ଅହୋଇ ଅଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ କଥା
ନିଜ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ଦୀର୍ଘାୟୁ ନିମନ୍ତେ ମାତାଙ୍କ ବ୍ରତ
ଅହୋଇ ଅଷ୍ଟମୀ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ଅଷ୍ଟମୀରେ, ଦୀପାବଳିର ଆଠ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଆସେ। ମାତାମାନେ ନିଜ ସନ୍ତାନ — ବିଶେଷତଃ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ — ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ନିମନ୍ତେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟଠାରୁ ନିର୍ଜଳ ବ୍ରତ ରଖନ୍ତି, ଅହୋଇ ମାତାଙ୍କୁ (ଦେବୀଙ୍କ ଏକ ସ୍ୱରୂପ) ପୂଜା କରନ୍ତି, ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ତାରା (କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ର) ଦର୍ଶନ କରି ତବେ ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି। ଏହି କଥା ପୂଜା ସମୟରେ ଶ୍ରବଣ କରାଯାଏ।
ମାତାଙ୍କଠାରୁ ହୋଇଥିବା ଭୁଲ
କୌଣସି ଏକ ଗ୍ରାମରେ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ବାସ କରୁଥିଲେ ଯାହାର ସାତୋଟି ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ଦୀପାବଳିର କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ, ନିଜ ଘରକୁ ଲିପାପୋଛା କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ନିଜ କୋଦାଳ ନେଇ ମାଟି ଖୋଳିବାକୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ। ଏକ ଢିପର ତଳେ ଖୋଳିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ କୋଦାଳର ଧାର ଅଜାଣତରେ ସେଠାରେ ଲୁଚିଥିବା ଏକ ସ୍ୟାହୁ (ଝିଙ୍କ ଭଳି ଜୀବ) ର ଛୁଆମାନଙ୍କ ଉପରେ ବାଜି ସେମାନେ ମରିଗଲେ। ନିଜ ହାତରେ ଘଟିଥିବା ଏହି ଘଟଣା ଦେଖି ସେହି ସ୍ତ୍ରୀ ଶୋକ ଓ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପରେ ଭରିଗଲେ ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ମନରେ ଘରକୁ ଫେରିଆସିଲେ।
ସେହି ସମୟଠାରୁ ତାଙ୍କ ଘର ଉପରେ ବିପତ୍ତି ଆସିପଡ଼ିଲା: ବର୍ଷକ ଭିତରେ ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ରୋଗଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ମରିଗଲେ, ଏବଂ ସେ ନିଃସନ୍ତାନ ରହିଗଲେ। ଭଗ୍ନ ହୃଦୟରେ ସେ ଗ୍ରାମର ବୟୋବୃଦ୍ଧା ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଦୁଃଖ କହିଲେ ଏବଂ ସ୍ୟାହୁର ଛୁଆମାନଙ୍କୁ ମାରିଦେବା କଥା ସ୍ୱୀକାର କଲେ।
ଅହୋଇ ମାତାଙ୍କ ବ୍ରତ
ବୁଦ୍ଧିମତୀ ବୟୋବୃଦ୍ଧା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ଏହି କଷ୍ଟ ଅଜାଣତରେ ହୋଇଥିବା ପାପ କାରଣରୁ ଆସିଛି, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତାନ ରକ୍ଷାକାରିଣୀ ଦେବୀ ଅହୋଇ ମାତାଙ୍କଠାରୁ କ୍ଷମା ମାଗିବା ଉଚିତ। ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ ଯେ ସେ ନିଜ କାନ୍ଥରେ ଅହୋଇ ମାତାଙ୍କ ଚିତ୍ର ସ୍ୟାହୁ ତଥା ତାହାର ଛୁଆମାନଙ୍କ ସହିତ ଆଙ୍କନ୍ତୁ, ଏବଂ କାର୍ତ୍ତିକର ଅଷ୍ଟମୀରେ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପଭରା ହୃଦୟରେ ବ୍ରତ ରଖି ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା କରନ୍ତୁ, କ୍ଷମା ତଥା ସନ୍ତାନର କଲ୍ୟାଣ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତୁ।
ସେହି ସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ଅହୋଇ ଅଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ ରଖୁଥିଲେ, ଗଭୀର ଭକ୍ତିରେ ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଦୟା ନିମନ୍ତେ ଭିକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସଚ୍ଚା ପଶ୍ଚାତ୍ତାପ ଓ ଅଟଳ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଅହୋଇ ମାତା ତାଙ୍କୁ କ୍ଷମା କଲେ ଏବଂ ନିଜ କୃପା ପ୍ରଦାନ କଲେ; ତାଙ୍କ ଘର ପୁନର୍ବାର ସନ୍ତାନରେ ଭରିଗଲା, ଯେଉଁମାନେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଲେ ଓ ସମୃଦ୍ଧ ହେଲେ। ସେବେଠାରୁ ମାତାମାନେ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ନିଜ ସନ୍ତାନର ଦୀର୍ଘାୟୁ ତଥା କଲ୍ୟାଣ ନିମନ୍ତେ ଅହୋଇ ଅଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ ରଖନ୍ତି। 'ଜୟ ଅହୋଇ ମା।'
The Fruit of the Vrat
ଅହୋଇ ଅଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ ମାତାମାନେ ନିଜ ସନ୍ତାନ — ବିଶେଷତଃ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ — ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ସଫଳତା ତଥା ସମଗ୍ର ପରିବାରର କଲ୍ୟାଣ ନିମନ୍ତେ ରଖନ୍ତି। ସନ୍ତାନ କାମନା କରୁଥିବା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅହୋଇ ମାତାଙ୍କଠାରୁ ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ନିମନ୍ତେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ଏହି ବ୍ରତ ରଖନ୍ତି।
Mantras & Aarti for this Puja
Frequently Asked Questions
When is Ahoi Ashtami observed?
On the Ashtami (eighth day) of the Krishna Paksha in the month of Kartik — eight days before Diwali and about a week after Karva Chauth, usually in October or November.
How is the Ahoi Ashtami fast broken?
Mothers keep a waterless (nirjala) fast through the day and break it in the evening after sighting the stars; in some regions the fast is broken after seeing the moon. The image of Ahoi Mata is worshipped and the katha is heard before breaking the fast.
Who is Ahoi Mata?
Ahoi Mata is venerated as a form of the Divine Mother (Parvati) who protects children. She is traditionally depicted on the wall with her own offspring and the syahu and her cubs, recalling the katha.