ਅਹੰ ਬ੍ਰਹਮਾਸਮਿ (ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਹਾਂ) — Word-by-Word Meaning
अहं ब्रह्मास्मि
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
ब्रह्म
brahma
ਬ੍ਰਹਮ, ਪਰਮ ਸੱਤਾ
वै
vai
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ
इदम् अग्रे आसीत्
idam agre āsīt
ਇਹ (ਜਗਤ) ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਸੀ
तत्
tat
ਉਹ (ਬ੍ਰਹਮ)
आत्मानम् एव
ātmānam eva
ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਹੀ
अवेत्
avet
ਜਾਣਿਆ, ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ
अहम्
aham
ਮੈਂ
ब्रह्म
brahma
ਬ੍ਰਹਮ, ਪਰਮ ਤੱਤ
अस्मि
asmi
ਹਾਂ
इति
iti
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ (ਉਸ ਨੇ ਜਾਣਿਆ, 'ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਹਾਂ')
तस्मात्
tasmāt
ਇਸ ਲਈ, ਉਸ (ਅਨੁਭੂਤੀ) ਤੋਂ
तत् सर्वम् अभवत्
tat sarvam abhavat
ਉਹ ਇਹ ਸਭ (ਸਮੁੱਚਾ ਜਗਤ) ਬਣ ਗਿਆ
अहं ब्रह्मास्मि
aham brahmāsmi
'ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਹਾਂ' — ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪਰਮ ਤੱਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਵਾਕ
Complete Translation
ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਕੇਵਲ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਹੀ ਜਾਣਿਆ — 'ਅਹੰ ਬ੍ਰਹਮਾਸਮਿ' ਅਰਥਾਤ 'ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਹਾਂ'। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਇਹ ਸਮੁੱਚਾ ਜਗਤ ਬਣ ਗਿਆ। (ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਸਰਬ-ਸਰੂਪ ਬਣ ਗਿਆ।)
Origin & History
Source: Brihadaranyaka Upanishad, Verse 1.4.10
Author: Traditional (Upanishadic)
Period: Vedic / Upanishadic
ਬ੍ਰਿਹਦਾਰਣਯਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਦੇ ਉਦੈ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, 'ਅਹੰ ਬ੍ਰਹਮਾਸਮਿ — ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਹਾਂ,' ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਇਹ ਸਭ ਬਣ ਗਿਆ। ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਉਹ ਵੀ ਸਰਬ-ਸਰੂਪ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਜੋ ਦਿਵਯ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਮੰਨ ਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਸੀਮਿਤ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪਰਮ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਖ਼ੁਦ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਅਹੰ ਬ੍ਰਹਮਾਸਮਿ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਅਹੰ ਬ੍ਰਹਮਾਸਮਿ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਹਾਂ'। ਇਹ ਉਹ ਅਨੁਭੂਤੀ ਹੈ ਕਿ ਅੰਤਰਤਮ ਆਤਮਾ ਕੋਈ ਸੀਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮੁੱਚੇ ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਦੇ ਆਧਾਰ ਅਨੰਤ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਅਭਿੰਨ ਹੈ।
ਅਹੰ ਬ੍ਰਹਮਾਸਮਿ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ?▼
ਇਹ ਸ਼ੁਕਲ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਬ੍ਰਿਹਦਾਰਣਯਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ (1.4.10) ਤੋਂ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ 'ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਹਾਂ' ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਸਮੁੱਚੇ ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ।
ਕੀ 'ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਹਾਂ' ਕਹਿਣਾ ਹਉਮੈ ਹੈ?▼
ਨਹੀਂ। ਇਹ ਹਉਮੈ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ। ਇੱਥੇ 'ਮੈਂ' ਸਰੀਰ-ਮਨ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀਤਵ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਹੈ ਜੋ ਪਰਮ ਤੱਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਨੁਭੂਤੀ ਛੋਟੀ ਹਉਮੈ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੋਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਅਨੰਤ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਧਿਆਤਮਕ ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਅਹੰ ਬ੍ਰਹਮਾਸਮਿ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?▼
ਚਾਰ ਮਹਾਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਇਹ ਚਿੰਤਨ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਧਕ ਸ਼੍ਰਵਣ ਅਤੇ ਮਨਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਉੱਤੇ ਨਿਦਿਧਿਆਸਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ 'ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਹਾਂ' ਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਗਿਆਨ ਜੀਵੰਤ ਅਨੁਭਵ ਵਜੋਂ ਉਦੈ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਮੋਕਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →