ବିଷ୍ଣୁ ଚାଲୀସା — Complete Lyrics
विष्णु चालीसा
Sanskrit text with English transliteration and translation
Verse 1
विष्णु सुनिए विनय, सेवक की चितलाय।
कीरत कुछ वर्णन करूँ, दीजै ज्ञान बताय॥
Vishnu sunie vinaya, sevaka ki chitalaya
Kirata kuchha varnana karun, dijai jnana bataya
ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ମୋ ବିନତି ଶୁଣନ୍ତୁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ସେବକ ଆଡ଼କୁ ମନ ଦିଅନ୍ତୁ; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ମହିମାର କିଛି ଅଂଶ ଗାନ କରିବି — ତାହା କରିବାର ବୁଦ୍ଧି ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି।
Verse 2
नमो विष्णु भगवान खरारी।
कष्ट नशावन अखिल बिहारी॥
Namo vishnu bhagavana kharari
Kashta nashavana akhila bihari
ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଖରର (ଅସୁରମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ) ସଂହାରକ, କଷ୍ଟର ନାଶକ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ବିହାର କରନ୍ତି।
Verse 3
प्रबल जगत में शक्ति तुम्हारी।
त्रिभुवन फैल रही उजियारी॥
Prabala jagata mem shakti tumhari
Tribhuvana phaila rahi ujiyari
ସମସ୍ତ ସଂସାରରେ ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତି ପ୍ରବଳ; ଆପଣଙ୍କ ତେଜ ତିନି ଲୋକରେ ବ୍ୟାପିଯାଇଛି।
Verse 4
सुन्दर रूप मनोहर सूरत।
सरल स्वभाव मोहनी मूरत॥
Sundara rupa manohara surata
Sarala svabhava mohani murata
ସୁନ୍ଦର ଆପଣଙ୍କ ରୂପ ଓ ମନୋହର ଆପଣଙ୍କ ମୁଖ; ସରଳ ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱଭାବ ଓ ମୋହିନୀ ଆପଣଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି।
Verse 5
तन पर पीताम्बर अति सोहत।
बैजन्ती माला मन मोहत॥
Tana para pitambara ati sohata
Baijanti mala mana mohata
ଆପଣଙ୍କ ଦେହରେ ପୀତାମ୍ବର ଅତି ଶୋଭା ପାଏ, ଓ ବୈଜୟନ୍ତୀ ମାଳା ମନ ମୋହିତ କରେ।
Verse 6
शंख चक्र कर गदा बिराजे।
देखत दैत्य असुर दल भाजे॥
Shamkha chakra kara gada biraje
Dekhata daitya asura dala bhaje
ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଆପଣଙ୍କ ହାତରେ ଶୋଭିତ; ଦେଖିବାମାତ୍ରେ ଅସୁରମାନଙ୍କ ଦଳ ପଳାୟନ କରନ୍ତି।
Verse 7
सत्य धर्म मद लोभ न गाजे।
काम क्रोध मद लोभ न छाजे॥
Satya dharma mada lobha na gaje
Kama krodha mada lobha na chhaje
ଯେଉଁଠି ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମ, ସେଠି ମଦ ଓ ଲୋଭ ଗର୍ଜନ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; କାମ, କ୍ରୋଧ, ମଦ ଓ ଲୋଭ ସ୍ଥାନ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
Verse 8
सन्तभक्त सज्जन मनरंजन।
दनुज असुर दुष्टन दल गंजन॥
Santabhakta sajjana manaramjana
Danuja asura dushtana dala gamjana
ଆପଣ ସନ୍ତ, ଭକ୍ତ ଓ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ମନ ଆନନ୍ଦିତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଦାନବ, ଅସୁର ଓ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ଦଳ ସଂହାର କରନ୍ତି।
Verse 9
सुख उपजाय कष्ट सब भंजन।
दोष मिटाय करत जन सज्जन॥
Sukha upajaya kashta saba bhamjana
Dosha mitaya karata jana sajjana
ଆପଣ ସୁଖ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ କଷ୍ଟ ନାଶ କରନ୍ତି; ଦୋଷ ମିଟାଇ ଜନମାନଙ୍କୁ ସଜ୍ଜନ କରନ୍ତି।
Verse 10
पाप काट भव सिन्धु उतारण।
कष्ट नाशकर भक्त उबारण॥
Papa kata bhava sindhu utarana
Kashta nashakara bhakta ubarana
ଆପଣ ପାପ କାଟି ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଭବସାଗରରୁ ପାର କରନ୍ତି; କଷ୍ଟ ନାଶ କରି ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି।
Verse 11
करत अनेक रूप प्रभु धारण।
केवल आप भक्ति के कारण॥
Karata aneka rupa prabhu dharana
Kevala apa bhakti ke karana
ପ୍ରଭୁ ଅନେକ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି — କେବଳ ନିଜ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରେମ ନିମନ୍ତେ।
Verse 12
धरणि धेनु बन तुमहिं पुकारा।
तब तुम रूप राम का धारा॥
Dharani dhenu bana tumahim pukara
Taba tuma rupa rama ka dhara
ଯେତେବେଳେ ପୃଥିବୀ ଗାଈ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କୁ ଡାକିଲା, ସେତେବେଳେ ଆପଣ ରାମଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ;
Verse 13
भार उतार असुर दल मारा।
रावण आदिक को संहारा॥
Bhara utara asura dala mara
Ravana adika ko samhara
— ଓ ତାହାର ଭାର ଓହ୍ଲାଇ ଆପଣ ଅସୁର ଦଳ ସଂହାର କଲେ ଏବଂ ରାବଣ ଆଦିଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
Verse 14
आप वाराह रूप बनाया।
हिरण्याक्ष को मार गिराया॥
Apa varaha rupa banaya
Hiranyaksha ko mara giraya
ଆପଣ ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ ଏବଂ ଅସୁର ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କୁ ମାରି ପକାଇଲେ।
Verse 15
धर मत्स्य तन सिन्धु बनाया।
चौदह रतनन को निकलाया॥
Dhara matsya tana sindhu banaya
Chaudaha ratanana ko nikalaya
ମତ୍ସ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆପଣ ସିନ୍ଧୁରେ ବିଚରଣ କଲେ, ଏବଂ ଚଉଦ ରତ୍ନ ବାହାର କଲେ।
Verse 16
अमिलख असुरन द्वन्द मचाया।
रूप मोहनी आप दिखाया॥
Amilakha asurana dvanda machaya
Rupa mohani apa dikhaya
ଯେତେବେଳେ ଅସୁରମାନେ ଅନନ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ମଚାଇଲେ, ସେତେବେଳେ ଆପଣ ମୋହିନୀ ରୂପ ଦେଖାଇଲେ;
Verse 17
देवन को अमृत पान कराया।
असुरन को छबि से बहलाया॥
Devana ko amrita pana karaya
Asurana ko chhabi se bahalaya
— ଆପଣ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଅମୃତପାନ କରାଇଲେ, ଆଉ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଛବିରେ ଭୁଲାଇ ରଖିଲେ।
Verse 18
कूर्म रूप धर सिन्धु मझाया।
मन्द्राचल गिरि तुरत उठाया॥
Kurma rupa dhara sindhu majhaya
Mandrachala giri turata uthaya
କୂର୍ମ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆପଣ ସିନ୍ଧୁକୁ ସ୍ଥିର କଲେ, ତୁରନ୍ତ ମନ୍ଦରାଚଳ ପର୍ବତ ଉଠାଇଲେ।
Verse 19
शंकर का तुम फन्द छुड़ाया।
भस्मासुर को रूप दिखाया॥
Shamkara ka tuma phanda chhuda़aya
Bhasmasura ko rupa dikhaya
ଆପଣ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଫାନ୍ଦରୁ ମୁକ୍ତ କଲେ ଏବଂ ଭସ୍ମାସୁରଙ୍କୁ (ପ୍ରକୃତ) ରୂପ ଦେଖାଇଲେ;
Verse 20
वेदन को जब असुर डुबाया।
कर प्रबन्ध उन्हें ढुँढवाया॥
Vedana ko jaba asura dubaya
Kara prabandha unhem dhundhavaya
— ଯେତେବେଳେ ସେହି ଅସୁର ବେଦକୁ ଗଭୀରତାରେ ବୁଡ଼ାଇଲା, ସେତେବେଳେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି ସେଗୁଡ଼ିକ ଖୋଜାଇଲେ।
Verse 21
मोहित बनकर खलहि नचाया।
उसही कर से भस्म कराया॥
Mohita banakara khalahi nachaya
Usahi kara se bhasma karaya
ମୋହିନୀ ହୋଇ ଆପଣ ସେହି ଦୁଷ୍ଟକୁ ନଚାଇଲେ, ଏବଂ ତାହାରି ହାତରେ ତାହାକୁ ଭସ୍ମ କରାଇଲେ।
Verse 22
असुर जलंधर अति बलदाई।
शंकर से उन कीन्ह लड़ाई॥
Asura jalamdhara ati baladai
Shamkara se una kinha lada़ai
ଅସୁର ଜଳନ୍ଧର, ବଳରେ ଅତି ପ୍ରବଳ, ଶଙ୍କରଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲା;
Verse 23
हार पार शिव सकल बनाई।
कीन सती से छल खल जाई॥
Hara para shiva sakala banai
Kina sati se chhala khala jai
— ଶିବ ଚାରିଆଡ଼ୁ ହାରିଗଲେ, କାରଣ ସେହି ଖଳ ଛଳରେ ସତୀଙ୍କୁ ଠକିଥିଲା।
Verse 24
सुमिरन कीन तुम्हें शिवरानी।
बतलाई सब विपत कहानी॥
Sumirana kina tumhem shivarani
Batalai saba vipata kahani
ଶିବଙ୍କ ରାଣୀ (ପାର୍ବତୀ) ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିପତ୍ତିର କାହାଣୀ କହି ଶୁଣାଇଲେ।
Verse 25
तब तुम बने मुनीश्वर ज्ञानी।
वृन्दा की सब सुरति भुलानी॥
Taba tuma bane munishvara jnani
Vrinda ki saba surati bhulani
ସେତେବେଳେ ଆପଣ ଜ୍ଞାନୀ ମୁନୀଶ୍ୱର ହେଲେ ଏବଂ ବୃନ୍ଦା (ଜଳନ୍ଧରଙ୍କ ପତ୍ନୀ)ଙ୍କ ସମସ୍ତ ସତର୍କତା ଭୁଲାଇ ଦେଲେ;
Verse 26
देखत तीन दनुज शैतानी।
वृन्दा आय तुम्हें लपटानी॥
Dekhata tina danuja shaitani
Vrinda aya tumhem lapatani
— ଅସୁରର ତିନି ପ୍ରକାର କପଟ ଦେଖି ବୃନ୍ଦା ଆସି ଆପଣଙ୍କୁ ଜଡ଼ାଇ ଧରିଲେ।
Verse 27
हो स्पर्श धर्म क्षति मानी।
हना असुर उर शिव शैतानी॥
Ho sparsha dharma kshati mani
Hana asura ura shiva shaitani
ଯେତେବେଳେ ସେ ନିଜ ଧର୍ମର (ପତିବ୍ରତର) କ୍ଷତି ମାନିଲେ, ସେତେବେଳେ ଅସୁରର ଶକ୍ତି ଭାଙ୍ଗିଗଲା ଏବଂ ଶିବ ସେହି ଖଳକୁ ବଧ କଲେ।
Verse 28
तुमने धुरू प्रहलाद उबारे।
हिरणाकुश आदिक खल मारे॥
Tumane dhuru prahalada ubare
Hiranakusha adika khala mare
ଆପଣ ଧ୍ରୁବ ଓ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ, ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଆଦିଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
Verse 29
गणिका और अजामिल तारे।
बहुत भक्त भव सिन्धु उतारे॥
Ganika aura ajamila tare
Bahuta bhakta bhava sindhu utare
ଆପଣ ଗଣିକା ଓ ଅଜାମିଳଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ, ଏବଂ ଅସଂଖ୍ୟ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଭବସାଗରରୁ ପାର କଲେ।
Verse 30
हरहु सकल संताप हमारे।
कृपा करहु हरि सिरजन हारे॥
Harahu sakala samtapa hamare
Kripa karahu hari sirajana hare
ଆମର ସମସ୍ତ ସନ୍ତାପ ହରଣ କରନ୍ତୁ; କୃପା କରନ୍ତୁ, ହେ ହରି, ହେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା।
Verse 31
देखहुँ मैं निज दरश तुम्हारे।
दीन बन्धु भक्तन हितकारे॥
Dekhahun maim nija darasha tumhare
Dina bandhu bhaktana hitakare
ମୋତେ ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଦିଅନ୍ତୁ, ହେ ଦୀନବନ୍ଧୁ, ହେ ଭକ୍ତଙ୍କ ହିତକାରୀ।
Verse 32
चहत आपका सेवक दर्शन।
करहु दया अपनी मधुसूदन॥
Chahata apaka sevaka darshana
Karahu daya apani madhusudana
ଆପଣଙ୍କ ସେବକ ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ତୃଷିତ; ଆପଣଙ୍କ ଦୟା ଦେଖାନ୍ତୁ, ହେ ମଧୁସୂଦନ।
Verse 33
जानूं नहीं योग्य जप पूजन।
होय यज्ञ स्तुति अनुमोदन॥
Janum nahim yogya japa pujana
Hoya yajna stuti anumodana
ମୁଁ ଜପ ଓ ପୂଜନର ଯୋଗ୍ୟ ବିଧି ଜାଣେ ନାହିଁ; ମୋ ସ୍ତୁତିକୁ ଯଜ୍ଞ ସମାନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
Verse 34
शीलदया सन्तोष सुलक्षण।
विदित नहीं व्रतबोध विलक्षण॥
Shiladaya santosha sulakshana
Vidita nahim vratabodha vilakshana
ଶୀଳ, ଦୟା, ସନ୍ତୋଷ ଓ ସୁଲକ୍ଷଣ — ବ୍ରତ ଓ ଜ୍ଞାନର ରହସ୍ୟ — ମୁଁ ପ୍ରକୃତରେ ଜାଣେ ନାହିଁ।
Verse 35
करहुँ आपका किस विधि पूजन।
कुमति विलोक होत दुख भीषण॥
Karahun apaka kisa vidhi pujana
Kumati viloka hota dukha bhishana
ମୁଁ କେଉଁ ବିଧିରେ ଆପଣଙ୍କ ପୂଜନ କରିବି? ନିଜ କୁମତି ଦେଖି ମୋତେ ଭୀଷଣ ଦୁଃଖ ହୁଏ।
Verse 36
करहुँ प्रणाम कौन विधिसुमिरण।
कौन भांति मैं करहुँ समर्पण॥
Karahun pranama kauna vidhisumirana
Kauna bhamti maim karahun samarpana
ମୁଁ କିପରି ପ୍ରଣାମ କରିବି, କେଉଁ ଭାବରେ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବି, କେଉଁ ରୀତିରେ ନିଜକୁ ସମର୍ପଣ କରିବି?
Verse 37
सुर मुनि करत सदा सिवकाई।
हर्षित रहत परम गति पाई॥
Sura muni karata sada sivakai
Harshita rahata parama gati pai
ଦେବତା ଓ ମୁନି ସଦା ଶିବ (ଓ ଆପଣଙ୍କ) ସେବା କରନ୍ତି, ଏବଂ ପରମ ଗତି ପାଇ ହର୍ଷିତ ରହନ୍ତି।
Verse 38
दीन दुखिन पर सदा सहाई।
निज जन जान लेव अपनाई॥
Dina dukhina para sada sahai
Nija jana jana leva apanai
ଆପଣ ସଦା ଦୀନ ଓ ଦୁଃଖୀଙ୍କ ସହାୟକ; ଆମକୁ ନିଜର ଜାଣି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
Verse 39
पाप दोष संताप नशाओ।
भव बन्धन से मुक्त कराओ॥
Papa dosha samtapa nashao
Bhava bandhana se mukta karao
ଆମର ପାପ, ଦୋଷ ଓ ସନ୍ତାପ ନାଶ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଆମକୁ ସଂସାରର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।
Verse 40
सुत सम्पति दे सुख उपजाओ।
निज चरनन का दास बनाओ॥
Suta sampati de sukha upajao
Nija charanana ka dasa banao
ସନ୍ତାନ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ଦେଇ ସୁଖ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତୁ; ଆମକୁ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣର ଦାସ କରନ୍ତୁ।
Verse 41
निगम सदा ये विनय सुनावै।
पढ़ै सुनै सो जन सुख पावै॥
Nigama sada ye vinaya sunavai
Padha़ai sunai so jana sukha pavai
ଏହିପରି ନିଗମ (ଭକ୍ତ/ଶାସ୍ତ୍ର) ସଦା ଏହି ବିନତି ଶୁଣାଏ: ଯିଏ ଏହାକୁ ପଢ଼େ ବା ଶୁଣେ, ସେ ସୁଖ ପାଏ।
Want to understand every word?
Read Word-by-Word Meaning →