ଷୋହଳ ସୋମବାର ବ୍ରତ କଥା
ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଷୋହଳ ସୋମବାର ବ୍ରତର କଥା
ଷୋହଳ ସୋମବାର ବ୍ରତ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କ୍ରମାଗତ ଷୋହଳ ସୋମବାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଳନ କରାଯାଉଥିବା ଏକ ବ୍ରତ, ଯାହା ସତ୍ୟ ମନୋବାଞ୍ଛା — ବିଶେଷତଃ ସୁଯୋଗ୍ୟ ବିବାହ, ଦାମ୍ପତ୍ୟ ସୁଖ ଓ ସନ୍ତାନ — ପୂରଣ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ବ୍ରତୀ ସ୍ନାନ କରି ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ଜଳ, ବେଲପତ୍ର ଓ ଶ୍ୱେତ ପୁଷ୍ପରେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଗୋଟିଏ ଥର ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସପ୍ତଦଶ ସୋମବାରରେ ଚୂର୍ମା (କିମ୍ବା ମିଠା ପ୍ରସାଦ) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ବାଣ୍ଟି ଉଦ୍ଯାପନ କରନ୍ତି। ଏହି କଥା ବ୍ରତ ସମୟରେ ଶୁଣାଯାଏ।
ମନ୍ଦିରରେ ପଶା ଖେଳ
ଥରେ ଭଗବାନ ଶିବ ଓ ଦେବୀ ପାର୍ବତୀ ପୃଥିବୀରେ ବିଚରଣ କରୁ କରୁ ଅମରାବତୀ ନଗରର ଗୋଟିଏ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଭବ୍ୟ ଭାବେ ସଜ୍ଜିତ ଶିବ ମନ୍ଦିରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସମୟ କଟାଇବା ପାଇଁ ପାର୍ବତୀ ଖେଳଚ୍ଛଳରେ ଚୌପଡ଼ (ପଶା) ଖେଳିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଲେ। ଖେଳର ବିଚାର କରିବା ପାଇଁ ମନ୍ଦିରର ପୂଜାରୀଙ୍କୁ ଡକାଗଲା। ପାର୍ବତୀ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଜିତୁଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ପୂଜାରୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାର ଆଶାରେ ମିଥ୍ୟା କହି ଶିବଙ୍କୁ ବିଜୟୀ ଘୋଷଣା କଲେ।
ତାଙ୍କ ଅସତ୍ୟରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ପାର୍ବତୀ ପୂଜାରୀଙ୍କୁ କୁଷ୍ଠ ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେବାର ଅଭିଶାପ ଦେଲେ। ସେ ଅନେକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟ ଭୋଗ କଲେ। କାଳକ୍ରମେ ମନ୍ଦିରରେ ପୂଜା କରିବାକୁ ଆସିଥିବା କେତେକ ଅପ୍ସରା ତାଙ୍କର ଶୋଚନୀୟ ଅବସ୍ଥା ଦେଖି କାରଣ ପଚାରିଲେ। ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସେମାନଙ୍କୁ ଦୟା ଆସିଲା ଏବଂ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ: 'ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଷୋହଳ ସୋମବାର ବ୍ରତ କର, ଦୟାମୟ ଭଗବାନ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମକୁ ଏହି ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ କରିବେ।'
ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନୋବାଞ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ବ୍ରତ
ପୂଜାରୀ ଠିକ୍ ଯେପରି ଶିଖାଯାଇଥିଲା ସେହିପରି ଷୋହଳ ସୋମବାର ବ୍ରତ କଲେ, ପ୍ରତି ସୋମବାର ଶିବଲିଙ୍ଗର ପୂଜା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ସପ୍ତଦଶ ସୋମବାରରେ ଉଦ୍ଯାପନ କଲେ। ତାଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଭଗବାନ ଶିବ ତାଙ୍କୁ କୁଷ୍ଠ ରୋଗରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିରୋଗ କରିଦେଲେ, ଏବଂ ସେ ପୁଣି ସୁସ୍ଥ ଓ ଭଲ ହୋଇଗଲେ।
କିଛି ସମୟ ପରେ ପାର୍ବତୀ ମନ୍ଦିରକୁ ଫେରିଆସିଲେ ଏବଂ ପୂଜାରୀଙ୍କୁ ନିରୋଗ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ପଚାରିଲେ ଏହା କିପରି ହେଲା। ସେ ତାଙ୍କୁ ଷୋହଳ ସୋମବାର ବ୍ରତ ଓ ତାହାର ମହିମା କଥା କହିଲେ। ସେତେବେଳେ ପାର୍ବତୀ ସ୍ୱୟଂ ନିଜ ହୃଦୟରେ ଗୋଟିଏ ମନୋବାଞ୍ଛା ରଖି ଏହି ବ୍ରତ କଲେ — ଏବଂ ତାହାର ପୁଣ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର କାର୍ତ୍ତିକେୟ, ଯିଏ ତାଙ୍କଠାରୁ ଅଭିମାନ କରି ଦୂର ହୋଇଯାଇଥିଲେ, ପ୍ରେମରେ ମିଳିତ ହୋଇ ଫେରିଆସିଲେ। ଯେତେବେଳେ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ ଏହି ପୁନର୍ମିଳନ କିପରି ସମ୍ଭବ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ସେ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିଲେ; ସେ ବ୍ରତ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଜଣେ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ଯିଏ ବହୁ ସମୟରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିଲେ, ପୁଣି ମିଳିଗଲେ। ସେହି ବନ୍ଧୁ ମଧ୍ୟ ଷୋହଳ ସୋମବାର ବ୍ରତ କଲେ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ସୁନ୍ଦରୀ ଓ ଗୁଣବତୀ ପତ୍ନୀର ବରଦାନ ପାଇଲେ। ଏହିପରି ଯିଏ ବି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଷୋହଳ ସୋମବାର ବ୍ରତ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସତ୍ୟ ମନୋବାଞ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। 'ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ।'
The Fruit of the Vrat
ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଷୋହଳ ସୋମବାର ବ୍ରତ ସୁଯୋଗ୍ୟ ଜୀବନସାଥୀ, ଦାମ୍ପତ୍ୟ ସୁଖ, ସନ୍ତାନ ତଥା ବିଘ୍ନ ଓ ଦୁଃଖ ନିବାରଣ ପାଇଁ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଅବିବାହିତା କନ୍ୟାମାନେ ସୁଯୋଗ୍ୟ ବର ପାଇଁ, ଏବଂ ଦମ୍ପତି ଗୃହଶାନ୍ତି ଓ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ପାଳନ କରନ୍ତି। କଥା ଅନୁସାରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଲୋକଙ୍କୁ ମିଳାଇବା ଏବଂ ରୋଗୀଙ୍କୁ ନିରୋଗ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚେ।
Mantras & Aarti for this Puja
Frequently Asked Questions
When is the Solah Somvar vrat begun?
It can be started on any Monday, though the Mondays of the holy month of Shravan, or the first Monday of the bright fortnight, are considered especially auspicious. It runs for sixteen consecutive Mondays, concluded by an udyapan on the seventeenth.
How is the Solah Somvar vrat kept?
On each of the sixteen Mondays the devotee bathes early, worships the Shivalinga with water, milk, bel-patra and white flowers, hears the katha, and takes a single sattvic meal. On the seventeenth Monday, churma or sweet prasad is prepared and shared to complete the vrat.
What wishes does the Solah Somvar vrat grant?
It is especially kept for a good marriage and a suitable partner, for harmony between husband and wife, and for children — but, as the katha teaches, Lord Shiva fulfils every sincere wish offered with faith.