ଶିବ ତାଣ୍ଡବ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ — Complete Lyrics
शिव तांडव स्तोत्रम्
Sanskrit text with English transliteration and translation
Verse 1
जटाटवी गलज्जल प्रवाह पावितस्थले
गलेवलम्ब्य लम्बितां भुजङ्गतुङ्गमालिकाम् ।
डमड्डमड्डमड्डमन्निनादवड्डमर्वयं
चकार चण्डताण्डवं तनोतु नः शिवः शिवम् ॥
Jatatavi galajjala pravaha pavitasthale
Galevalambya lambitam bhujangatungamalikam
Damaddamaddamaddamanninadavaddamarvayam
Chakara chandatandavam tanotu nah shivah shivam
ତାଙ୍କ ଜଟାରୂପ ଘନ ଅରଣ୍ୟରୁ ପ୍ରବାହିତ ପବିତ୍ର ଗଙ୍ଗାର ଧାରା ସ୍ଥଳକୁ ପବିତ୍ର କରେ; ବେକରେ ଉଚ୍ଚ ସର୍ପମାଳା ଝୁଲେ। 'ଡମଡ୍-ଡମଡ୍-ଡମଡ୍' ଡମରୁ ବଜାଇ ଶିବ ଉଗ୍ର ତାଣ୍ଡବ କଲେ — ସେ ଆମକୁ ମଙ୍ଗଳ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ।
Verse 2
जटाकटाहसम्भ्रमभ्रमन्निलिम्पनिर्झरी
विलोलवीचिवल्लरी विराजमानमूर्धनि ।
धगद्धगद्धगज्ज्वलल्ललाट पट्टपावके
किशोरचन्द्रशेखरे रतिः प्रतिक्षणं मम ॥
Jatakatahasambhramabhramannilimpanirjhari
Vilolavichivallari virajamanamurdhani
Dhagaddhagaddhagajjvalallalata pattapavake
Kishorachandrashekhare ratih pratikshanam mama
ମୋ ମନ ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ଶିବଙ୍କଠାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଏ — ଯାହାଙ୍କ ମସ୍ତକର ଜଟାରେ ଦିବ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ, ଯାହାଙ୍କ ଲଲାଟରେ 'ଧଗଦ୍-ଧଗଦ୍-ଧଗଦ୍' ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱଳେ, ଏବଂ ଯେ ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଶିରୋଭୂଷଣ ରୂପେ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
Verse 3
धराधरेन्द्र नन्दिनी विलासबन्धु बन्धुर
स्फुरद्दिगन्त सन्तति प्रमोद मानमानसे ।
कृपाकटाक्षधोरणी निरुद्ध दुर्धरापदि
क्वचिद्दिगम्बरे मनोविनोदमेतु वस्तुनि ॥
Dharadharendra nandini vilasabandhu bandhura
Sphuraddiganta santati pramoda manamanase
Kripakatakshadhorani niruddha durdharapadi
Kvachiddigambare manovinodametu vastuni
ମୋ ମନ ଦିଗମ୍ବର ଶିବଙ୍କଠାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉ — ପର୍ବତରାଜକନ୍ୟା (ପାର୍ବତୀ)ଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସଖା, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ମନ ଆନନ୍ଦିତ କରନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ କରୁଣାପୂର୍ଣ୍ଣ କଟାକ୍ଷ ଅତି ଭୟଙ୍କର ବିପଦକୁ ରୋକେ।
Verse 4
जटाभुजङ्ग पिङ्गल स्फुरत्फणा मणिप्रभा
कदम्ब कुङ्कुम द्रव प्रलिप्त दिग्वधूमुखे ।
मदान्ध सिन्धुर स्फुरत्त्वगुत्तरीयमेदुरे
मनो विनोदमद्भुतं बिभर्तु भूतभर्तरि ॥
Jatabhujanga pingala sphuratphana maniprabha
Kadamba kunkuma drava pralipta digvadhumukhe
Madandha sindhura sphurattvaguttariyamedure
Mano vinodamadbhutam bibhartu bhutabhartari
ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଳକ ଶିବଙ୍କଠାରେ ମୋ ମନ ଅଦ୍ଭୁତ ଆନନ୍ଦ ଧାରଣ କରୁ — ତାଙ୍କ ଜଟାରେ ମଣିଫଣ ପିଙ୍ଗଳ ସର୍ପଙ୍କ ପ୍ରଭା ଦିଗ୍ ସମୂହର ମୁଖକୁ କଦମ୍ବ-କୁଙ୍କୁମ ପ୍ରଲେପ ପରି ରଙ୍ଗାଏ, ଗଜଚର୍ମ ତାଙ୍କ ଝଲସୁଥିବା ଉତ୍ତରୀୟ।
Verse 5
सहस्रलोचन प्रभृत्यशेषलेख शेखर
प्रसूनधूलि धोरणी विधूसराङ्घ्रि पीठभूः ।
भुजङ्गराजमालया निबद्ध जाटजूटकः
श्रियै चिराय जायतां चकोरबन्धु शेखरः ॥
Sahasralochana prabhrityasheshalekha shekhara
Prasunadhuli dhorani vidhusaranghri pithabhuh
Bhujangarajamalaya nibaddha jatajutakah
Shriyai chiraya jayatam chakorabandhu shekharah
ଶିବ ଆମକୁ ଚିରକାଳ ସମ୍ପଦ ଦିଅନ୍ତୁ — ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ନମସ୍କାରରତ ଦେବତାଙ୍କ ମସ୍ତକରୁ ଝଡୁଥିବା ପୁଷ୍ପଧୂଳିରେ ତାଙ୍କ ଚରଣପୀଠ ଧୂସର, ତାଙ୍କ ଜଟା ସର୍ପରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧା, ଚକୋରର ବନ୍ଧୁ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶିଖର ରୂପେ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
Verse 6
ललाट चत्वरज्वलद्धनञ्जय स्फुलिङ्गभा
निपीत पञ्चसायकं नमन्निलिम्पनायकम् ।
सुधामयूखलेखया विराजमान शेखरं
महाकपालि सम्पदे शिरोजटालमस्तु नः ॥
Lalata chatvarajvaladdhananjaya sphulingabha
Nipita panchasayakam namannilimpanayakam
Sudhamayukhalekhaya virajamana shekharam
Mahakapali sampade shirojatalamastu nah
ଶିବଙ୍କ ଜଟାଜୂଟ ଆମକୁ ମହା ସୌଭାଗ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ — ଲଲାଟରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ପଞ୍ଚସାୟକ କାମଦେବଙ୍କୁ ପାନ କରିଥିବା, ଯାହାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦେବନାୟକ ନତ ହୁଅନ୍ତି, ଅମୃତକିରଣ ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରରେ ଅଳଙ୍କୃତ।
Verse 7
कराल फालपट्टिका धगद्धगद्धगज्ज्वल
द्धनञ्जयाहुतीकृत प्रचण्ड पञ्चसायके ।
धराधरेन्द्र नन्दिनी कुचाग्र चित्रपत्रक
प्रकल्पनैकशिल्पिनि त्रिलोचने रतिर्मम ॥
Karala phalapattika dhagaddhagaddhagajjvala
Ddhananjayahutikrita prachanda panchasayake
Dharadharendra nandini kuchagra chitrapatraka
Prakalpanaikashilpini trilochane ratirmama
ତ୍ରିନୟନ ଶିବଙ୍କଠାରେ ମୋ ଆନନ୍ଦ — ପାର୍ବତୀଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ଚିତ୍ର ରଚନାକାରୀ ଏକମାତ୍ର ଶିଳ୍ପୀ, ଯାହାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଲଲାଟ-ଅଗ୍ନିରେ ଉଗ୍ର ପଞ୍ଚସାୟକ କାମଦେବ ଆହୁତି ରୂପେ ଅର୍ପିତ ହେଲେ।
Verse 8
नवीनमेघमण्डली निरुद्ध दुर्धर स्फुरत्
कुहू निशीथिनी तमः प्रबन्ध बद्ध कन्धरः ।
निलिम्प निर्झरीधरस्तनोतु कृत्तिसिन्धुरः
कलानिधान बन्धुरः श्रियं जगद्धुरन्धरः ॥
Navinameghamandali niruddha durdhara sphurat
Kuhu nishithini tamah prabandha baddha kandharah
Nilimpa nirjharidharastanotu krittisindhurah
Kalanidhana bandhurah shriyam jagaddhurandharah
ଶିବ ଆମକୁ ସମ୍ପଦ ଦିଅନ୍ତୁ — ଯାହାଙ୍କ କଣ୍ଠ ଅମାବାସ୍ୟାର ମଧ୍ୟରାତ୍ରିର ନବମେଘ ସମୂହ ପରି ଶ୍ୟାମ, ଯେ ଗଙ୍ଗା ଓ ଗଜଚର୍ମ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ, ଜଗତର ଭାର ବହନକାରୀ।
Verse 9
प्रफुल्ल नील पङ्कज प्रपञ्च कालिमप्रभा
वलम्बि कण्ठ कन्दली रुचि प्रबद्ध कन्धरम् ।
स्मरच्छिदं पुरच्छिदं भवच्छिदं मखच्छिदं
गजच्छिदान्धकच्छिदं तमन्तकच्छिदं भजे ॥
Praphulla nila pankaja prapancha kalimaprabha
Valambi kantha kandali ruchi prabaddha kandharam
Smarachchhidam purachchhidam bhavachchhidam makhachchhidam
Gajachchhidandhakachchhidam tamantakachchhidam bhaje
ଶିବଙ୍କ ମୁଁ ଭଜନ କରେ — ଯାହାଙ୍କ କଣ୍ଠ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ନୀଳକମଳ ପରି, ବିଶ୍ୱାନ୍ଧକାର ପରି ଶ୍ୟାମ; କାମ, ତ୍ରିପୁର, ସଂସାର, ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞ, ଗଜାସୁର, ଅନ୍ଧକାସୁର ଏବଂ ଅବଶେଷରେ ଯମ (ମୃତ୍ୟୁ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନାଶକାରୀ।
Verse 10
अखर्व सर्वमङ्गला कलाकदम्बमञ्जरी
रसप्रवाह माधुरी विजृम्भणा मधुव्रतम् ।
स्मरान्तकं पुरान्तकं भवान्तकं मखान्तकं
गजान्तकान्धकान्तकं तमन्तकान्तकं भजे ॥
Akharva sarvamangala kalakadambamanjari
Rasapravaha madhuri vijrimbhana madhuvratam
Smarantakam purantakam bhavantakam makhantakam
Gajantakandhakantakam tamantakantakam bhaje
ସର୍ବମଙ୍ଗଳା ସମସ୍ତ କଳାର ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ପୁଷ୍ପର ମଧୁର ଅମୃତପ୍ରବାହ ପାନକାରୀ ଭ୍ରମର ଶିବଙ୍କ ମୁଁ ଭଜନ କରେ — କାମ, ତ୍ରିପୁର, ଭବ, ଯଜ୍ଞ, ଗଜାସୁର, ଅନ୍ଧକାସୁରଙ୍କ ଅନ୍ତକାରୀ, ମୃତ୍ୟୁରଇ ଅନ୍ତକାରୀ।
Verse 11
जयत्वदभ्र विभ्रम भ्रमद्भुजङ्गमश्वस
द्विनिर्गमत् क्रमस्फुरत् कराल फालहव्यवाट् ।
धिमिद्धिमिद्धिमिध्वनन् मृदङ्ग तुङ्ग मङ्गल
ध्वनिक्रम प्रवर्तित प्रचण्ड ताण्डवः शिवः ॥
Jayatvadabhra vibhrama bhramadbhujangamashvasa
Dvinirgamat kramasphurat karala phalahavyavat
Dhimiddhimiddhimidhvanan mridanga tunga mangala
Dhvanikrama pravartita prachanda tandavah shivah
ଉଗ୍ର ତାଣ୍ଡବରତ ଶିବ ବିଜୟୀ ହୁଅନ୍ତୁ — ମୋଡ଼ିଯାଉଥିବା ସର୍ପଙ୍କ ଫୁଁ ଏବଂ ଲଲାଟର ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ, ଉଚ୍ଚ ମୃଦଙ୍ଗର 'ଧିମିଦ୍-ଧିମିଦ୍' ମଙ୍ଗଳଧ୍ୱନିର ତାଳରେ।
Verse 12
दृषद्विचित्र तल्पयोर्भुजङ्ग मौक्तिक स्रजो
र्गरिष्ठ रत्नलोष्ठयोः सुहृद्विपक्ष पक्षयोः ।
तृणारविन्द चक्षुषोः प्रजामही महेन्द्रयोः
समप्रवृत्तिकः कदा सदाशिवं भजाम्यहम् ॥
Drishadvichitra talpayorbhujanga mauktika srajo
Rgarishtha ratnaloshthayoh suhridvipaksha pakshayoh
Trinaravinda chakshushoh prajamahi mahendrayoh
Samapravrittikah kada sadashivam bhajamyaham
ପଥରର ଶଯ୍ୟା ଓ ରତ୍ନଶଯ୍ୟା, ସର୍ପ ଓ ମୁକ୍ତାମାଳା, କଙ୍କଡ଼ ଓ ବହୁମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନ, ମିତ୍ର ଓ ଶତ୍ରୁ, ତୃଣ ଓ କମଳନୟନା ସୁନ୍ଦରୀ, ସାଧାରଣ ପ୍ରଜା ଓ ମହା ସମ୍ରାଟ — ଏ ସବୁରେ ସମଦୃଷ୍ଟି ରଖି ମୁଁ ସଦାଶିବଙ୍କ ଭଜନ କେବେ କରିବି?
Verse 13
कदा निलिम्पनिर्झरी निकुञ्जकोटरे वसन्
विमुक्त दुर्मतिः सदा शिरस्थमञ्जलिं वहन् ।
विलोल लोललोचनो ललामफाललग्नकः
शिवेति मन्त्रमुच्चरन् कदा सुखी भवाम्यहम् ॥
Kada nilimpanirjhari nikunjakotare vasan
Vimukta durmatih sada shirasthamanjalim vahan
Vilola lolalochano lalamaphalalagnakah
Shiveti mantramuchcharan kada sukhi bhavamyaham
ଗଙ୍ଗାର କୁଞ୍ଜର ଗୁମ୍ଫାରେ ବାସ କରି, ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିରୁ ମୁକ୍ତ, ମସ୍ତକରେ ସଦା ଅଞ୍ଜଳି ଧାରଣ କରି, ଚଞ୍ଚଳ ନେତ୍ର ପବିତ୍ର କରି, 'ଶିବ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ମୁଁ କେବେ ସତରେ ସୁଖୀ ହେବି?
Verse 14
इमं हि नित्यमेवमुक्तमुत्तमोत्तमं स्तवं
पठन् स्मरन् ब्रुवन्नरो विशुद्धिमेति सन्ततम् ।
हरे गुरौ सुभक्तिमाशु याति नान्यथा गतिं
विमोहनं हि देहिनां सुशङ्करस्य चिन्तनम् ॥
Imam hi nityamevamuktamuttamottamam stavam
Pathan smaran bruvannaro vishuddhimeti santatam
Hare gurau subhaktimashu yati nanyatha gatim
Vimohanam hi dehinam sushankarasya chintanam
ଏହି ଉତ୍ତମୋତ୍ତମ ସ୍ତୋତ୍ର ଯେ ନିତ୍ୟ ପାଠ, ସ୍ମରଣ ଅଥବା ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ନିରନ୍ତର ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ହର ଓ ଗୁରୁଙ୍କଠାରେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ପାଏ; ଏ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଗତି ନାହିଁ — ଶଙ୍କରଙ୍କ ଚିନ୍ତନ ଦେହଧାରୀଙ୍କ ମୋହ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦୂର କରେ।
Verse 15
पूजावसानसमये दशवक्त्रगीतं
यः शम्भुपूजनपरं पठति प्रदोषे ।
तस्य स्थिरां रथगजेन्द्र तुरङ्गयुक्तां
लक्ष्मीं सदैव सुमुखीं प्रददाति शम्भुः ॥
Pujavasanasamaye dashavaktragitam
Yah shambhupujanaparam pathati pradoshe
Tasya sthiram rathagajendra turangayuktam
Lakshmim sadaiva sumukhim pradadati shambhuh
ଯେ ପ୍ରଦୋଷକାଳରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ପୂଜା ଶେଷରେ ଦଶମୁଖ ରାବଣ ରଚିତ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କରେ, ତାହାକୁ ଶମ୍ଭୁ ରଥ-ଗଜ-ଅଶ୍ୱ ସହିତ ସ୍ଥିର ଲକ୍ଷ୍ମୀ (ସମ୍ପଦ) ସଦା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।
Verse 16
॥ इति श्रीरावणकृतं शिवताण्डवस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥
Iti shriravanakritam shivatandavastotram sampurnam
ଏହିପରି ଦଶମୁଖ ରାବଣ ରଚିତ ଶ୍ରୀ ଶିବତାଣ୍ଡବ ସ୍ତୋତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
Want to understand every word?
Read Word-by-Word Meaning →