Mantra.Tips

ਅਚ੍ਯੁਤਮ੍ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ Meaning — Line by Line

अच्युतम् केशवम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ਅਚ੍ਯੁਤਮ੍ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Verse 1#

Achyutam Keshavam Rama Narayanam

अच्युतम् केशवम् रामनारायणम् कृष्णदामोदरम् वासुदेवम् हरिम्। श्रीधरम् माधवम् गोपिकावल्लभम् जानकीनायकम् रामचन्द्रम् भजे॥

Achyutam Keshavam Rama Narayanam Krishna Damodaram Vasudevam Harim Shridharam Madhavam Gopika Vallabham Janaki Nayakam Ramachandram Bhaje

Meaningਮੈਂ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਕੇਸ਼ਵ, ਰਾਮ, ਨਾਰਾਯਣ — ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾਮੋਦਰ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਹਰੀ ਦਾ ਭਜਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਸ਼੍ਰੀਧਰ, ਮਾਧਵ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ — ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮਚੰਦਰ ਦਾ।

Verse 2#

Achyutam Keshavam Satyabhama Dhavam

अच्युतम् केशवम् सत्यभामाधवम् माधवम् श्रीधरम् राधिकाराधितम्। इन्दिरामन्दिरम् चेतसा सुन्दरम् देवकीनन्दनम् नन्दजम् सन्दधे॥

Achyutam Keshavam Satyabhama Dhavam Madhavam Shridharam Radhika Radhitam Indira Mandiram Chetasa Sundaram Devaki Nandanam Nandajam Sandadhe

Meaningਮੈਂ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਕੇਸ਼ਵ — ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਮਾਧਵ, ਸ਼੍ਰੀਧਰ, ਰਾਧਿਕਾ ਦੇ ਆਰਾਧ੍ਯ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਦੇਵੀ ਇੰਦਿਰਾ (ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀ) ਦਾ ਮੰਦਰ, ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ — ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਨੰਦ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੇ।

Verse 3#

Vishnave Jishnave Shankhine Chakrine

विष्णवे जिष्णवे शंखिने चक्रिणे रुक्मिणीरागिणे जानकीजानये। वल्लवीवल्लभाय अर्चिताय आत्मने कंसविध्वंसिने वंशिने ते नमः॥

Vishnave Jishnave Shankhine Chakrine Rukmini Ragine Janaki Jaanaye Vallavi Vallabhaya Architaya Atmane Kamsa Vidhvamsine Vanshine Te Namah

Meaningਵਿਸ਼ਨੂ, ਵਿਜਯੀ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਰੁਕਮਿਣੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ। ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਪੂਜਿਤ, ਪਰਮਾਤਮਾ। ਕੰਸ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ, ਬੰਸਰੀ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲੇ — ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 4#

Krishna Govinda He Rama Narayana

कृष्ण गोविन्द हे राम नारायण शेषशायी जनार्दन वासुदेव। देवकीनन्दन कंसमर्दन गोपबालक नन्दनन्दन कृष्ण॥

Krishna Govinda He Rama Narayana Shesha Shayi Janardana Vasudeva Devaki Nandana Kamsa Mardana Gopa Balaka Nanda Nandana Krishna

Meaningਕ੍ਰਿਸ਼ਨ! ਗੋਵਿੰਦ! ਹੇ ਰਾਮ! ਹੇ ਨਾਰਾਯਣ! ਸ਼ੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਸ਼ਯਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਨਾਰਦਨ, ਵਾਸੁਦੇਵ! ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕੰਸ ਦੇ ਮਰਦਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ — ਗੋਪ ਬਾਲਕ, ਨੰਦ ਦੇ ਆਨੰਦ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ!

Word-by-Word Breakdown

अच्युतम्
Achyutam
ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਜੋ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ
केशवम्
Keshavam
ਸੁੰਦਰ ਕੇਸ਼ਾਂ ਵਾਲਾ, ਕੇਸ਼ੀ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ
रामनारायणम्
Rama Narayanam
ਰਾਮ ਤੇ ਨਾਰਾਯਣ — ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦੋ ਰੂਪ
दामोदरम्
Damodaram
ਢਿੱਡ 'ਤੇ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ (ਬਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ)
वासुदेवम्
Vasudevam
ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ
हरिम्
Harim
ਜੋ ਦੁੱਖ ਹਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ
श्रीधरम्
Shridharam
ਸ਼੍ਰੀ (ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀ) ਦਾ ਧਾਰਕ
माधवम्
Madhavam
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਬਸੰਤ ਦੇ ਦੇਵ
गोपिकावल्लभम्
Gopika Vallabham
ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ
रामचन्द्रम्
Ramachandram
ਰਾਮ — ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ
गोविन्द
Govinda
ਗਊਆਂ ਦੇ ਰਾਖੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
शेषशायी
Shesha Shayi
ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਉੱਤੇ ਸ਼ਯਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
जनार्दन
Janardana
ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
कंसविध्वंसी
Kamsa Vidhvamsi
ਅੱਤਿਆਚਾਰੀ ਕੰਸ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ
वंशी
Vanshi
ਬੰਸਰੀ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲੇ

Origin & History

Source: Traditional Sanskrit devotional literature

Author: Unknown (ancient tradition)

Period: Medieval period

ਅਚ੍ਯੁਤਮ੍ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ ਇੱਕ ਨਾਮ-ਸੰਕੀਰਤਨ ਭਜਨ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵੈਦਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਤੀ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਦਿਵਯ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਹੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਗਤੀ ਲਹਿਰ (12ਵੀਂ ਤੋਂ 17ਵੀਂ ਸਦੀ) ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਣਿਆ, ਜਦੋਂ ਚੈਤਨ੍ਯ, ਮੀਰਾਬਾਈ ਤੇ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਜਿਹੇ ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਭਗਤੀ-ਗਾਇਨ ਨੂੰ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰਾ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਭਜਨ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੋਵਾਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰੋ ਕੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਧਰਮ ਨੂੰ ਇੱਕਮਿੱਕ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Frequently Asked Questions

ਅਚ੍ਯੁਤਮ੍ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ ਕੀ ਹੈ?
ਇਹ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਜਨ (ਭਗਤੀ-ਗੀਤ) ਹੈ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ/ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦਿਵਯ ਨਾਮਾਂ — ਅਚ੍ਯੁਤ, ਕੇਸ਼ਵ, ਰਾਮ, ਨਾਰਾਯਣ, ਦਾਮੋਦਰ, ਗੋਵਿੰਦ ਤੇ ਅਨੇਕ ਹੋਰਾਂ — ਨੂੰ ਪਰੋਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਨਾਮ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਵਯ ਗੁਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਚ੍ਯੁਤਮ੍ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ ਕਿਸ ਨੇ ਰਚਿਆ?
ਇਸ ਦਾ ਰਚਯਿਤਾ ਅਗਿਆਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਗਤੀ-ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਅਚ੍ਯੁਤਮ੍ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?
ਅਚ੍ਯੁਤ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ' ਜਾਂ 'ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਤੋਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ।' ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ/ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਦੀਵੀ, ਅਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੈ।
ਅਚ੍ਯੁਤਮ੍ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾਮੋਦਰਮ੍ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?
ਅਚ੍ਯੁਤਮ੍ ਅਰਥਾਤ 'ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਤੋਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ'; ਕੇਸ਼ਵਮ੍ ਅਰਥਾਤ 'ਕੇਸ਼ੀ ਨਾਮਕ ਅਸੁਰ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ' (ਤੇ 'ਸੁੰਦਰ ਕੇਸ਼ਾਂ ਵਾਲਾ'); ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾਮੋਦਰਮ੍ ਉਸ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਯਸ਼ੋਦਾ ਨੇ ਢਿੱਡ 'ਤੇ ਰੱਸੀ (ਦਾਮ) ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਸੀ; ਰਾਮਨਾਰਾਯਣਮ੍ ਉਹ ਰਾਮ ਹਨ ਜੋ ਖ਼ੁਦ ਨਾਰਾਯਣ ਹਨ; ਤੇ ਜਾਨਕੀਵੱਲਭਮ੍ ਅਰਥਾਤ 'ਜਾਨਕੀ (ਸੀਤਾ) ਦੇ ਪਿਆਰੇ'। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਮ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿਆਰੇ ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੂਤਰ ਵਿੱਚ ਪਰੋਂਦਾ ਹੈ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →