ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱର ସୁପ୍ରଭାତମ୍ — Word-by-Word Meaning
वेंकटेश्वर सुप्रभातम्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
कौसल्या सुप्रजा राम पूर्वासंध्या प्रवर्तते ।
उत्तिष्ठ नरशार्दूल कर्तव्यं दैवमाह्निकं ॥ 1 ॥
Kausalya Supraja Rama Purvasandhya Pravartate |
Uttishtha Narashardula Kartavyam Daivamahnikam || 1 ||
ହେ କୌସଲ୍ୟାଙ୍କ ସୁପୁତ୍ର ରାମ — ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ସନ୍ଧ୍ୟା (ଊଷା) ଉଦିତ ହେଉଛି; ଉଠନ୍ତୁ, ହେ ନରଶାର୍ଦୂଲ (ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ), ଏବେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିତ୍ୟକର୍ମ କରିବାର ସମୟ। (ଜାଗରଣ-ଶ୍ଲୋକ, ରାମାୟଣରୁ।)
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ गोविंद उत्तिष्ठ गरुडध्वज ।
उत्तिष्ठ कमलाकांत त्रैलोक्यं मंगळं कुरु ॥ 2 ॥
Uttishthottishtha Govinda Uttishtha Garudadhvaja |
Uttishtha Kamalakanta Trailokyam Mangal̤am Kuru || 2 ||
ଉଠନ୍ତୁ, ଉଠନ୍ତୁ ହେ ଗୋବିନ୍ଦ; ଉଠନ୍ତୁ, ହେ ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ; ଉଠନ୍ତୁ, ହେ କମଳା (ଲକ୍ଷ୍ମୀ)ଙ୍କ ପ୍ରିୟ — ତିନି ଲୋକର ମଙ୍ଗଳ କରନ୍ତୁ।
मातस्समस्त जगतां मधुकैटभारेः
वक्षोविहारिणि मनोहर दिव्यमूर्ते ।
श्रीस्वामिनि श्रितजनप्रिय दानशीले
श्री वेंकटेश दयिते तव सुप्रभातं ॥ 3 ॥
Matassamasta Jagatam Madhukaitabhareh
Vakshoviharini Manohara Divyamurte |
Shrisvamini Shritajanapriya Danashile
Shri Venkatesha Dayite Tava Suprabhatam || 3 ||
ହେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ମାତା, ଯିଏ ମଧୁ-କୈଟଭର ଶତ୍ରୁ (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ବିହାର କରନ୍ତି, ମନୋହର ଦିବ୍ୟ ରୂପଧାରିଣୀ; ହେ ସ୍ୱାମିନୀ ଶ୍ରୀ, ଶରଣାଗତ ଜନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ଦାନଶୀଳା — ହେ ଶ୍ରୀ ଭେଙ୍କଟେଶଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ତୁମର ସୁପ୍ରଭାତ ହେଉ।
तव सुप्रभातमरविंद लोचने
भवतु प्रसन्नमुख चंद्रमंडले ।
विधि शंकरेंद्र वनिताभिरर्चिते
वृश शैलनाथ दयिते दयानिधे ॥ 4 ॥
Tava Suprabhatamaravinda Locane
Bhavatu Prasannamukha Candramamdale |
Vidhi Shankarendra Vanitabhirarcite
Vrisha Shailanatha Dayite Dayanidhe || 4 ||
ତୁମର ସୁପ୍ରଭାତ ହେଉ, ହେ କମଳନୟନା, ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରସମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟା, ବ୍ରହ୍ମା-ଶଙ୍କର-ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦେବୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପୂଜିତା — ହେ ବୃଷ ପର୍ବତର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ଦୟାନିଧି।
अत्र्यादि सप्त ऋषयस्समुपास्य संध्यां
आकाश सिंधु कमलानि मनोहराणि ।
आदाय पादयुग मर्चयितुं प्रपन्नाः
शेषाद्रि शेखर विभो तव सुप्रभातं ॥ 5 ॥
Atryadi Sapta Rishayassamupasya Sandhyam
Akasha Sindhu Kamalani Manoharani |
Adaya Padayuga Marcayitum Prapannah
Sheshadri Shekhara Vibho Tava Suprabhatam || 5 ||
ଅତ୍ରି ଆଦି ସପ୍ତର୍ଷି ନିଜ ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନା ସମାପ୍ତ କରି ଆକାଶଗଙ୍ଗାର ମନୋହର ପଦ୍ମ ନେଇ ତୁମ ପାଦଯୁଗଳ ପୂଜା କରିବାକୁ ନିକଟକୁ ଆସିଛନ୍ତି — ହେ ଶେଷାଦ୍ରି ଶିଖରର ସ୍ୱାମୀ ବିଭୋ, ତୁମର ସୁପ୍ରଭାତ ହେଉ।
Complete Translation
ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱର ସୁପ୍ରଭାତମ୍ ତିରୁମଲାର ଭଗବାନ ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱରଙ୍କ (ବାଲାଜୀ) ପ୍ରଭାତକାଳୀନ “ଜାଗରଣ” ସ୍ତୋତ୍ର — ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରଭାତରେ ତିରୁମଲା ତିରୁପତି ମନ୍ଦିରରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନିଦ୍ରାରୁ ଜଗାଇବାକୁ ଗାନ କରାଯାଏ। ଏହା ରାମାୟଣର ସେହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶ୍ଲୋକରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଋଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଜଗାନ୍ତି — “କୌସଲ୍ୟାଙ୍କ ସୁପୁତ୍ର ରାମ, ପ୍ରଭାତ ହେଉଛି; ଉଠନ୍ତୁ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ” — ତାପରେ ଶ୍ଲୋକ ପରେ ଶ୍ଲୋକ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କୁ ଜାଗିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ: ଋଷିଗଣ ଆକାଶଗଙ୍ଗାର ପଦ୍ମ ନେଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି, ଦେବତା ଓ ସେମାନଙ୍କ ଦେବୀମାନେ ତାଙ୍କ ପାଦପୂଜା ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷାରତ, ପକ୍ଷୀମାନେ ଗାଉଛନ୍ତି ଓ ଦୀପ ଜଳି ଉଠିଛି। ପ୍ରତିବାଦି ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ନଙ୍ଗରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଚିତ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଭକ୍ତି-ପ୍ରଭାତଗୀତ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ; ଅଗଣିତ ଭକ୍ତ ନିଜ ଦିନ ଭଗବାନଙ୍କ ସହିତ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ପାଠ କରନ୍ତି।
Origin & History
Source: Sri Venkatesha Suprabhatam — sung daily at the Tirumala Tirupati temple
Author: Prativadi Bhayankara Annangaracharya (15th century)
Period: Medieval (c. 15th century)
ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱର ସୁପ୍ରଭାତମ୍ ମହାନ ବୈଷ୍ଣବ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତିବାଦୀ ଭୟଙ୍କର ଅଣ୍ଣଂଗରାଚାର୍ଯ୍ୟ ତିରୁମଳାରେ ଭଗବାନ ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଜଗାଇବାକୁ ରଚନା କରିଥିଲେ। ଏହା ସେହି ସମାନ ଶ୍ଲୋକ ଧାର କରି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଋଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରାମାୟଣରେ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ଜଗାଇଥିଲେ, ଓ ଶତାବ୍ଦୀ ପରେ ଶତାବ୍ଦୀ ମନ୍ଦିରରେ ଦିନର ପ୍ରଥମ ସେବା ରୂପେ ଗାନ କରାଯାଇ ଆସୁଛି — ପ୍ରତ୍ୟେକ ତିରୁପତି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଓଠରେ ବାସ କରୁଥିବା ପ୍ରଭାତ-ଗୀତ।
Frequently Asked Questions
ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱର ସୁପ୍ରଭାତମ୍ କ’ଣ?▼
ଏହା ତିରୁମଳାର ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱରଙ୍କ (ତିରୁପତି ବାଲାଜୀ) ପ୍ରାତଃ "ଜାଗରଣ" (ସୁପ୍ରଭାତମ୍) ସ୍ତୋତ୍ର, ଯାହା ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଜଗାଇବାକୁ ଗାନ କରାଯାଏ। ଏହା ରାମାୟଣର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶ୍ଲୋକ "କୌସଲ୍ୟା ସୁପ୍ରଜା ରାମ"ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଓ ପ୍ରତିବାଦୀ ଭୟଙ୍କର ଅଣ୍ଣଂଗରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ।
ସୁପ୍ରଭାତମ୍ କେବେ ପାଠ କରାଯାଏ?▼
ଦିନ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ସକାଳେ (ବ୍ରହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ), ସ୍ନାନ ପରେ, ବାଲାଜୀଙ୍କ ପ୍ରତିମା ସମ୍ମୁଖରେ — ଓ ବିଶେଷତଃ ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦିନ ଶନିବାରରେ। ଏହା ତିରୁମଳା ମନ୍ଦିରରେ ସକାଳର ପ୍ରଥମ ସେବା ରୂପେ ନିତ୍ୟ ଗାନ କରାଯାଏ।
"କୌସଲ୍ୟା ସୁପ୍ରଜା ରାମ"ର ଅର୍ଥ କ’ଣ?▼
ଏହା ସେହି ଶ୍ଲୋକ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଋଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରାମାୟଣରେ ରାମଙ୍କୁ ଜଗାନ୍ତି: "ହେ ରାମ, କୌସଲ୍ୟାଙ୍କ ସୁପୁତ୍ର, ପୂର୍ବରେ ପ୍ରଭାତ ହେଉଛି; ଉଠ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦୈନିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଏବେ କରିବାକୁ ହେବ।" ସୁପ୍ରଭାତମ୍ ଏହାକୁ ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜଗାଇବାକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →