Mantra.Tips

ସଙ୍କଟ ମୋଚନ ହନୁମାନାଷ୍ଟକ Meaning — Line by Line

संकट मोचन हनुमानाष्टक

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ସଙ୍କଟ ମୋଚନ ହନୁମାନାଷ୍ଟକ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Baalpana Son Hanumant Ati Khelen.
  2. Verse 2. Baalpana Mein Khelat Tahan Dekhe Phalan Ki Baari.
  3. Verse 3. Anjani Putra Balwant Shankar Suvan.
  4. Verse 4. Danav Dalan Rankarm Ati Bhayankara.
  5. Verse 5. Sarnaagat Ki Raksha Sankat Ko Harain.
  6. Verse 6. Jai Jai Jai Hanuman Gosain.
  7. Verse 7. Pavan Putra Balwant Bajrangi.
  8. Verse 8. Jai Jai Jai Hanumant Agadha.
Verse 1#

Baalpana Son Hanumant Ati Khelen.

बालपना सों हनुमंत अति खेलें। दुर्गम काज सवारत सहज में मेलें॥ कीन्हों एक पारन तों सों रबि मग में धायो। जब भागवत बखानत ताहि ग्रसन को धायो॥१॥

Baalpana Son Hanumant Ati Khelen. Durgam Kaaj Savarat Sahaj Mein Melen. Keenho Ek Paaran To Son Rabi Mag Mein Dhayo. Jab Bhagavat Bakhanat Tahi Grasan Ko Dhayo.

Meaningବାଲ୍ୟକାଳରେ ହନୁମାନ ବହୁ ଆନନ୍ଦରେ ଖେଳୁଥିଲେ; ଦୁର୍ଗମ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସେ ସହଜରେ ସମ୍ପନ୍ନ କରୁଥିଲେ। ଗୋଟିଏ ଡିଆଁରେ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମାର୍ଗ ଆଡ଼କୁ ଉଡ଼ିଲେ; ଶାସ୍ତ୍ର କୁହେ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଗିଳିବାକୁ ଦୌଡ଼ିଲେ।

Verse 2#

Baalpana Mein Khelat Tahan Dekhe Phalan Ki Baari.

बालपना में खेलत तहँ देखे फलन की बारी। मन में भई उमंग ताहि खावत ग्रसन को धारी॥ पाँव तर दाबत धरनी को धरत गिरि भारी। मारुत नंदन महाबली बल अतुल अति भारी॥२॥

Baalpana Mein Khelat Tahan Dekhe Phalan Ki Baari. Man Mein Bhayi Umang Tahi Khavat Grasan Ko Dhari. Panv Tar Dabat Dharni Ko Dharat Giri Bhari. Marut Nandan Mahabali Bal Atul Ati Bhari.

Meaningବାଲ୍ୟକାଳରେ ଖେଳୁ ଖେଳୁ ସେ ଫଳ ବଗିଚା ଦେଖିଲେ; ବହୁ ଉତ୍ସାହରେ ସେ ସେସବୁ ଖାଇଯିବାକୁ ଦୌଡ଼ିଲେ। ପାଦ ତଳେ ପୃଥିବୀକୁ ଚାପି ସେ ଭାରୀ ପର୍ବତ ଉଠାଇଲେ। ପବନପୁତ୍ର ଅତୁଳନୀୟ ଓ ଅପରିମିତ ବଳର ଅଧିକାରୀ।

Verse 3#

Anjani Putra Balwant Shankar Suvan.

अंजनि पुत्र बलवंत शंकर सुवन। केसरी नंदन रामदूत प्रिय भगवन॥ लंक विदेश को सुन करत बजरंग। हे प्रभु बीर हनूमान स्वामी चरन मंग॥३॥

Anjani Putra Balwant Shankar Suvan. Kesari Nandan Ramdoot Priya Bhagwan. Lank Videsh Ko Sun Karat Bajrang. He Prabhu Beer Hanuman Swami Charan Mang.

Meaningଅଞ୍ଜନୀପୁତ୍ର, ବଳବାନ, ଶିବଙ୍କ ଅବତାର; କେସରୀନନ୍ଦନ, ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଦୂତ। ବିଦେଶ ଲଙ୍କାର ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ବଜରଙ୍ଗ ସେଠାକୁ ଦୌଡ଼ିଲେ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ବୀର ହନୁମାନ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣର ଶରଣ ମାଗୁଛି।

Verse 4#

Danav Dalan Rankarm Ati Bhayankara.

दानवदलन रणकर्म अति भयंकर। जिनके भय से काँपत सदा रजनीचर॥ नित्य बिराजत सिय राम के दरबार में। कीरति बिमल विराजत त्रिभुवन संसार में॥४॥

Danav Dalan Rankarm Ati Bhayankara. Jinke Bhay Se Kanpat Sada Rajnichar. Nitya Birajat Siya Ram Ke Darbar Mein. Keerti Bimal Birajat Tribhuvan Sansar Mein.

Meaningଦାନବ ଦଳନକାରୀ, ରଣକର୍ମରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର; ଯାହାଙ୍କ ଭୟରେ ନିଶାଚର ସଦା କମ୍ପନ୍ତି। ସେ ନିତ୍ୟ ସୀତା-ରାମଙ୍କ ଦରବାରରେ ବିରାଜନ୍ତି; ତାଙ୍କ ନିର୍ମଳ କୀର୍ତ୍ତି ତିନି ଲୋକରେ ଶୋଭିତ।

Verse 5#

Sarnaagat Ki Raksha Sankat Ko Harain.

सरनागत की रक्षा संकट को हरैं। जो सुमिरत हिय हरषत मोद मंगल भरैं॥ ऐसे प्रभु हनुमान सदा जन के हितकारी। मोरे दोष बिचारि केहि नाथ टारी॥५॥

Sarnaagat Ki Raksha Sankat Ko Harain. Jo Sumirat Hiy Harshat Mod Mangal Bharain. Aise Prabhu Hanuman Sada Jan Ke Hitkari. More Dosh Bichari Kehi Nath Na Tari.

Meaningସେ ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରି ସଙ୍କଟ ହରନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ହର୍ଷ ଓ ମଙ୍ଗଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ଏଭଳି ପ୍ରଭୁ ହନୁମାନ ସଦା ଭକ୍ତଙ୍କ ହିତକାରୀ। ହେ ନାଥ, ମୋ ଦୋଷ ବିଚାର କରି ମୋତେ ଫେରାଇ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।

Verse 6#

Jai Jai Jai Hanuman Gosain.

जय जय जय हनुमान गोसाईं। तुम बिन और कोऊ सहाई॥ राम दूत अतुलित बल धामा। बड़े भाग मोहि मिले श्रीरामा॥६॥

Jai Jai Jai Hanuman Gosain. Tum Bin Aur Na Kou Sahai. Ram Doot Atulit Bal Dhama. Bade Bhag Mohi Mile Shrirama.

Meaningଜୟ ଜୟ ଜୟ ହନୁମାନ ଗୋସାଇଁ! ଆପଣଙ୍କ ବିନା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସହାୟ ନାହିଁ। ହେ ରାମଙ୍କ ଦୂତ, ଅତୁଳିତ ବଳର ଧାମ। ମହାଭାଗ୍ୟରେ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ପାଇଲି।

Verse 7#

Pavan Putra Balwant Bajrangi.

पवन पुत्र बलवंत बजरंगी। महाबीर कुमति निवार सुमति के संगी॥ संकट मोचन हनुमान बिरद तुम्हारो। संकट से मोहि आन उबारो॥७॥

Pavan Putra Balwant Bajrangi. Mahabir Kumati Nivar Sumati Ke Sangi. Sankat Mochan Hanuman Birad Tumharo. Sankat Se Mohi Aan Ubaro.

Meaningପବନପୁତ୍ର, ବଳବାନ ବଜରଙ୍ଗୀ; ମହାବୀର, କୁମତି ଦୂର କରି ସୁମତି ପ୍ରଦାନକାରୀ। 'ସଙ୍କଟ ମୋଚନ' ଆପଣଙ୍କ ବିରୁଦ (ଯଶ)। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆସି ମୋତେ ସମସ୍ତ ସଙ୍କଟରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ।

Verse 8#

Jai Jai Jai Hanumant Agadha.

जय जय जय हनुमंत अगाधा। करहु कृपा गुरुदेव समाना॥ जो सत बार पाठ कर कोई। संकट मिटे सदा सुख होई॥८॥

Jai Jai Jai Hanumant Agadha. Karahu Kripa Gurudev Samana. Jo Sat Bar Path Kar Koi. Sankat Mite Sada Sukh Hoi.

Meaningଜୟ ଜୟ ଜୟ ଅଗାଧ ହନୁମନ୍ତ! ଗୁରୁଦେବଙ୍କ ସମାନ କୃପା କରନ୍ତୁ। ଯିଏ ଏହାକୁ ଶହେ ଥର ପଠନ କରେ, ତାହାର ସଙ୍କଟ ମେଣ୍ଟିଯାଏ ଓ ସଦା ସୁଖ ହୁଏ।

Word-by-Word Breakdown

बालपना
Baalpana
ବାଲ୍ୟକାଳ
दुर्गम काज
Durgam Kaaj
ଦୁର୍ଗମ (କଠିନ) କାର୍ଯ୍ୟ
सवारत
Savarat
ସମ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି, ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି
रबि
Rabi
ସୂର୍ଯ୍ୟ
ग्रसन
Grasan
ଗିଳିବା, ଗ୍ରାସ କରିବା
फलन की बारी
Phalan Ki Baari
ଫଳ ବଗିଚା
उमंग
Umang
ଉମଙ୍ଗ, ଉତ୍ସାହ
धरनी
Dharni
ପୃଥିବୀ
गिरि
Giri
ପର୍ବତ
मारुत नंदन
Marut Nandan
ପବନଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର (ମାରୁତି)
अतुल
Atul
ଅତୁଳ, ଅପରିମିତ
अंजनि पुत्र
Anjani Putra
ଅଞ୍ଜନୀଙ୍କ ପୁତ୍ର
शंकर सुवन
Shankar Suvan
ଶିବଙ୍କ ଅବତାର
केसरी नंदन
Kesari Nandan
କେସରୀଙ୍କ ପୁତ୍ର
रामदूत
Ramdoot
ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଦୂତ
बजरंग
Bajrang
ବଜ୍ର ସମାନ ଦେହ ବିଶିଷ୍ଟ
दानवदलन
Danav Dalan
ଦାନବ ଦଳନକାରୀ
रणकर्म
Rankarm
ରଣକର୍ମ, ଯୁଦ୍ଧ-କର୍ମ
रजनीचर
Rajnichar
ନିଶାଚର (ରାକ୍ଷସ)
दरबार
Darbar
ଦରବାର, ରାଜସଭା
कीरति बिमल
Keerti Bimal
ନିର୍ମଳ କୀର୍ତ୍ତି/ଯଶ
त्रिभुवन
Tribhuvan
ତିନି ଲୋକ
सरनागत
Sarnaagat
ଶରଣାଗତ
संकट मोचन
Sankat Mochan
ସଙ୍କଟରୁ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ
बिरद
Birad
ବିରୁଦ, ଯଶ, ଉପାଧି
उबारो
Ubaro
ଉଦ୍ଧାର କରିବା, ରକ୍ଷା କରିବା
अगाधा
Agadha
ଅଗାଧ, ଅଥାହ, ଗମ୍ଭୀର
कृपा
Kripa
କୃପା, ଦୟା
गुरुदेव
Gurudev
ଗୁରୁଦେବ, ଦିବ୍ୟ ଗୁରୁ
सुख
Sukh
ସୁଖ, ଆନନ୍ଦ

Origin & History

Source: Composed by Tulsidas, associated with Sankat Mochan Temple, Varanasi

Author: Goswami Tulsidas

Period: 16th century CE

ତୁଳସୀଦାସ ଏହି ଅଷ୍ଟକର ରଚନା ବାରାଣସୀରେ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଭଗବାନ ହନୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦର୍ଶନ ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ। ସେ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସଙ୍କଟ ମୋଚନ ହନୁମାନ ମନ୍ଦିର ସ୍ଥାପନା କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଅନୁଭୂତି ହୋଇଥିଲା। ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ହନୁମାନଙ୍କ ସଙ୍କଟ ନିବାରକ ପରମ ରୂପକୁ ପ୍ରକଟ କରେ ଏବଂ ଏହି ପବିତ୍ର ମନ୍ଦିରର ମୂଳ ପ୍ରାର୍ଥନା ହେଲା।

Frequently Asked Questions

ସଙ୍କଟ ମୋଚନ ହନୁମାନାଷ୍ଟକ କ’ଣ?
ସଙ୍କଟ ମୋଚନ ହନୁମାନାଷ୍ଟକ ଭଗବାନ ହନୁମାନଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଆଠ ଚୌପାଈର ସ୍ତୋତ୍ର, ଯାହା ତାଙ୍କୁ 'ସଙ୍କଟରୁ ଉଦ୍ଧାର କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି' (ସଙ୍କଟ ମୋଚନ) କହି ସ୍ତୁତି କରେ। ଏଥିରେ ହନୁମାନଙ୍କ ବାଲ୍ୟ ଲୀଳା, ଅପାର ବଳ, ରାମଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ତଥା ଶରଣାଗତ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ରକ୍ଷାର ତାଙ୍କ ବଚନ ବର୍ଣ୍ଣିତ।
ସଙ୍କଟ ମୋଚନ ହନୁମାନାଷ୍ଟକ କିଏ ରଚନା କଲେ?
ସଙ୍କଟ ମୋଚନ ହନୁମାନାଷ୍ଟକ ଗୋସ୍ୱାମୀ ତୁଳସୀଦାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ଯିଏ ହନୁମାନ ଚାଲୀସା ଓ ରାମଚରିତମାନସ ମଧ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ। ଏହା ବାରାଣସୀର ସଙ୍କଟ ମୋଚନ ହନୁମାନ ମନ୍ଦିର ସହ ଘନିଷ୍ଠ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ, ଯାହାର ସ୍ଥାପନା ତୁଳସୀଦାସ କରିଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।
ସଙ୍କଟ ମୋଚନ ହନୁମାନାଷ୍ଟକ କେତେ ଥର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ?
ଉତ୍ତମ ଫଳ ପାଇଁ ଏହାକୁ ପ୍ରତିଦିନ 8 ଥର ପଢ଼ନ୍ତୁ, କାରଣ ଏଥିରେ 8 ଚୌପାଈ ଅଛି (ଅଷ୍ଟକ ଅର୍ଥାତ୍ ଆଠ)। ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ଏହାକୁ 108 ଥର ପଢ଼ନ୍ତୁ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଏହାକୁ ଲଗାତାର 40 ଦିନ ପ୍ରତିଦିନ ବିନା ବ୍ୟବଧାନରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ।
ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନାର ପାଠ କରିବାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ କେଉଁ?
ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ ଭୋର (ବ୍ରହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ) କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ। ମଙ୍ଗଳବାର ଓ ଶନିବାର ବିଶେଷ ଶୁଭ। ତଥାପି ସଙ୍କଟ କିମ୍ବା ବିପତ୍ତି ସମୟରେ ଏହାକୁ ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ସଚ୍ଚା ଭକ୍ତିରେ ପଢ଼ିହେବ।
ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରର ପାଠ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ପାଇଁ କରାଯାଇପାରିବ କି?
ହଁ, ସଙ୍କଟ ମୋଚନ ହନୁମାନାଷ୍ଟକର ପାଠ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କଷ୍ଟରୁ ଆରାମ ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ କରାଯାଏ, କାରଣ ହନୁମାନଙ୍କୁ ରୋଗହର୍ତ୍ତା ଓ ସବୁ ପୀଡ଼ା ଦୂର କରୁଥିବା ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଅନେକ ଭକ୍ତ ନିୟମିତ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଠ ପରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ଉନ୍ନତିର ଅନୁଭବ ଜଣାନ୍ତି।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →