭଗବାନଙ୍କ ବିନା। ॥୨୩॥
nis dhin maiaa kaarane praanee ddolat neet ||
ਨਿਸਿ ਦਿਨੁ ਮਾਇਆ ਕਾਰਨੇ ਪ੍ਰਾਨੀ ਡੋਲਤ ਨੀਤ ॥ ਕੋਟਨ ਮੈ ਨਾਨਕ ਕੋਊ ਨਾਰਾਇਨੁ ਜਿਹ ਚੀਤਿ ॥੨੪॥
nis dhin maiaa kaarane praanee ddolat neet || koTan mai naanak kouoo naarain jeh cheet ||24||
Meaningରାତି-ଦିନ ମାୟାର କାରଣରୁ ପ୍ରାଣୀ ନିତ୍ୟ ଟଳୁଥାଏ। ହେ ନାନକ, କୋଟି ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ବିରଳ ଜଣେ, ଯାହାର ଚିତ୍ତରେ ନାରାୟଣ। ॥୨୪॥
jaise jal te budhabudhaa upajai binasai neet ||
ਜੈਸੇ ਜਲ ਤੇ ਬੁਦਬੁਦਾ ਉਪਜੈ ਬਿਨਸੈ ਨੀਤ ॥ ਜਗ ਰਚਨਾ ਤੈਸੇ ਰਚੀ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨਿ ਮੀਤ ॥੨੫॥
jaise jal te budhabudhaa upajai binasai neet || jag rachanaa taise rachee kahu naanak sun meet ||25||
Meaningଯେପରି ଜଳରୁ ବୁଦ୍ବୁଦ ଉପଜେ ଓ ନିତ୍ୟ ମେଣ୍ଟେ, ସେପରି ଜଗତର ରଚନା ରଚିତ ହେଲା — ନାନକ କୁହନ୍ତି — ଶୁଣ ରେ ମିତ୍ର। ॥୨୫॥
praanee kachhoo na chetiee madh maiaa kai a(n)dh ||
ਪ੍ਰਾਨੀ ਕਛੂ ਨ ਚੇਤਈ ਮਦਿ ਮਾਇਆ ਕੈ ਅੰਧੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਭਜਨ ਪਰਤ ਤਾਹਿ ਜਮ ਫੰਧ ॥੨੬॥
praanee kachhoo na chetiee madh maiaa kai a(n)dh || kahu naanak bin har bhajan parat taeh jam fa(n)dh ||26||
Meaningପ୍ରାଣୀ କିଛି ଚେତେ ନାହିଁ, ମାୟାର ମଦରେ ଅନ୍ଧ। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ହରିଙ୍କ ଭଜନ ବିନା ତାହା ଉପରେ ଯମର ଫାଶ ପଡ଼େ। ॥୨୬॥
jau sukh kau chaahai sadhaa saran raam kee leh ||
ਜਉ ਸੁਖ ਕਉ ਚਾਹੈ ਸਦਾ ਸਰਨਿ ਰਾਮ ਕੀ ਲੇਹ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨਿ ਰੇ ਮਨਾ ਦੁਰਲਭ ਮਾਨੁਖ ਦੇਹ ॥੨੭॥
jau sukh kau chaahai sadhaa saran raam kee leh || kahu naanak sun re manaa dhuralabh maanukh dheh ||27||
Meaningତୁମେ ଯଦି ସଦା ସୁଖ ଚାହଁ, ତେବେ ରାମଙ୍କ ଶରଣ ନିଅ। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ଶୁଣ ରେ ମନ, ଏହି ମନୁଷ୍ୟ ଦେହ ଦୁର୍ଲଭ। ॥୨୭॥
maiaa kaaran dhaavahee moorakh log ajaan ||
ਮਾਇਆ ਕਾਰਨਿ ਧਾਵਹੀ ਮੂਰਖ ਲੋਗ ਅਜਾਨ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਭਜਨ ਬਿਰਥਾ ਜਨਮੁ ਸਿਰਾਨ ॥੨੮॥
maiaa kaaran dhaavahee moorakh log ajaan || kahu naanak bin har bhajan birathaa janam siraan ||28||
Meaningମାୟାର କାରଣରୁ ମୂର୍ଖ ଓ ଅଜ୍ଞାନ ଲୋକ ଦୌଡ଼ି ବୁଲନ୍ତି। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ହରିଙ୍କ ଭଜନ ବିନା ଜନ୍ମ ବୃଥା ବିତିଯାଏ। ॥୨୮॥
jo praanee nis dhin bhajai roop raam teh jaan ||
ਜੋ ਪ੍ਰਾਨੀ ਨਿਸਿ ਦਿਨੁ ਭਜੈ ਰੂਪ ਰਾਮ ਤਿਹ ਜਾਨੁ ॥ ਹਰਿ ਜਨ ਹਰਿ ਅੰਤਰੁ ਨਹੀ ਨਾਨਕ ਸਾਚੀ ਮਾਨੁ ॥੨੯॥
jo praanee nis dhin bhajai roop raam teh jaan || har jan har a(n)tar nahee naanak saachee maan ||29||
Meaningଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀ ରାତି-ଦିନ (ହରିଙ୍କୁ) ଭଜେ, ତାହାକୁ ରାମଙ୍କ ରୂପ ଜାଣ। ହରିଜନ ଓ ହରିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଅନ୍ତର ନାହିଁ — ହେ ନାନକ, ଏହାକୁ ସତ୍ୟ ମାନ। ॥୨୯॥
man maiaa mai fadh rahio bisario gobi(n)dh naam ||
ਮਨੁ ਮਾਇਆ ਮੈ ਫਧਿ ਰਹਿਓ ਬਿਸਰਿਓ ਗੋਬਿੰਦ ਨਾਮੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਭਜਨ ਜੀਵਨ ਕਉਨੇ ਕਾਮ ॥੩੦॥
man maiaa mai fadh rahio bisario gobi(n)dh naam || kahu naanak bin har bhajan jeevan kaune kaam ||30||
Meaningମନ ମାୟାରେ ଫସି ରହିଲା, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ନାମ ଭୁଲିଗଲା। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ହରିଙ୍କ ଭଜନ ବିନା ଏହି ଜୀବନ କେଉଁ କାମର? ॥୩୦॥
praanee raam na chetiee madh maiaa kai a(n)dh ||
ਪ੍ਰਾਨੀ ਰਾਮੁ ਨ ਚੇਤਈ ਮਦਿ ਮਾਇਆ ਕੈ ਅੰਧੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਭਜਨ ਬਿਨੁ ਪਰਤ ਤਾਹਿ ਜਮ ਫੰਧ ॥੩੧॥
praanee raam na chetiee madh maiaa kai a(n)dh || kahu naanak har bhajan bin parat taeh jam fa(n)dh ||31||
Meaningପ୍ରାଣୀ ରାମଙ୍କୁ ଚେତେ ନାହିଁ, ମାୟାର ମଦରେ ଅନ୍ଧ। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ହରିଙ୍କ ଭଜନ ବିନା ତାହା ଉପରେ ଯମର ଫାଶ ପଡ଼େ। ॥୩୧॥
sukh mai bahu sa(n)gee bhe dhukh mai sa(n)g na koi ||
ਸੁਖ ਮੈ ਬਹੁ ਸੰਗੀ ਭਏ ਦੁਖ ਮੈ ਸੰਗਿ ਨ ਕੋਇ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਭਜੁ ਮਨਾ ਅੰਤਿ ਸਹਾਈ ਹੋਇ ॥੩੨॥
sukh mai bahu sa(n)gee bhe dhukh mai sa(n)g na koi || kahu naanak har bhaj manaa a(n)t sahaiee hoi ||32||
Meaningସୁଖରେ ଅନେକ ସାଥୀ ହୁଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଦୁଃଖରେ କେହି ସାଥ ନୁହେଁ। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ହେ ମନ, ହରିଙ୍କୁ ଭଜ, ସେ ହିଁ ଅନ୍ତରେ ସହାୟ ହେବେ। ॥୩୨॥
janam janam bharamat firio miTio na jam ko traas ||
ਜਨਮ ਜਨਮ ਭਰਮਤ ਫਿਰਿਓ ਮਿਟਿਓ ਨ ਜਮ ਕੋ ਤ੍ਰਾਸੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਭਜੁ ਮਨਾ ਨਿਰਭੈ ਪਾਵਹਿ ਬਾਸੁ ॥੩੩॥
janam janam bharamat firio miTio na jam ko traas || kahu naanak har bhaj manaa nirabhai paaveh baas ||33||
Meaningଜନ୍ମ-ଜନ୍ମ ଭ୍ରମଣ କରି ବୁଲିଲା, କିନ୍ତୁ ଯମର ତ୍ରାସ ମେଣ୍ଟିଲା ନାହିଁ। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ହେ ମନ, ହରିଙ୍କୁ ଭଜ, ତେବେ ନିର୍ଭୟ ନିବାସ ପାଇବ। ॥୩୩॥
jatan bahut mai kar rahio miTio na man ko maan ||
ਜਤਨ ਬਹੁਤੁ ਮੈ ਕਰਿ ਰਹਿਓ ਮਿਟਿਓ ਨ ਮਨ ਕੋ ਮਾਨੁ ॥ ਦੁਰਮਤਿ ਸਿਉ ਨਾਨਕ ਫਧਿਓ ਰਾਖਿ ਲੇਹੁ ਭਗਵਾਨ ॥੩੪॥
jatan bahut mai kar rahio miTio na man ko maan || dhuramat siau naanak fadhio raakh leh bhagavaan ||34||
Meaningମୁଁ ବହୁତ ଯତ୍ନ କରି ଦେଖିଲି, କିନ୍ତୁ ମନର ଅଭିମାନ ମେଣ୍ଟିଲା ନାହିଁ। ହେ ଭଗବାନ, ନାନକ ଦୁର୍ମତିରେ ଫସିଛି, ଏହାକୁ ବଞ୍ଚାଇନିଅ। ॥୩୪॥
baal juaanee ar biradh fun teen avasathaa jaan ||
ਬਾਲ ਜੁਆਨੀ ਅਰੁ ਬਿਰਧਿ ਫੁਨਿ ਤੀਨਿ ਅਵਸਥਾ ਜਾਨਿ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਭਜਨ ਬਿਨੁ ਬਿਰਥਾ ਸਭ ਹੀ ਮਾਨੁ ॥੩੫॥
baal juaanee ar biradh fun teen avasathaa jaan || kahu naanak har bhajan bin birathaa sabh hee maan ||35||
Meaningବାଲ୍ୟ, ଯୌବନ ଓ ତାପରେ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ — ଏହି ତିନି ଅବସ୍ଥାକୁ ଜାଣ। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ହରିଙ୍କ ଭଜନ ବିନା ସବୁ ବୃଥା ମାନ। ॥୩୫॥
karano huto su naa keeo pario lobh kai fa(n)dh ||
ਕਰਣੋ ਹੁਤੋ ਸੁ ਨਾ ਕੀਓ ਪਰਿਓ ਲੋਭ ਕੈ ਫੰਧ ॥ ਨਾਨਕ ਸਮਿਓ ਰਮਿ ਗਇਓ ਅਬ ਕਿਉ ਰੋਵਤ ਅੰਧ ॥੩੬॥
karano huto su naa keeo pario lobh kai fa(n)dh || naanak samio ram gio ab kiau rovat a(n)dh ||36||
Meaningଯାହା କରିବାର ଥିଲା ତାହା କଲ ନାହିଁ, ଲୋଭର ଫାଶରେ ପଡ଼ିଗଲ। ହେ ନାନକ, ସମୟ ବିତିଗଲା, ଏବେ ହେ ଅନ୍ଧ, କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ? ॥୩୬॥
man maiaa mai ram rahio nikasat naahin meet ||
ਮਨੁ ਮਾਇਆ ਮੈ ਰਮਿ ਰਹਿਓ ਨਿਕਸਤ ਨਾਹਿਨ ਮੀਤ ॥ ਨਾਨਕ ਮੂਰਤਿ ਚਿਤ੍ਰ ਜਿਉ ਛਾਡਿਤ ਨਾਹਿਨ ਭੀਤਿ ॥੩੭॥
man maiaa mai ram rahio nikasat naahin meet || naanak moorat chitr jiau chhaaddit naahin bheet ||37||
Meaningମନ ମାୟାରେ ରମି ରହିଛି, ଏଥିରୁ ବାହାରେ ନାହିଁ, ହେ ମିତ୍ର। ହେ ନାନକ, ଯେପରି କାନ୍ଥରେ ଆଙ୍କିତ ମୂରତ କାନ୍ଥକୁ ଛାଡ଼େ ନାହିଁ। ॥୩୭॥
nar chaahat kachh aaur aaurai kee aaurai bhiee ||
ਨਰ ਚਾਹਤ ਕਛੁ ਅਉਰ ਅਉਰੈ ਕੀ ਅਉਰੈ ਭਈ ॥ ਚਿਤਵਤ ਰਹਿਓ ਠਗਉਰ ਨਾਨਕ ਫਾਸੀ ਗਲਿ ਪਰੀ ॥੩੮॥
nar chaahat kachh aaur aaurai kee aaurai bhiee || chitavat rahio Thagaur naanak faasee gal paree ||38||
Meaningମନୁଷ୍ୟ କିଛି ଅନ୍ୟ ଚାହେଁ, କିନ୍ତୁ ହୁଏ କିଛି ଅନ୍ୟ ହିଁ। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଠକିବାକୁ ଭାବୁ ରହିଲା, କିନ୍ତୁ ଫାଶ ତାହାରି ଗଳାରେ ପଡ଼ିଲା। ॥୩୮॥
jatan bahut sukh ke ke'ee dhukh ko keeo na koi ||
ਜਤਨ ਬਹੁਤ ਸੁਖ ਕੇ ਕੀਏ ਦੁਖ ਕੋ ਕੀਓ ਨ ਕੋਇ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨਿ ਰੇ ਮਨਾ ਹਰਿ ਭਾਵੈ ਸੋ ਹੋਇ ॥੩੯॥
jatan bahut sukh ke ke'ee dhukh ko keeo na koi || kahu naanak sun re manaa har bhaavai so hoi ||39||
Meaningସୁଖ ପାଇଁ ବହୁତ ଯତ୍ନ କଲା, କିନ୍ତୁ ଦୁଃଖ ପାଇଁ କେହି କିଛି କଲା ନାହିଁ। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ଶୁଣ ରେ ମନ, ଯାହା ହରିଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗେ ତାହା ହିଁ ହୁଏ। ॥୩୯॥
jagat bhikhaaree firat hai sabh ko dhaataa raam ||
ਜਗਤੁ ਭਿਖਾਰੀ ਫਿਰਤੁ ਹੈ ਸਭ ਕੋ ਦਾਤਾ ਰਾਮੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਮਨ ਸਿਮਰੁ ਤਿਹ ਪੂਰਨ ਹੋਵਹਿ ਕਾਮ ॥੪੦॥
jagat bhikhaaree firat hai sabh ko dhaataa raam || kahu naanak man simar teh pooran hoveh kaam ||40||
Meaningଜଗତ ଭିକାରୀ ହୋଇ ବୁଲୁଛି, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦାତା ରାମ। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ହେ ମନ, ତାଙ୍କ ସ୍ମରଣ କର, ତୁମ କାମ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ। ॥୪୦॥
jhooThai maan kahaa karai jag supane jiau jaan ||
ਝੂਠੈ ਮਾਨੁ ਕਹਾ ਕਰੈ ਜਗੁ ਸੁਪਨੇ ਜਿਉ ਜਾਨੁ ॥ ਇਨ ਮੈ ਕਛੁ ਤੇਰੋ ਨਹੀ ਨਾਨਕ ਕਹਿਓ ਬਖਾਨਿ ॥੪੧॥
jhooThai maan kahaa karai jag supane jiau jaan || ein mai kachh tero nahee naanak kahio bakhaan ||41||
Meaningମିଥ୍ୟା ଅଭିମାନ କାହିଁକି କର, ଜଗତକୁ ସ୍ୱପ୍ନ ପରି ଜାଣ। ଏଥିରେ କିଛି ତୁମର ନୁହେଁ — ନାନକ କହି ଜଣାଇଛନ୍ତି। ॥୪୧॥
garab karat hai dheh ko binasai chhin mai meet ||
ਗਰਬੁ ਕਰਤੁ ਹੈ ਦੇਹ ਕੋ ਬਿਨਸੈ ਛਿਨ ਮੈ ਮੀਤ ॥ ਜਿਹਿ ਪ੍ਰਾਨੀ ਹਰਿ ਜਸੁ ਕਹਿਓ ਨਾਨਕ ਤਿਹਿ ਜਗੁ ਜੀਤਿ ॥੪੨॥
garab karat hai dheh ko binasai chhin mai meet || jeh praanee har jas kahio naanak teh jag jeet ||42||
Meaningତୁମେ ଦେହର ଗର୍ବ କର, କିନ୍ତୁ ହେ ମିତ୍ର, ଏହା କ୍ଷଣରେ ନାଶ ହୋଇଯିବ। ଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀ ହରିଙ୍କ ଯଶ ଗାଇଲା, ହେ ନାନକ, ସେ ହିଁ ଜଗତ ଜିଣିଲା। ॥୪୨॥
jeh ghaT simaran raam ko so nar mukataa jaan ||
ਜਿਹ ਘਟਿ ਸਿਮਰਨੁ ਰਾਮ ਕੋ ਸੋ ਨਰੁ ਮੁਕਤਾ ਜਾਨੁ ॥ ਤਿਹਿ ਨਰ ਹਰਿ ਅੰਤਰੁ ਨਹੀ ਨਾਨਕ ਸਾਚੀ ਮਾਨੁ ॥੪੩॥
jeh ghaT simaran raam ko so nar mukataa jaan || teh nar har a(n)tar nahee naanak saachee maan ||43||
Meaningଯାହାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ରାମଙ୍କ ସ୍ମରଣ ଅଛି, ସେହି ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ ଜାଣ। ସେହି ମନୁଷ୍ୟ ଓ ହରିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଅନ୍ତର ନାହିଁ — ହେ ନାନକ, ଏହାକୁ ସତ୍ୟ ମାନ। ॥୪୩॥
ek bhagat bhagavaan jeh praanee kai naeh man ||
ਏਕ ਭਗਤਿ ਭਗਵਾਨ ਜਿਹ ਪ੍ਰਾਨੀ ਕੈ ਨਾਹਿ ਮਨਿ ॥ ਜੈਸੇ ਸੂਕਰ ਸੁਆਨ ਨਾਨਕ ਮਾਨੋ ਤਾਹਿ ਤਨੁ ॥੪੪॥
ek bhagat bhagavaan jeh praanee kai naeh man || jaise sookar suaan naanak maano taeh tan ||44||
Meaningଭଗବାନଙ୍କ ଗୋଟିଏ ବି ଭକ୍ତି ଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀର ମନରେ ନାହିଁ — ହେ ନାନକ, ତାହାର ଶରୀର ଘୁଷୁରି ଓ କୁକୁର ପରି ଜାଣ। ॥୪୪॥
suaamee ko girahu jiau sadhaa suaan tajat nahee nit ||
ਸੁਆਮੀ ਕੋ ਗ੍ਰਿਹੁ ਜਿਉ ਸਦਾ ਸੁਆਨ ਤਜਤ ਨਹੀ ਨਿਤ ॥ ਨਾਨਕ ਇਹ ਬਿਧਿ ਹਰਿ ਭਜਉ ਇਕ ਮਨਿ ਹੁਇ ਇਕ ਚਿਤਿ ॥੪੫॥
suaamee ko girahu jiau sadhaa suaan tajat nahee nit || naanak ieh bidh har bhajau ik man hui ik chit ||45||
Meaningଯେପରି କୁକୁର ମାଲିକର ଘରକୁ ନିତ୍ୟ ଛାଡ଼େ ନାହିଁ — ହେ ନାନକ, ଏହି ବିଧିରେ ହରିଙ୍କୁ ଭଜ, ଏକ ମନ ଓ ଏକ ଚିତ୍ତ ହୋଇ। ॥୪୫॥
teerath barat ar dhaan kar man mai dharai gumaan ||
ਤੀਰਥ ਬਰਤ ਅਰੁ ਦਾਨ ਕਰਿ ਮਨ ਮੈ ਧਰੈ ਗੁਮਾਨੁ ॥ ਨਾਨਕ ਨਿਹਫਲ ਜਾਤ ਤਿਹ ਜਿਉ ਕੁੰਚਰ ਇਸਨਾਨੁ ॥੪੬॥
teerath barat ar dhaan kar man mai dharai gumaan || naanak nihafal jaat teh jiau ku(n)char isanaan ||46||
Meaningଯିଏ ତୀର୍ଥ, ବ୍ରତ ଓ ଦାନ କରି ମନରେ ଅଭିମାନ ଧରେ — ହେ ନାନକ, ତାହାର ସବୁ ନିଷ୍ଫଳ ଯାଏ, ଯେପରି ହାତୀର ସ୍ନାନ। ॥୪୬॥
sir ka(n)pio pag ddagamage nain jot te heen ||
ਸਿਰੁ ਕੰਪਿਓ ਪਗ ਡਗਮਗੇ ਨੈਨ ਜੋਤਿ ਤੇ ਹੀਨ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਇਹ ਬਿਧਿ ਭਈ ਤਊ ਨ ਹਰਿ ਰਸਿ ਲੀਨ ॥੪੭॥
sir ka(n)pio pag ddagamage nain jot te heen || kahu naanak ieh bidh bhiee tuoo na har ras leen ||47||
Meaningମୁଣ୍ଡ କମ୍ପିବାକୁ ଲାଗିଲା, ପାଦ ଡଗମଗ ହେଲା, ନୟନ ଜ୍ୟୋତିହୀନ ହେଲା। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ଏହି ଦଶା ହେଲା, ତଥାପି ହରି-ରସରେ ଲୀନ ହେଲା ନାହିଁ। ॥୪୭॥
nij kar dhekhio jagat mai ko kaahoo ko naeh ||
ਨਿਜ ਕਰਿ ਦੇਖਿਓ ਜਗਤੁ ਮੈ ਕੋ ਕਾਹੂ ਕੋ ਨਾਹਿ ॥ ਨਾਨਕ ਥਿਰੁ ਹਰਿ ਭਗਤਿ ਹੈ ਤਿਹ ਰਾਖੋ ਮਨ ਮਾਹਿ ॥੪੮॥
nij kar dhekhio jagat mai ko kaahoo ko naeh || naanak thir har bhagat hai teh raakho man maeh ||48||
Meaningମୁଁ ଜଗତକୁ ନିଜର ଭାବି ଦେଖିଲି, କିନ୍ତୁ କେହି କାହାରି ନୁହେଁ। ହେ ନାନକ, ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତି ହିଁ ସ୍ଥିର, ଏହାକୁ ମନରେ ରଖ। ॥୪୮॥
jag rachanaa sabh jhooTh hai jaan leh re meet ||
ਜਗ ਰਚਨਾ ਸਭ ਝੂਠ ਹੈ ਜਾਨਿ ਲੇਹੁ ਰੇ ਮੀਤ ॥ ਕਹਿ ਨਾਨਕ ਥਿਰੁ ਨਾ ਰਹੈ ਜਿਉ ਬਾਲੂ ਕੀ ਭੀਤਿ ॥੪੯॥
jag rachanaa sabh jhooTh hai jaan leh re meet || keh naanak thir naa rahai jiau baaloo kee bheet ||49||
Meaningଜଗତର ରଚନା ସବୁ ମିଥ୍ୟା — ହେ ମିତ୍ର, ଏହାକୁ ଜାଣିନିଅ। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ଏହା ସ୍ଥିର ରହେ ନାହିଁ, ଯେପରି ବାଲିର କାନ୍ଥ। ॥୪୯॥
raam gio raavan gio jaa kau bahu paravaar ||
ਰਾਮੁ ਗਇਓ ਰਾਵਨੁ ਗਇਓ ਜਾ ਕਉ ਬਹੁ ਪਰਵਾਰੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਥਿਰੁ ਕਛੁ ਨਹੀ ਸੁਪਨੇ ਜਿਉ ਸੰਸਾਰੁ ॥੫੦॥
raam gio raavan gio jaa kau bahu paravaar || kahu naanak thir kachh nahee supane jiau sa(n)saar ||50||
Meaningରାମ ଚାଲିଗଲେ, ରାବଣ ଚାଲିଗଲା, ଯାହାର ବହୁତ ବଡ଼ ପରିବାର ଥିଲା। ନାନକ କୁହନ୍ତି — କିଛି ସ୍ଥିର ନୁହେଁ, ସଂସାର ସ୍ୱପ୍ନ ପରି। ॥୫୦॥
chi(n)taa taa kee keejeeaai jo anahonee hoi ||
ਚਿੰਤਾ ਤਾ ਕੀ ਕੀਜੀਐ ਜੋ ਅਨਹੋਨੀ ਹੋਇ ॥ ਇਹੁ ਮਾਰਗੁ ਸੰਸਾਰ ਕੋ ਨਾਨਕ ਥਿਰੁ ਨਹੀ ਕੋਇ ॥੫੧॥
chi(n)taa taa kee keejeeaai jo anahonee hoi || eih maarag sa(n)saar ko naanak thir nahee koi ||51||
Meaningଚିନ୍ତା ତାହାରି କରିବା ଉଚିତ ଯାହା ଅଘଟଣ ହୁଏ। ହେ ନାନକ, ସଂସାରର ଏହି ହିଁ ମାର୍ଗ, ଏଠାରେ କେହି ସ୍ଥିର ନୁହେଁ। ॥୫୧॥
jo upajio so binas hai paro aaj kai kaal ||
ਜੋ ਉਪਜਿਓ ਸੋ ਬਿਨਸਿ ਹੈ ਪਰੋ ਆਜੁ ਕੈ ਕਾਲਿ ॥ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਗੁਨ ਗਾਇ ਲੇ ਛਾਡਿ ਸਗਲ ਜੰਜਾਲ ॥੫੨॥
jo upajio so binas hai paro aaj kai kaal || naanak har gun gai le chhaadd sagal ja(n)jaal ||52||
Meaningଯାହା ଉପଜିଛି ତାହା ନାଶ ହେବ, ଆଜି କିମ୍ବା କାଲି ପଡ଼ିଯିବ। ହେ ନାନକ, ହରିଙ୍କ ଗୁଣ ଗାଇନିଅ, ସବୁ ଜଞ୍ଜାଳ ଛାଡ଼ିଦିଅ। ॥୫୨॥
bal chhuTakio ba(n)dhan pare kachhoo na hot upai ||
ਬਲੁ ਛੁਟਕਿਓ ਬੰਧਨ ਪਰੇ ਕਛੂ ਨ ਹੋਤ ਉਪਾਇ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਅਬ ਓਟ ਹਰਿ ਗਜ ਜਿਉ ਹੋਹੁ ਸਹਾਇ ॥੫੩॥
bal chhuTakio ba(n)dhan pare kachhoo na hot upai || kahu naanak ab oT har gaj jiau hoh sahai ||53||
Meaningବଳ ଶେଷ ହୋଇଗଲା, ବନ୍ଧନ ପଡ଼ିଲା, କୌଣସି ଉପାୟ ଚାଲେ ନାହିଁ। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ଏବେ ହରି ହିଁ ଓଟ (ଆଶ୍ରୟ), ଗଜ (ଗଜେନ୍ଦ୍ର) ପରି ତୁମେ ସହାୟ ହୁଅ। ॥୫୩॥
bal hoaa ba(n)dhan chhuTe sabh kichh hot upai ||
ਬਲੁ ਹੋਆ ਬੰਧਨ ਛੁਟੇ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਹੋਤ ਉਪਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਤੁਮਰੈ ਹਾਥ ਮੈ ਤੁਮ ਹੀ ਹੋਤ ਸਹਾਇ ॥੫੪॥
bal hoaa ba(n)dhan chhuTe sabh kichh hot upai || naanak sabh kichh tumarai haath mai tum hee hot sahai ||54||
Meaningବଳ ଆସିଲା, ବନ୍ଧନ ଛୁଟିଗଲା, ଏବେ ସବୁ କିଛି ହୋଇପାରେ। ହେ ନାନକ, ସବୁ କିଛି ତୁମ ହାତରେ, ତୁମେ ହିଁ ସହାୟ ହୁଅ। ॥୫୪॥
sa(n)g sakhaa sabh taj ge kouoo na nibahio saath ||
ਸੰਗ ਸਖਾ ਸਭਿ ਤਜਿ ਗਏ ਕੋਊ ਨ ਨਿਬਹਿਓ ਸਾਥਿ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਇਹ ਬਿਪਤਿ ਮੈ ਟੇਕ ਏਕ ਰਘੁਨਾਥ ॥੫੫॥
sa(n)g sakhaa sabh taj ge kouoo na nibahio saath || kahu naanak ieh bipat mai Tek ek raghunaath ||55||
Meaningସଙ୍ଗ-ସାଥୀ ସମସ୍ତେ ଛାଡ଼ିଗଲେ, କେହି ସାଥ ଦେଲେ ନାହିଁ। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ଏହି ବିପତ୍ତିରେ ଏକ ରଘୁନାଥ ହିଁ ଭରସା। ॥୫୫॥
naam rahio saadhoo rahio rahio gur gobi(n)dh ||
ਨਾਮੁ ਰਹਿਓ ਸਾਧੂ ਰਹਿਓ ਰਹਿਓ ਗੁਰੁ ਗੋਬਿੰਦੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਇਹ ਜਗਤ ਮੈ ਕਿਨ ਜਪਿਓ ਗੁਰ ਮੰਤੁ ॥੫੬॥
naam rahio saadhoo rahio rahio gur gobi(n)dh || kahu naanak ieh jagat mai kin japio gur ma(n)t ||56||
Meaningନାମ ରହିଲା, ସାଧୁ ରହିଲେ, ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ରହିଲେ। ନାନକ କୁହନ୍ତି — ଏହି ଜଗତରେ କୌଣସି ବିରଳ ଜଣେ ହିଁ ଗୁରୁ-ମନ୍ତ୍ର ଜପିଲା। ॥୫୬॥
raam naam ur mai gahio jaa kai sam nahee koi ||
ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਉਰ ਮੈ ਗਹਿਓ ਜਾ ਕੈ ਸਮ ਨਹੀ ਕੋਇ ॥ ਜਿਹ ਸਿਮਰਤ ਸੰਕਟ ਮਿਟੈ ਦਰਸੁ ਤੁਹਾਰੋ ਹੋਇ ॥੫੭॥੧॥
raam naam ur mai gahio jaa kai sam nahee koi || jeh simarat sa(n)kaT miTai dharas tuhaaro hoi ||57||1||
Meaningମୁଁ ରାମଙ୍କ ନାମ ହୃଦୟରେ ଧାରଣ କଲି, ଯାହାର ସମାନ କେହି ନାହିଁ। ଯାହାଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ ସଙ୍କଟ ମେଣ୍ଟିଯାଏ ଓ ତୁମ ଦର୍ଶନ ହୁଏ। ॥୫୭॥୧॥
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Sri Guru Granth Sahib (Ang 1426–1429). English translation: Sant Singh Khalsa (public domain).
Author: Guru Tegh Bahadur Ji
Period: 17th century CE
ଗୁରୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ସାହିବର ସମାପନ ନିକଟରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଗୁରୁ ତେଗ ବାହାଦୁରଙ୍କ ସଲୋକ ଜୀବନସାରା ଜ୍ଞାନକୁ 57ଟି ଦୋହାରେ ସାର ରୂପେ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଠର ଶେଷରେ ପଠନ କଲେ, ଏହି ମନକୁ ଗମ୍ଭୀର, ନିର୍ଭୟ ଏବଂ ସେହି ଗୋଟିଏ ନାମ ଉପରେ ସ୍ଥିର ଛାଡ଼ିଦିଏ ଯାହା ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁଠାରୁ ଅଧିକ ଟିକେ।
Frequently Asked Questions
ସଲୋକ ମହଲ୍ଲା 9 କିଏ ଲେଖିଥିଲେ?▼
ମହଲ୍ଲା 9ର ସଲୋକ କଣ ଶିଖାଏ?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →