ଶ୍ରୀ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବ୍ରତ କଥା
ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣରୁ ଶ୍ରୀ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ଅଧ୍ୟାୟର କଥା
ଶ୍ରୀ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବ୍ରତ ହିନ୍ଦୁ ଗୃହମାନଙ୍କରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ସର୍ବାଧିକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ପୂଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ — ଏହା ପୂର୍ଣ୍ଣିମା (ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର) ଦିନ, ଏକାଦଶୀ, କିମ୍ବା ନୂତନ ଗୃହ, ବିବାହ ବା କୌଣସି ମନୋକାମନା ପୂରଣ ଭଳି ଯେକୌଣସି ଶୁଭ ବା ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଅବସରରେ କରାଯାଏ। ଭଗବାନ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ହିଁ ଏକ ସ୍ୱରୂପ — 'ଯିଏ ସ୍ୱୟଂ ସତ୍ୟ।' ଏହି କଥା (ପବିତ୍ର କାହାଣୀ) ପୂଜାର ଅଙ୍ଗ ରୂପେ ପାଞ୍ଚ ଅଧ୍ୟାୟରେ କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଏହାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ଶୁଣିବା ବ୍ରତ କରିବା ସମାନ ହିଁ ଫଳଦାୟକ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଏହାକୁ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ସୂତ ମୁନି ନୈମିଷାରଣ୍ୟରେ ଏକତ୍ରିତ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଶୁଣାଇଥିଲେ।
ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ — ନାରଦଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ଏବଂ ବ୍ରତର ଉତ୍ପତ୍ତି
ଏକ ସମୟରେ ନୈମିଷାରଣ୍ୟ ବନରେ ସୂତ ମୁନି ଅଠାଅଶୀ ହଜାର ଋଷିଙ୍କ ମଧ୍ୟକୁ ଆସିଲେ। ଶୌନକ ଆଦି ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ — 'ଏହି କଳିଯୁଗରେ ମନୁଷ୍ୟ କେଉଁ ବ୍ରତ କଲେ ନିଜର ମନୋବାଞ୍ଛା ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବ ଏବଂ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇପାରିବ? ଦୟାକରି ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ।' ସୂତ ମୁନି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ଯେ ବହୁ ପୂର୍ବେ ନାରଦ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମାନ ପ୍ରଶ୍ନ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପଚାରିଥିଲେ।
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦୁଃଖରେ କରୁଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ନାରଦ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ — 'ହେ ପ୍ରଭୁ, ପୃଥିବୀର ଲୋକମାନେ ଶୋକ ଏବଂ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟରେ ବନ୍ଧା ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି। କେଉଁ ସରଳ ଉପାୟରେ ସେମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଧାର ହୋଇପାରିବ?' ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ନେହର ସହିତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ — 'ଏକ ବ୍ରତ ଅଛି ଯାହାକୁ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବ୍ରତ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ପୃଥିବୀରେ ବହୁତ କମ୍ ଜଣାଶୁଣା, ଯାହା ଶୋକର ନାଶ କରେ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାମନାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରେ।'
ଭଗବାନ ଏହାର ବିଧି ବତାଇଲେ — ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଅଥବା କୌଣସି ଶୁଭ ଦିନରେ, ସ୍ନାନ କରି ସଂକଳ୍ପ ନେଇ ଭକ୍ତ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ସତ୍ୟନାରାୟଣଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରସାଦ (ସପାଦ ଭୋଗ / ସୱା ଭୋଗ) ଗହମ ସୁଜି, ଚିନି, ଘିଅ, କ୍ଷୀର ଏବଂ କଦଳୀ — ପ୍ରତ୍ୟେକର ସୱା ଭାଗ ନେଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ, ଯାହାକୁ ପବିତ୍ର କରି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଣ୍ଟାଯାଏ। ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ ଯେ ଯେକୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ଏହି ବ୍ରତ କରେ, ସେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଏବଂ ଶୋକରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସୁଖ, ସମୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଶେଷରେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ — ଦରିଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ କାଠୁରିଆ
ପବିତ୍ର କାଶୀ ନଗରୀରେ ଜଣେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦରିଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ବାସ କରୁଥିଲେ, ଯିଏ ଭିକ୍ଷା ମାଗି ନିଜ ଦିନ ଅତିବାହିତ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦେଖି ସ୍ୱୟଂ ଭଗବାନ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପରେ ତାଙ୍କ ଆଗରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦୁଃଖର କାରଣ ପଚାରିଲେ। ଯେତେବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ କଥା କହିଲେ, ସେତେବେଳେ ବୃଦ୍ଧ ତାଙ୍କୁ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବ୍ରତ ଏବଂ ତାହାର ବିଧି ବତାଇ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୋଇଗଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣ ବ୍ରତ କରିବାର ସଂକଳ୍ପ ନେଲେ। ପରଦିନ ହିଁ, ନିଜ ଆଶା ଠାରୁ ଅଧିକ ଭିକ୍ଷା ପାଇ ସେ ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ପୂଜା କଲେ। ଭଗବାନଙ୍କ କୃପାରୁ ତାଙ୍କ କଷ୍ଟ ଦୂର ହୋଇଗଲା, ଏବଂ ସେ ସମୃଦ୍ଧ ତଥା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ। ସେହିଦିନଠାରୁ ସେ ପ୍ରତି ମାସ ଏହି ବ୍ରତ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ଏବଂ ସମୟ ଆସିଲେ ପରମଧାମ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ଦିନେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ବ୍ରତ କରୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ କାଠ ବିକ୍ରି କରୁଥିବା ଜଣେ ଦରିଦ୍ର କାଠୁରିଆ ତୃଷାର୍ତ୍ତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରକୁ ଆସିଲା। ନିଜ ବୋଝ ରଖି ସେ ପୂଜା ଦେଖିଲା ଏବଂ ପଚାରିଲା ଏହା କଣ। ବ୍ରତ ବିଷୟରେ ଜାଣି ସେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ଗ୍ରହଣ କଲା ଏବଂ ବ୍ରତ କରିବାର ସଂକଳ୍ପ ନେଲା। ପରଦିନ ସେ ନିଜ କାଠ ସାଧାରଣ ଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣ ମୂଲ୍ୟରେ ବିକ୍ରି କଲା, ଏବଂ ସେହି ଧନରେ ସେ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବ୍ରତ କଲା। ଭଗବାନଙ୍କ କୃପାରୁ ସେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସୁଖ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିରେ ବାସ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା।
ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ — ଉଲ୍କାମୁଖ ରାଜା ଏବଂ ସାଧୁ ବୈଶ୍ୟ
ଉଲ୍କାମୁଖ ନାମକ ଜଣେ ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ସତ୍ୟ ଓ ସଂଯମରେ ନିମଗ୍ନ ରହୁଥିଲେ। ଦିନେ ଭଦ୍ରଶିଳା ନଦୀ କୂଳରେ ସେ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବ୍ରତ ପାଳନ କରୁଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ସାଧୁ ନାମକ ଜଣେ ଧନୀ ବଣିକ ତାଙ୍କ ବ୍ୟବସାୟ ସାମଗ୍ରୀ ନେଇ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ ଯେ ଏହି ବ୍ରତରୁ କଣ ଫଳ ମିଳେ।
ରାଜା ଉତ୍ତର ଦେଲେ — 'ଏହା ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବ୍ରତ, ଯାହା ସନ୍ତାନ, ଧନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ମନୋବାଞ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରେ।' ସନ୍ତାନହୀନ ବଣିକ ହାତ ଯୋଡ଼ି କହିଲେ — 'ଯଦି ମୋତେ ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ତେବେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବି।' ଘରକୁ ଫେରି ସେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଲୀଳାବତୀଙ୍କୁ ଏ କଥା କହିଲେ। ଯଥା ସମୟରେ ଭଗବାନଙ୍କ କୃପାରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ସୁନ୍ଦର କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ହେଲା, ଯାହାର ନାମ କଲାବତୀ ରଖାଗଲା।
ଯେତେବେଳେ ପତ୍ନୀ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ବ୍ରତର ସଂକଳ୍ପ ମନେ ପକାଇଦେଲେ, ସେତେବେଳେ ବଣିକ ଏହା କହି ଏଡ଼ାଇ ଦେଲେ ଯେ ସେ ତାଙ୍କ କନ୍ୟାର ବିବାହ ସମୟରେ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବେ। ବର୍ଷ ପରେ ବର୍ଷ ବିତିଗଲା; କଲାବତୀ ବଡ଼ ହେଲା ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିତା ଜଣେ ଯୋଗ୍ୟ ବଣିକ ପୁତ୍ର ସହିତ ତାଙ୍କ ବିବାହ ସ୍ଥିର କଲେ। କିନ୍ତୁ ବ୍ୟବସାୟ ଓ ଧନରେ ନିମଗ୍ନ ରହି ସେ ପୁଣି ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତ ବ୍ରତ ଭୁଲିଗଲେ। ନିଜ ବଚନ ପ୍ରତି ଏହି ଅବହେଳାରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଭଗବାନ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଇବାକୁ ସଂକଳ୍ପ କଲେ।
ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ — ସାଧୁ ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ବିପତ୍ତି ଏବଂ ଉଦ୍ଧାର
ତାହାର କିଛି କାଳ ପରେ ବଣିକ ସାଧୁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଜ୍ୱାଇଁ ରାଜା ଚନ୍ଦ୍ରକେତୁଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ଥିବା ସୁନ୍ଦର ରତ୍ନସାରପୁର ନଗରକୁ ବ୍ୟବସାୟ କରିବାକୁ ଗଲେ। ଆକସ୍ମିକ ଭାବେ ଜଣେ ଚୋର ରାଜାଙ୍କ ଖଜଣା ଚୋରି କରି ପ୍ରହରୀମାନଙ୍କଠାରୁ ବଞ୍ଚି ସେମାନଙ୍କ ବିଶ୍ରାମସ୍ଥଳ ନିକଟରୁ ପଳାଇ ସାମଗ୍ରୀ ସେଠାରେ ହିଁ ଛାଡ଼ିଗଲା। ପ୍ରହରୀମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଧନ ସେହି ଦୁଇ ବଣିକଙ୍କ ପାଖରେ ପାଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଚୋର ଭାବି ଧରି କାରାଗାରରେ ପକାଇଲେ; ସେମାନଙ୍କ ନିଜର ସାମଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ଜବତ କରାଗଲା।
ଭଗବାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରୁ ସେହି ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କ ଘରର ଧନ ମଧ୍ୟ ଲୁପ୍ତ ହୋଇଗଲା। ଲୀଳାବତୀ ଓ କଲାବତୀ ଘୋର ଦାରିଦ୍ର୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ବୁଲିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଦିନେ କଲାବତୀ ଏପରି ଏକ ଘରେ ପହଞ୍ଚିଲା ଯେଉଁଠାରେ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବ୍ରତ ହେଉଥିଲା। ସେ କଥା ଶୁଣି ଘରକୁ ଫେରିଲା, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ମାତା ନିଜର ଭୁଲିଯାଇଥିବା ସଂକଳ୍ପ ସ୍ମରଣ କରି ତୁରନ୍ତ ବ୍ରତ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ଗଭୀର ଭକ୍ତି ସହିତ ଲୀଳାବତୀ ସତ୍ୟନାରାୟଣଙ୍କ ପୂଜା କଲେ ଏବଂ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ — 'ହେ ଭଗବାନ, ଆମର ଅପରାଧ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ ଏବଂ ମୋ ସ୍ୱାମୀ ତଥା ଜ୍ୱାଇଁଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।'
ତାଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଭଗବାନ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ରାଜା ଚନ୍ଦ୍ରକେତୁଙ୍କୁ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖା ଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ ଯେ ସେ ସେହି ଦୁଇ ନିର୍ଦୋଷ ବଣିକଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଧନ ଫେରାଇ ଦିଅନ୍ତୁ। ପ୍ରଭାତରେ ରାଜା ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ମୁକ୍ତ କଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସାମଗ୍ରୀ ଦୁଇଗୁଣ କରି ଫେରାଇ ଦେଲେ। ବଣିକ ବୁଝିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଦେଇଥିବା ନିଜ ବଚନ ଭଙ୍ଗ କରିବାରୁ ଆସିଥିଲା, ଏବଂ ସେ ବ୍ରତ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି ଘର ଆଡ଼କୁ ବାହାରିଲେ।
ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ — ପତ୍ରର ନୌକା ଏବଂ ତୁଙ୍ଗଧ୍ୱଜ ରାଜା
ବଣିକ ଯେତେବେଳେ ଘର ଆଡ଼କୁ ନୌକାରେ ଯାଉଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଭଗବାନ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ଜଣେ ଭ୍ରମଣଶୀଳ ସାଧୁ ବେଶରେ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ନୌକାରେ କଣ ବୋଝେଇ ହୋଇଛି। ଅହଂକାରୀ ଓ ଅସାବଧାନ ବଣିକ ତାଚ୍ଛଲ୍ୟ ସହିତ ମିଥ୍ୟା କହିଲେ — 'ଏଥିରେ କେବଳ ଶୁଖିଲା ପତ୍ର ଓ ଲତା ଅଛି।' ସାଧୁ କହିଲେ — 'ସେମିତି ହେଉ,' ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୋଇଗଲେ — ଏବଂ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସେହି ବହୁମୂଲ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ କେବଳ ପତ୍ରରେ ବଦଳିଗଲା। ସ୍ତବ୍ଧ ହୋଇ ବଣିକ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ; ଚେତା ଫେରିଲା ପରେ ସେ ବୁଝିଲେ ଯେ ସେହି ସାଧୁ ସ୍ୱୟଂ ଭଗବାନ ହିଁ ଥିଲେ। ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନମ୍ରତା ସହିତ କ୍ଷମା ମାଗିଲେ ଏବଂ ବ୍ରତ କରିବାକୁ ସଂକଳ୍ପ କଲେ, ଏବଂ ସଦା ଦୟାଳୁ ଭଗବାନ ତାଙ୍କ ସାମଗ୍ରୀ ଫେରାଇ ଦେଲେ। ଘରେ ପହଞ୍ଚି ବଣିକ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିବାର ବହୁତ ଭକ୍ତି ସହିତ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବ୍ରତ କଲେ ଏବଂ ସଦା ସୁଖରେ ରହିଲେ।
ଅନ୍ୟ ଏକ ଯୁଗରେ ତୁଙ୍ଗଧ୍ୱଜ ନାମକ ଜଣେ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ଶିକାରରୁ ଫେରିବା ସମୟରେ ବନରେ ଏକ ସ୍ଥାନକୁ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ଗୋପାଳକ (ଗୋପ)ମାନଙ୍କର ଏକ ଦଳ ଆନନ୍ଦ ସହିତ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବ୍ରତ କରୁଥିଲେ। ନିଜ ଅହଂକାରରେ ରାଜା ନା ଭଗବାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ନା ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରସାଦ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏବଂ ଚାଲିଗଲେ। ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ଶହେ ପୁତ୍ର ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଧନ ତଥା ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା। ଏହା ବୁଝି ଯେ ଏହି ବିନାଶ ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରସାଦର ଅନାଦର କରିବାରୁ ଆସିଛି, ରାଜା ଶୀଘ୍ର ଗୋପାଳକମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରିଲେ, ନମ୍ରତା ସହିତ ପବିତ୍ର ପ୍ରସାଦ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ ବ୍ରତ କଲେ। ସତ୍ୟନାରାୟଣଙ୍କ କୃପାରୁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ତାଙ୍କ ସମୃଦ୍ଧି ସବୁ ଫେରି ଆସିଲା।
ଏହିପରି ଯିଏ କେହି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବ୍ରତ କରେ ଅଥବା ଶୁଣେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଦୁଃଖ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଏବଂ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ଧନ, ସନ୍ତାନ ତଥା କଲ୍ୟାଣରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ — ଶେଷରେ ଭଗବାନଙ୍କ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। 'ଜୟ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ଭଗବାନ କୀ ଜୟ।'
The Fruit of the Vrat
ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା ବିଘ୍ନ, ଋଣ ଏବଂ ପାରିବାରିକ କଷ୍ଟ ଦୂର କରେ; ସନ୍ତାନ, ଧନ ଏବଂ ଗୃହଶାନ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ; ନୂଆ ଘର, ବ୍ୟବସାୟ କିମ୍ବା ବିବାହ ଭଳି ଶୁଭ ଆରମ୍ଭକୁ ପବିତ୍ର କରେ; ଏବଂ ଶେଷରେ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମଧାମକୁ ନେଇଯାଏ।
Mantras & Aarti for this Puja
Frequently Asked Questions
When should the Satyanarayan Vrat be performed?
It is most often performed on the Purnima (full moon), and also on Ekadashi, Kartik Purnima, or any auspicious or joyous occasion — a new home (griha pravesh), wedding, new business, or the fulfilment of a wish. There is no restriction; it may be done on any day with devotion.
What is offered as prasad in the Satyanarayan Puja?
The traditional prasad (sapadha bhog) is made from one and a quarter (sava) measures each of wheat semolina (sooji/rava), sugar, ghee, milk and ripe bananas, often with grated coconut and tulsi. It is offered to the Lord and shared among all present.
Is it enough to listen to the katha, or must one perform the full puja?
The scripture says that listening to the five-chapter katha with faith is itself highly fruitful, like performing the vrat. Ideally the katha is recited as part of the puja, but devotees who only hear it with devotion also receive the Lord's grace.
Which God is worshipped in the Satyanarayan Vrat?
Lord Satyanarayan — a form of Bhagavan Vishnu as 'the embodiment of Truth' (Satya + Narayan). The vrat honours Vishnu, so Vishnu mantras such as the Vishnu Sahasranama and the aarti Om Jai Jagdish Hare are recited with it.