ତପଃସ୍ଵାଧ୍ଯାଯେଶ୍ଵରପ୍ରଣିଧାନାନି କ୍ରିଯାଯୋଗଃ
ତପଃସ୍ୱାଧ୍ୟାୟେଶ୍ୱରପ୍ରଣିଧାନାନି କ୍ରିୟାଯୋଗଃ (ଯୋଗସୂତ୍ର ୨.୧) in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଏହା ପତଞ୍ଜଳି ଯୋଗସୂତ୍ରର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ସାଧନ ପାଦ,ର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସୂତ୍ର, ଯାହା କ୍ରିୟାଯୋଗ — କର୍ମ ବା ସାଧନାର ଯୋଗ —ର ପରିଭାଷା ଦିଏ। ଏହା ତିନୋଟି ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ସାଧନର ନାମ ନିଏ — ତପସ୍ୟା (ଆତ୍ମ-ଅନୁଶାସନ ଓ ଶୁଦ୍ଧିକାରକ ପ୍ରଯତ୍ନ), ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ (ଆତ୍ମ-ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର-ଅଧ୍ୟୟନ), ଏବଂ ଈଶ୍ୱର-ପ୍ରଣିଧାନ (ନିଜକୁ ଓ ନିଜ କର୍ମକୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ)। ଏହି ତିନୋଟି ମିଶି ସାଧକଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି, ଚିତ୍ତକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି ଏବଂ ଯୋଗର ଗଭୀର ଅବସ୍ଥା ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଆନ୍ତି।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Patanjali Yoga Sutras 2.1 · Patanjali · Classical (c. 2nd century BCE – 4th century CE)
ଏହା ମହର୍ଷି ପତଞ୍ଜଳିଙ୍କ ଯୋଗସୂତ୍ରରେ ସାଧନ ପାଦ — ଅଭ୍ୟାସର ଅଧ୍ୟାୟ —ର ପ୍ରଥମ ସୂତ୍ର। ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଚିତ୍ତର ସ୍ୱରୂପ ଓ ତାହାର ନିରୋଧ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିସାରି ପତଞ୍ଜଳି ଏବେ ବ୍ୟାବହାରିକ ସାଧନ ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁନ୍ତି, ଏବଂ କ୍ରିୟାଯୋଗ — କର୍ମର ଯୋଗ —ର ପରିଭାଷାରୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି: ତପସ୍ୟା, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଓ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରତି ସମର୍ପଣ। ଏହି ତ୍ରୟୀ ଯୋଗ-ଅନୁଶାସନର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ହେଲା।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଯେଉଁ ସାଧକମାନେ ଏହି ତିନି ସାଧନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏକ ସ୍ଥିର ଆନ୍ତରିକ ରୂପାନ୍ତରର କଥା କୁହନ୍ତି: କଷ୍ଟ ଅଗ୍ନି ପରି ଅଶୁଦ୍ଧିକୁ ଜାଳିଦିଏ (ତପସ୍ୟା), ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଆତ୍ମନିରୀକ୍ଷଣ ଆଲୋକ ଆଣେ (ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ), ଏବଂ ଦିବ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତି ସମର୍ପଣ ଅହଂକାରର ବୋଝକୁ ତରଳାଇଦିଏ — ଫଳରେ ମନ ଦିନକୁ ଦିନ ଅଧିକ ନିର୍ମଳ ଓ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ତପଃସ୍ଵାଧ୍ଯାଯେଶ୍ଵରପ୍ରଣିଧାନାନି କ୍ରିଯାଯୋଗଃ ॥
Tapah-svadhyaya-ishvara-pranidhanani kriya-yogah
ଅର୍ଥ:ତପସ୍ୟା, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଓ ଈଶ୍ୱର-ପ୍ରଣିଧାନ — ଏହି ତିନୋଟି ହିଁ କ୍ରିୟାଯୋଗ (କର୍ମଯୋଗ, ସାଧନାର ବ୍ୟାବହାରିକ ମାର୍ଗ)।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
ତପଃସ୍ୱାଧ୍ୟାୟେଶ୍ୱରପ୍ରଣିଧାନାନି କ୍ରିୟାଯୋଗଃ (ଯୋଗସୂତ୍ର ୨.୧) ପାଠର ଲାଭ
କ୍ରିୟାଯୋଗର ପରିଭାଷା ଦିଏ — ଧ୍ୟାନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ଶୁଦ୍ଧୀକରଣର ବ୍ୟାବହାରିକ, କର୍ମ-ପ୍ରଧାନ ମାର୍ଗ।
ଯେକୌଣସି ସାଧକ ଅଭ୍ୟାସ କରିପାରୁଥିବା ତିନୋଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସୁଲଭ ସାଧନ ଦିଏ: ତପସ୍ୟା, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଓ ଈଶ୍ୱର-ପ୍ରଣିଧାନ।
ଚିତ୍ତକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରେ ଓ କ୍ଲେଶଗୁଡ଼ିକୁ (ଦୁଃଖର କାରଣଗୁଡ଼ିକୁ) କ୍ଷୀଣ କରେ, ଯେପରି ପରବର୍ତ୍ତୀ ସୂତ୍ର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ।
ପ୍ରଯତ୍ନ (ତପସ୍ୟା), ଜ୍ଞାନ (ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ) ଓ ଭକ୍ତି (ଈଶ୍ୱର-ପ୍ରଣିଧାନ)କୁ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଧନାରେ ଯୋଡ଼େ।
ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଆତ୍ମ-ଅନୁଶାସନ, ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଓ ଦିବ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତି ସମର୍ପଣ ଗଢ଼େ।
ସ୍ଥିର ପ୍ରଗତି ଚାହୁଁଥିବା ଯୋଗ-ସାଧକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠିତ ଓ ଅନୁସୃତ ଏକ ମୌଳିକ ଶିକ୍ଷା।
ତପଃସ୍ୱାଧ୍ୟାୟେଶ୍ୱରପ୍ରଣିଧାନାନି କ୍ରିୟାଯୋଗଃ (ଯୋଗସୂତ୍ର ୨.୧) ପାଠ ବିଧି
ସୂତ୍ରଟି ପାଠ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଦିନସାରା ଏହାର ତିନୋଟି ସାଧନକୁ ଜୀବନରେ ପାଳନ କରିବାକୁ ସଂକଳ୍ପ ନିଅନ୍ତୁ: କଠିନତାର ସାମ୍ନା ସ୍ଥିର ପ୍ରଯତ୍ନରେ କରନ୍ତୁ (ତପସ୍ୟା), ପବିତ୍ର ଶିକ୍ଷା ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତୁ ଓ ନିଜକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରନ୍ତୁ (ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ), ଏବଂ ନିଜର ସମସ୍ତ କର୍ମ ଦିବ୍ୟଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ (ଈଶ୍ୱର-ପ୍ରଣିଧାନ)। ଏହାକୁ ଜୀବନ-ପଦ୍ଧତି ରୂପେ ସାଧନା କରିବାର — ସୂତ୍ରଟି କର୍ମ-ପଥର ଦୈନିକ ସ୍ମରଣ କରାଏ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ ତପଃସ୍ୱାଧ୍ୟାୟେଶ୍ୱରପ୍ରଣିଧାନାନି କ୍ରିୟାଯୋଗଃ (ଯୋଗସୂତ୍ର ୨.୧) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ