અન્નં બ્રહ્મેતિ
ਅੰਨੰ ਬ੍ਰਹਮੇਤਿ (ਅੰਨ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ) in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
અન્નં બ્રહ્મેતિ એ તૈત્તિરીય ઉપનિષદની ભૃગુ વલ્લીમાં ઋષિ ભૃગુની પ્રથમ અનુભૂતિ છે. પિતા વરુણે તેમને બ્રહ્મને — જેમાંથી સમસ્ત પ્રાણીઓ ઉત્પન્ન થાય, જીવે અને જેમાં પાછા ફરે છે એ તત્ત્વ રૂપે — જાણવાનો ઉપદેશ આપ્યો, ત્યારે ભૃગુ પ્રથમ 'અન્ન (પદાર્થ) જ બ્રહ્મ છે' એ નિષ્કર્ષ પર પહોંચે છે. એ કોશો — અન્ન, પ્રાણ, મન, વિજ્ઞાન અને આનંદ — દ્વારા એક મહાન આરોહણનું પ્રથમ પગથિયું છે, જેની પરાકાષ્ઠા બ્રહ્મને આનંદસ્વરૂપ રૂપે જાણવામાં થાય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Taittiriya Upanishad, Verse 3.2.1 (Bhrigu Valli) · Traditional (Upanishadic); the enquiry of Bhrigu taught by Varuna · Vedic / Upanishadic
તૈત્તિરીય ઉપનિષદની ભૃગુ વલ્લીમાં, ભૃગુ પોતાના પિતા વરુણ પાસે જઈને બ્રહ્મનો ઉપદેશ માગે છે. વરુણ તેમને કહે છે — બ્રહ્મ એ છે જેમાંથી સમસ્ત પ્રાણીઓ ઉત્પન્ન થાય છે, જેમાંથી ઉત્પન્ન થઈને જીવે છે, અને જેમાં મૃત્યુ વખતે પ્રવેશ કરે છે — અને તેમને તપ, કઠોર ચિંતન દ્વારા એને શોધવાનો આદેશ આપે છે. ભૃગુ ધ્યાન કરે છે અને પ્રથમ 'અન્ન જ બ્રહ્મ છે' એ જાણે છે, કેમ કે સમસ્ત પ્રાણીઓ અન્નથી ઉત્પન્ન થાય, અન્નથી જીવે અને અન્નમાં પાછા ફરે છે. પણ વરુણ તેમને વધુ જિજ્ઞાસા કરવા મોકલે છે, અને ક્રમિક ચિંતન દ્વારા ભૃગુ અન્નથી પ્રાણ, મન, વિજ્ઞાન, અને છેવટે આનંદ સુધી આરોહણ કરી, બ્રહ્મને એ અનંત આનંદ રૂપે જાણે છે જેમાં સૌ વિશ્રામ પામે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
ભૃગુ વલ્લીનો નિષ્કર્ષ છે કે જે બ્રહ્મને આનંદ — એ આનંદ જેમાં પ્રાણીઓ જન્મ લે અને લીન થાય છે — રૂપે જાણે છે, એ એ આનંદમાં પ્રતિષ્ઠિત થઈ જાય છે, અન્ન અને સમસ્ત લોકોનો સ્વામી બને છે; આમ ભૃગુનું વિનમ્ર પ્રથમ પગથિયું, 'અન્ન જ બ્રહ્મ છે', આત્માને અપરિમિત આનંદ રૂપે જાણવાના પરમ સાક્ષાત્કાર તરફ ખૂલે છે.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
અન્નં બ્રહ્મેતિ વ્યજાનાત્ । અન્નાદ્ધ્યેવ ખલ્વિમાનિ ભૂતાનિ જાયન્તે । અન્નેન જાતાનિ જીવન્તિ । અન્નં પ્રયન્ત્યભિસંવિશન્તીતિ ॥
annaṁ brahmeti vyajānāt annāddhyeva khalv imāni bhūtāni jāyante annena jātāni jīvanti annaṁ prayanty abhisaṁviśantīti
અર્થ:તેમણે જાણ્યું કે અન્ન જ બ્રહ્મ છે. કેમ કે નિશ્ચે જ અન્નથી જ આ સમસ્ત પ્રાણીઓ ઉત્પન્ન થાય છે; ઉત્પન્ન થઈને અન્નથી જ જીવે છે; અને મૃત્યુ સમયે ફરી અન્નમાં જ પ્રવેશીને લીન થઈ જાય છે.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
ਅੰਨੰ ਬ੍ਰਹਮੇਤਿ (ਅੰਨ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ) પાઠના લાભ
અન્ન અને પદાર્થની પવિત્રતાને સમસ્ત જીવનના સ્રોત બ્રહ્મની અભિવ્યક્તિ રૂપે પ્રગટ કરે છે.
અન્ન પ્રત્યે ભક્તિ અને કૃતજ્ઞતાને પ્રોત્સાહિત કરે છે, ભોજન પહેલાં અર્પણની ભાવના જગાડે છે.
વેદાંતની વિચાર-પદ્ધતિ શીખવે છે — સ્થૂળથી શરૂ કરી સૂક્ષ્મ સત્તા તરફ આરોહણ.
સૃષ્ટિની એકતા દૃઢ કરે છે: સમસ્ત પ્રાણીઓ એક જ સ્રોતમાંથી ઉત્પન્ન થાય, જીવે અને એમાં જ પાછા ફરે છે.
ભૃગુ વલ્લીમાં બ્રહ્મને અનંત આનંદ (આનંદ) રૂપે જાણવાના આરોહણનું પ્રથમ પગથિયું.
ભોજન-પ્રાર્થના રૂપે તથા જીવનનો આધાર અને અસ્તિત્વના દિવ્ય આધાર પરના ચિંતનમાં જપાય છે.
ਅੰਨੰ ਬ੍ਰਹਮੇਤਿ (ਅੰਨ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ) જપ વિધિ
'અન્નં બ્રહ્મેતિ'નો ભક્તિપૂર્વક પાઠ કરો, ખાસ કરીને ભોજન ગ્રહણ કરતા પહેલાં, એ જાણીને કે તમારી સામે મૂકેલું પોષણ સ્વયં બ્રહ્મનું એક રૂપ છે જેમાંથી સમસ્ત પ્રાણીઓ ઉત્પન્ન થાય અને જીવે છે. શ્લોકમાં વર્ણવેલ ચક્ર પર ચિંતન કરો — અન્નથી જન્મ, અન્નથી જીવન, અને અન્નમાં વાપસી — અને એને કૃતજ્ઞતા તથા ભૌતિક જગતમાં પણ વ્યાપ્ત દિવ્યતાના બોધને જગાડવા દો. અધ્યયનમાં એને ભૃગુની બ્રહ્માનંદની સીડીના પ્રથમ પગથિયા રૂપે જુઓ.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ ਅੰਨੰ ਬ੍ਰਹਮੇਤਿ (ਅੰਨ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ) શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ