Mantra.Tips

ਸ਼੍ਰੀ ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ Meaning — Line by Line

श्री अन्नपूर्णा स्तोत्रम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ਸ਼੍ਰੀ ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Nityanandakari varabhayakari saundaryaratnakari
  2. Verse 2. Nanaratnavichitrabhushanakari hemambaradambari
  3. Verse 3. Yoganandakari ripukshayakari dharmarthanishthakari
  4. Verse 4. Kailasachalakandaralayakari gauri uma shankari
  5. Verse 5. Drishyadrishya vibhutivahanakari brahmandabhandodari
  6. Verse 6. Urvi sarvajaneshvari bhagavati matannapurneshvari
  7. Verse 7. Adikshantasamastavarnanakari shambhostribhavakari
  8. Verse 8. Devi sarvavichitraratnarachita dakshayani sundari
  9. Verse 9. Chandrarkanalakotikotisadrisha chandramshubimbadhari
  10. Verse 10. Kshatratranakari mahabhayakari mata kripasagari
  11. Verse 11. Annapurne sadapurne
  12. Verse 12. Mata cha parvati devi
Verse 1#

Nityanandakari varabhayakari saundaryaratnakari

नित्यानन्दकरी वराभयकरी सौन्दर्यरत्नाकरी निर्धूताखिलघोरपावनकरी प्रत्यक्षमाहेश्वरी प्रालेयाचलवंशपावनकरी काशीपुराधीश्वरी भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी माताऽन्नपूर्णेश्वरी

Nityanandakari varabhayakari saundaryaratnakari Nirdhutakhilaghorapavanakari pratyakshamaheshvari Praleyachalavamshapavanakari kashipuradhishvari Bhiksham dehi kripavalambanakari matannapurneshvari

Meaningਨਿਤ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਵਰ ਅਤੇ ਅਭੈ ਦੀ ਦਾਤੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਰਤਨਾਕਰ; ਸਮੁੱਚੇ ਘੋਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਪਾਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਾਖਸ਼ਾਤ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰੀ; ਹਿਮਗਿਰੀ (ਹਿਮਾਲਿਆ) ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਪਾਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਕਾਸ਼ੀਪੁਰ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ — ਹੇ ਮਾਤਾ ਅੰਨਪੂਰਣੇਸ਼ਵਰੀ, ਕਰੁਣਾਵਲੰਬਿਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਭਿਖਿਆ ਦਿਓ।

Verse 2#

Nanaratnavichitrabhushanakari hemambaradambari

नानारत्नविचित्रभूषणकरी हेमाम्बराडम्बरी मुक्ताहारविलम्बमान विलसत् वक्षोजकुम्भान्तरी काश्मीरागरुवासिता रुचिकरी काशीपुराधीश्वरी भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी माताऽन्नपूर्णेश्वरी

Nanaratnavichitrabhushanakari hemambaradambari Muktaharavilambamana vilasat vakshojakumbhantari Kashmiragaruvasita ruchikari kashipuradhishvari Bhiksham dehi kripavalambanakari matannapurneshvari

Meaningਅਨੇਕ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਦੀਪਮਾਨ; ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ੋਭਦਾ ਚਮਕਦਾ ਮੋਤੀਆਂ ਦਾ ਹਾਰ; ਕੇਸਰ ਅਤੇ ਅਗਰ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਿਤ, ਕਾਂਤੀਮਈ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ — ਹੇ ਮਾਤਾ ਅੰਨਪੂਰਣੇਸ਼ਵਰੀ, ਕਰੁਣਾਵਲੰਬਿਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਭਿਖਿਆ ਦਿਓ।

Verse 3#

Yoganandakari ripukshayakari dharmarthanishthakari

योगानन्दकरी रिपुक्षयकरी धर्मार्थनिष्ठाकरी चन्द्रार्कानलभासमानलहरी त्रैलोक्यरक्षाकरी सर्वैश्वर्यसमस्तवाञ्छितकरी काशीपुराधीश्वरी भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी माताऽन्नपूर्णेश्वरी

Yoganandakari ripukshayakari dharmarthanishthakari Chandrarkanalabhasamanalahari trailokyarakshakari Sarvaishvaryasamastavanchhitakari kashipuradhishvari Bhiksham dehi kripavalambanakari matannapurneshvari

Meaningਯੋਗ ਦੇ ਆਨੰਦ ਦੀ ਦਾਤੀ, ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ; ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਵਾਂਗ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਦੀਪਮਾਨ, ਤ੍ਰੈਲੋਕ ਦੀ ਰੱਖਿਅਕ; ਸਮੁੱਚੇ ਐਸ਼ਵਰਜ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਛਾ ਦੀ ਦਾਤੀ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ — ਹੇ ਮਾਤਾ ਅੰਨਪੂਰਣੇਸ਼ਵਰੀ, ਕਰੁਣਾਵਲੰਬਿਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਭਿਖਿਆ ਦਿਓ।

Verse 4#

Kailasachalakandaralayakari gauri uma shankari

कैलासाचलकन्दरालयकरी गौरी उमा शङ्करी कौमारी निगमार्थगोचरकरी ओङ्कारबीजाक्षरी मोक्षद्वारकपाटपाटनकरी काशीपुराधीश्वरी भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी माताऽन्नपूर्णेश्वरी

Kailasachalakandaralayakari gauri uma shankari Kaumari nigamarthagocharakari onkarabijakshari Mokshadvarakapatapatanakari kashipuradhishvari Bhiksham dehi kripavalambanakari matannapurneshvari

Meaningਜੋ ਕੈਲਾਸ਼ ਪਰਬਤ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ — ਗੌਰੀ, ਉਮਾ, ਸ਼ੰਕਰੀ; ਨਿਤ ਕੁਮਾਰੀ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਬੀਜਮੰਤਰ ਓਂਕਾਰ ਹੈ; ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਦੁਆਰ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ — ਹੇ ਮਾਤਾ ਅੰਨਪੂਰਣੇਸ਼ਵਰੀ, ਕਰੁਣਾਵਲੰਬਿਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਭਿਖਿਆ ਦਿਓ।

Verse 5#

Drishyadrishya vibhutivahanakari brahmandabhandodari

दृश्यादृश्य विभूतिवाहनकरी ब्रह्माण्डभाण्डोदरी लीलानाटकसूत्रभेदनकरी विज्ञानदीपाङ्कुरी श्रीविश्वेशमनः प्रसादनकरी काशीपुराधीश्वरी भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी माताऽन्नपूर्णेश्वरी

Drishyadrishya vibhutivahanakari brahmandabhandodari Lilanatakasutrabhedanakari vijnanadipankuri Shrivishveshamanah prasadanakari kashipuradhishvari Bhiksham dehi kripavalambanakari matannapurneshvari

Meaningਜੋ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਸਮੁੱਚੀ ਵਿਭੂਤੀ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਉਦਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਟਿਕਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਲੀਲਾ-ਨਾਟਕ ਦੇ ਸੂਤਰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਸੱਚੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਬਲਦੀ ਜੋਤ; ਜੋ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ — ਹੇ ਮਾਤਾ ਅੰਨਪੂਰਣੇਸ਼ਵਰੀ, ਕਰੁਣਾਵਲੰਬਿਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਭਿਖਿਆ ਦਿਓ।

Verse 6#

Urvi sarvajaneshvari bhagavati matannapurneshvari

उर्वी सर्वजनेश्वरी भगवती माताऽन्नपूर्णेश्वरी वेणीनीलसमानकुन्तलधरी नित्यान्नदानेश्वरी सर्वानन्दकरी सदाशुभकरी काशीपुराधीश्वरी भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी माताऽन्नपूर्णेश्वरी

Urvi sarvajaneshvari bhagavati matannapurneshvari Veninilasamanakuntaladhari nityannadaneshvari Sarvanandakari sadashubhakari kashipuradhishvari Bhiksham dehi kripavalambanakari matannapurneshvari

Meaningਖੁਦ ਧਰਤੀ, ਸਮੁੱਚੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਤਾ ਅੰਨਪੂਰਣੇਸ਼ਵਰੀ; ਵੇਣੀ ਵਿੱਚ ਗੁੰਦੇ ਕਾਲੇ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲੀ, ਨਿਤ ਅੰਨ ਦੀ ਦਾਤੀ; ਸਮੁੱਚੇ ਆਨੰਦ ਦੀ ਦਾਤੀ, ਸਦਾ ਸ਼ੁਭਕਾਰੀ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ — ਹੇ ਮਾਤਾ ਅੰਨਪੂਰਣੇਸ਼ਵਰੀ, ਕਰੁਣਾਵਲੰਬਿਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਭਿਖਿਆ ਦਿਓ।

Verse 7#

Adikshantasamastavarnanakari shambhostribhavakari

आदिक्षान्तसमस्तवर्णनकरी शम्भोस्त्रिभावाकरी काश्मीरा त्रिजलेश्वरी त्रिलहरी नित्याङ्कुरा शर्वरी कामाकाङ्क्षकरी जनोदयकरी काशीपुराधीश्वरी भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी माताऽन्नपूर्णेश्वरी

Adikshantasamastavarnanakari shambhostribhavakari Kashmira trijaleshvari trilahari nityankura sharvari Kamakankshakari janodayakari kashipuradhishvari Bhiksham dehi kripavalambanakari matannapurneshvari

Meaningਜੋ 'ਅ' ਤੋਂ 'ਕਸ਼' ਤੱਕ ਸਮੁੱਚੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਕੇਸਰਵਰਨੀ, ਤਿੰਨ ਜਲਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਵਾਮਿਨੀ, ਨਿਤ ਅੰਕੁਰਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ, ਕਾਲੀ ਸ਼ਰਵਰੀ (ਰਾਤ-ਦੇਵੀ); ਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੀ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ — ਹੇ ਮਾਤਾ ਅੰਨਪੂਰਣੇਸ਼ਵਰੀ, ਕਰੁਣਾਵਲੰਬਿਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਭਿਖਿਆ ਦਿਓ।

Verse 8#

Devi sarvavichitraratnarachita dakshayani sundari

देवी सर्वविचित्ररत्नरचिता दाक्षायणी सुन्दरी वामे स्वादुपयोधरा प्रियकरी सौभाग्य माहेश्वरी भक्ताभीष्टकरी सदाशुभकरी काशीपुराधीश्वरी भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी माताऽन्नपूर्णेश्वरी

Devi sarvavichitraratnarachita dakshayani sundari Vame svadupayodhara priyakari saubhagya maheshvari Bhaktabhishtakari sadashubhakari kashipuradhishvari Bhiksham dehi kripavalambanakari matannapurneshvari

Meaningਸਮੁੱਚੇ ਅਦਭੁਤ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਰਚੀ ਦੇਵੀ, ਦਕਸ਼ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਪੁੱਤਰੀ; ਕਿਰਪਾਮਈ ਅਤੇ ਪਿਆਰੀ, ਸਮੁੱਚੇ ਸੌਭਾਗ ਦੀ ਮਹਾਂ ਦੇਵੀ; ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਹਰ ਇੱਛਾ ਦੀ ਦਾਤੀ, ਸਦਾ ਸ਼ੁਭਕਾਰੀ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ — ਹੇ ਮਾਤਾ ਅੰਨਪੂਰਣੇਸ਼ਵਰੀ, ਕਰੁਣਾਵਲੰਬਿਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਭਿਖਿਆ ਦਿਓ।

Verse 9#

Chandrarkanalakotikotisadrisha chandramshubimbadhari

चन्द्रार्कानलकोटिकोटिसदृशा चन्द्रांशुबिम्बाधरी चन्द्रार्काग्निसमानकुण्डलधरी चन्द्रार्कवर्णेश्वरी मालापुस्तकपाशसाङ्कुशधरी काशीपुराधीश्वरी भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी माताऽन्नपूर्णेश्वरी

Chandrarkanalakotikotisadrisha chandramshubimbadhari Chandrarkagnisamanakundaladhari chandrarkavarneshvari Malapustakapashasankushadhari kashipuradhishvari Bhiksham dehi kripavalambanakari matannapurneshvari

Meaningਕਰੋੜਾਂ-ਕਰੋੜ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਵਾਂਗ ਦੇਦੀਪਮਾਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਚੰਦ-ਮੰਡਲ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਵਾਂਗ ਉੱਜਲ ਕੁੰਡਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਚੰਦ-ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ; ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਪੁਸਤਕ, ਪਾਸ਼ ਅਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ — ਹੇ ਮਾਤਾ ਅੰਨਪੂਰਣੇਸ਼ਵਰੀ, ਕਰੁਣਾਵਲੰਬਿਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਭਿਖਿਆ ਦਿਓ।

Verse 10#

Kshatratranakari mahabhayakari mata kripasagari

क्षत्रत्राणकरी महाऽभयकरी माता कृपासागरी साक्षान्मोक्षकरी सदा शिवकरी विश्वेश्वरी श्रीधरी दक्षाक्रन्दकरी निरामयकरी काशीपुराधीश्वरी भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी माताऽन्नपूर्णेश्वरी

Kshatratranakari mahabhayakari mata kripasagari Sakshanmokshakari sada shivakari vishveshvari shridhari Dakshakrandakari niramayakari kashipuradhishvari Bhiksham dehi kripavalambanakari matannapurneshvari

Meaningਧਰਮੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਅਕ, ਮਹਾਂ ਅਭੈ ਦੀ ਦਾਤੀ, ਕਰੁਣਾ ਦੀ ਸਾਗਰ ਮਾਤਾ; ਜੋ ਸਾਖਸ਼ਾਤ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਦਾ ਸ਼ਿਵਕਾਰੀ, ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰੀ, ਸ਼੍ਰੀਧਾਰੀ; ਜੋ ਸ਼ੋਕ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ — ਹੇ ਮਾਤਾ ਅੰਨਪੂਰਣੇਸ਼ਵਰੀ, ਕਰੁਣਾਵਲੰਬਿਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਭਿਖਿਆ ਦਿਓ।

Verse 11#

Annapurne sadapurne

अन्नपूर्णे सदापूर्णे शङ्करप्राणवल्लभे ज्ञानवैराग्यसिद्ध्यर्थं भिक्षां देहि पार्वति

Annapurne sadapurne Shankarapranavallabhe Jnanavairagyasiddhyartham Bhiksham dehi cha parvati

Meaningਹੇ ਅੰਨਪੂਰਣਾ, ਸਦਾ ਪਰਿਪੂਰਨ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਜਿੰਨੀ ਪਿਆਰੀ; ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਮੈਨੂੰ ਭਿਖਿਆ ਦਿਓ।

Verse 12#

Mata cha parvati devi

माता पार्वती देवी पिता देवो महेश्वरः बान्धवाः शिवभक्ताश्च स्वदेशो भुवनत्रयम्

Mata cha parvati devi Pita devo maheshvarah Bandhavah shivabhaktashcha Svadesho bhuvanatrayam

Meaningਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਭਗਵਾਨ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹਨ; ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤ ਮੇਰੇ ਸਾਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਮੇਰੀ ਮਾਤ-ਭੂਮੀ ਹਨ।

Word-by-Word Breakdown

अन्नपूर्णा
Annapurna
'ਜੋ ਅੰਨ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ ਹੈ' — ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ
काशीपुराधीश्वरी
Kashipuradhishwari
ਕਾਸ਼ੀ (ਵਾਰਾਣਸੀ) ਨਗਰੀ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ ਦੇਵੀ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਕੋਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਮੰਦਰ ਹੈ
भिक्षां देहि
Bhiksham Dehi
'ਮੈਨੂੰ ਭਿਖਿਆ ਦਿਓ' — ਉਹ ਟੇਕ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਕੇਵਲ ਅੰਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਮੰਗਦਾ ਹੈ
शङ्करप्राणवल्लभे
Shankara-prana-vallabhe
ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ (ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਜਿੰਨੀ ਪਿਆਰੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਵੱਲਭਾ — ਪਾਰਵਤੀ ਰੂਪ ਅੰਨਪੂਰਣਾ
ज्ञानवैराग्यसिद्ध्यर्थम्
Jnana-vairagya-siddhyartham
ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ (ਗਿਆਨ) ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ

Origin & History

Source: Composed by Adi Shankaracharya

Author: Adi Shankaracharya

Period: 8th century CE

ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦਾ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਤੋਤ੍ਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਨਾਲ ਉਸ ਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਖੁਦ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਵੀ ਅੰਨ ਛਕਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ 'ਭਿਕਸ਼ਾਂ ਦੇਹਿ… ਮਾਤਾ ਅੰਨਪੂਰਣੇਸ਼ਵਰੀ' ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ ਪਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਧਨ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਅੰਨ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਦੇ ਹਨ। ਅੰਤਮ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — 'ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤ ਮੇਰੇ ਸਾਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਮੇਰਾ ਘਰ ਹਨ।'

Frequently Asked Questions

ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ ਕੀ ਹੈ?
ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਬਾਰਾਂ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਤੋਤ੍ਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਸ਼ੀ (ਵਾਰਾਣਸੀ) ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਅੰਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮਾਤਾ ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸ਼ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਦਾਤੀ ਵਜੋਂ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ 'ਅੰਨਪੂਰਣੇ ਸਦਾਪੂਰਣੇ… ਭਿਕਸ਼ਾਂ ਦੇਹਿ ਚ ਪਾਰਵਤਿ' ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵੀ ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਕੌਣ ਹੈ?
ਅੰਨਪੂਰਣਾ ('ਜੋ ਅੰਨ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ ਹੈ') ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਸਮੁੱਚੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪੋਸ਼ਣਕਾਰੀ ਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੜਛੀ ਨਾਲ ਖੁਦ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਅੰਨ ਛਕਾਉਂਦੇ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਵੀ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਹੀ ਅੰਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ ਦਾ ਪਾਠ ਕਦੋਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਜਯੰਤੀ (ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾ) 'ਤੇ, ਨਵਰਾਤਰੀ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਜਾਂ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਮਾਤਾ ਦੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਤੋਹਫੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੁਕਰਾਨੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ।
'ਭਿਕਸ਼ਾਂ ਦੇਹਿ' ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀ ਮੰਗਦੀ ਹੈ?
ਭਾਵੇਂ ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਅੰਨ ਦੀ ਦਾਤੀ ਹੈ, ਸਤੋਤ੍ਰ ਦੀ 'ਭਿਕਸ਼ਾਂ ਦੇਹਿ' (ਮੈਨੂੰ ਭਿਖਿਆ ਦਿਓ) ਇਹ ਟੇਕ ਅੰਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਗਦੀ ਹੈ — ਗਿਆਰਵੇਂ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਜਿਹੜੀ ਮਾਤਾ ਦੇਹ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਆਤਮਾ ਦਾ ਵੀ ਪੋਸ਼ਣ ਕਰੇ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →