ਅੰਗੰ ਹਰੇਃ ਪੁਲਕਭੂਸ਼ਣਮ੍ — Word-by-Word Meaning
अङ्गं हरेः पुलकभूषणम्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
अङ्गं हरेः
Angam hareh
ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ) ਦਾ ਅੰਗ (ਸਰੀਰ)
पुलकभूषणम्
Pulaka-bhushanam
ਰੋਮਾਂਚ ਨਾਲ ਸਜਿਆ (ਅਨੰਦ ਦੇ ਪੁਲਕ ਨਾਲ ਯੁਕਤ)
आश्रयन्ती
Ashrayanti
ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੀ, ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੀ
भृङ्गाङ्गना
Bhringangana
ਇੱਕ ਭੌਰੀ
इव
Iva
ਵਾਂਗ, ਜਿਵੇਂ
मुकुलाभरणम्
Mukulabharanam
ਕਲੀਆਂ/ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ
तमालम्
Tamalam
ਕਾਲਾ ਤਮਾਲ ਰੁੱਖ
अङ्गीकृत
Angikrita
ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ
अखिलविभूतिः
Akhila-vibhutih
ਸਮੂਹ ਵਿਭੂਤੀ, ਸੰਪੂਰਨ ਐਸ਼ਵਰਜ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ
अपाङ्गलीला
Apanga-lila
ਕਟਾਕਸ਼ (ਤਿਰਛੀ ਨਜ਼ਰ) ਦੀ ਲੀਲਾ
माङ्गल्यदा
Mangalyada
ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਦੇਣ ਵਾਲੀ
अस्तु मम
Astu mama
ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਵੇ
मङ्गलदेवतायाः
Mangaladevatayah
ਮੰਗਲ ਦੀ ਦੇਵੀ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਦੀ
Complete Translation
ਕਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਕਾਲੇ ਤਮਾਲ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਜਿਵੇਂ ਭੌਰੀ ਬੈਠਦੀ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ) ਦੇ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਅੰਗ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੀ — ਜਿਸ ਦੇ ਛੋਹ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਰੋਮ ਅਨੰਦ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — ਸਮੂਹ ਐਸ਼ਵਰਜ ਅਤੇ ਵਿਭੂਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਉਹ ਕਟਾਕਸ਼-ਲੀਲਾ; ਸਰਬ ਮੰਗਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਉਸ ਮੰਗਲਦੇਵੀ ਦੀ ਉਹ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਸੁੰਦਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੈਨੂੰ ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇ।
Origin & History
Source: Kanakadhara Stotram (verse 1 of the descriptive verses), composed by Adi Shankaracharya
Author: Adi Shankaracharya
Period: 8th century CE
ਲਗਭਗ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਲ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਇੱਕ ਅਤਿ ਗਰੀਬ ਔਰਤ ਦੇ ਦਰ 'ਤੇ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗੀ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਆਂਵਲੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਉਦਾਰਤਾ ਨਾਲ ਪਿਘਲ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਤੇ-ਸਿੱਧ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਸ਼ਲੋਕ — 'ਅੰਗੰ ਹਰੇਃ ਪੁਲਕਭੂਸ਼ਣਮ੍' — ਉਸ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਕਨਕਧਾਰਾ ਸਤੋਤਰ, ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਉਸ ਔਰਤ ਦੇ ਘਰ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਆਂਵਲਿਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
Frequently Asked Questions
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਕਿਸ ਸਤੋਤਰ ਤੋਂ ਹੈ?▼
ਇਹ ਕਨਕਧਾਰਾ ਸਤੋਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਹਿਲਾ ਵਰਣਨਾਤਮਕ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ (ਗਣੇਸ਼-ਵੰਦਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਲੋਕ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ।
'ਅੰਗੰ ਹਰੇਃ ਪੁਲਕਭੂਸ਼ਣਮ੍' ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ) ਦੇ ਅੰਗ ਉੱਤੇ ਟਿਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਰੋਮਾਂਚ ਨਾਲ 'ਸਜਿਆ' ਹੈ — ਦੇਵੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਰੋਮ ਅਨੰਦ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — ਫੁੱਲੇ ਤਮਾਲ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਭੌਰੀ ਵਾਂਗ।
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਧਨ ਲਈ ਕਿਉਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?▼
ਪੂਰਾ ਕਨਕਧਾਰਾ ਸਤੋਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਵਰਣਨਾਤਮਕ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੇ ਸੱਦੇ ਲਈ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੂਹ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਗਲਮਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਭਗਤ ਵੱਲ ਮੁੜੇ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →