ਅਰਧਨਾਰੀਨਟੇਸ਼੍ਵਰ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍ Meaning — Line by Line
अर्धनारीनटेश्वर स्तोत्रम्
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of ਅਰਧਨਾਰੀਨਟੇਸ਼੍ਵਰ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. Champeya-Gaura-Ardha-Sharira-Kayai
- Verse 2. Kasturika-Kunkuma-Charchitayai
- Verse 3. Jhanat-Kvanat-Kankana-Nupurayai
- Verse 4. Vishala-Nila-Utpala-Lochanayai
- Verse 5. Mandara-Mala-Kalita-Alakayai
- Verse 6. Ambhodhara-Shyamala-Kuntalayai
- Verse 7. Prapancha-Srishti-Unmukha-Lasya-Kayai
- Verse 8. Pradipta-Ratna-Ujjvala-Kundalayai
- Verse 9. Etat-Pathed-Ashtakam-Ishtadam Yo
Champeya-Gaura-Ardha-Sharira-Kayai
चाम्पेयगौरार्धशरीरकायै कर्पूरगौरार्धशरीरकाय। धम्मिल्लकायै च जटाधराय नमः शिवायै च नमः शिवाय॥१॥
Champeya-Gaura-Ardha-Sharira-Kayai Karpura-Gaura-Ardha-Sharira-Kaya Dhammilla-Kayai Cha Jata-Dharaya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (1)
Meaningਉਸ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੱਧਾ ਸਰੀਰ ਚੰਪਾ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਸੁਨਹਿਰੀ ਹੈ (ਪਾਰਵਤੀ) ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੱਧਾ ਸਰੀਰ ਕਰਪੂਰ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟਾ ਹੈ (ਸ਼ਿਵ); ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਵੇਣੀ-ਕੇਸ਼ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਜਟਾਧਾਰੀ ਹਨ।
Kasturika-Kunkuma-Charchitayai
कस्तूरिकाकुङ्कुमचर्चितायै चितारजःपुञ्जविचर्चिताय। कृतस्मरायै विकृतस्मराय नमः शिवायै च नमः शिवाय॥२॥
Kasturika-Kunkuma-Charchitayai Chita-Rajah-Punja-Vicharchitaya Krita-Smarayai Vikrita-Smaraya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (2)
Meaningਨਮਸਕਾਰ — ਜੋ ਕਸਤੂਰੀ ਅਤੇ ਕੁੰਕੁਮ ਨਾਲ ਚਰਚਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਚਿਤਾ ਦੀ ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਹਨ; ਜੋ ਕਾਮ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਵਿਕ੍ਰਿਤ (ਭਸਮ) ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
Jhanat-Kvanat-Kankana-Nupurayai
झणत्क्वणत्कङ्कणनूपुरायै पादाब्जराजत्फणिनूपुराय। हेमाङ्गदायै भुजगाङ्गदाय नमः शिवायै च नमः शिवाय॥३॥
Jhanat-Kvanat-Kankana-Nupurayai Pada-Abja-Rajat-Phani-Nupuraya Hema-Angadayai Bhujaga-Angadaya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (3)
Meaningਨਮਸਕਾਰ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਕਣ ਅਤੇ ਨੂਪੁਰ ਛਣਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਣ-ਕਮਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਨੂਪੁਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਸੁਨਹਿਰੀ-ਅੰਗਦ ਧਾਰਿਣੀ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਭੁਜੰਗ-ਅੰਗਦ ਧਾਰੀ ਹਨ।
Vishala-Nila-Utpala-Lochanayai
विशालनीलोत्पललोचनायै विकासिपङ्केरुहलोचनाय। समेक्षणायै विषमेक्षणाय नमः शिवायै च नमः शिवाय॥४॥
Vishala-Nila-Utpala-Lochanayai Vikasi-Pankeruha-Lochanaya Samekshanayai Vishamekshanaya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (4)
Meaningਨਮਸਕਾਰ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇਤਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੀਲਕਮਲ ਸਮਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇਤਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਮਲ ਸਮਾਨ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮ (ਦੋ) ਨੇਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਮ (ਤਿੰਨ) ਨੇਤਰ ਹਨ।
Mandara-Mala-Kalita-Alakayai
मन्दारमालाकलितालकायै कपालमालाङ्कितकन्धराय। दिव्याम्बरायै च दिगम्बराय नमः शिवायै च नमः शिवाय॥५॥
Mandara-Mala-Kalita-Alakayai Kapala-Mala-Ankita-Kandharaya Divya-Ambarayai Cha Digambaraya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (5)
Meaningਨਮਸਕਾਰ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੇਸ਼ ਮੰਦਾਰ-ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਠ ਕਪਾਲ-ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਅੰਕਿਤ ਹੈ; ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਵਸਤਰ ਧਾਰਿਣੀ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਦਿਗੰਬਰ ਹਨ।
Ambhodhara-Shyamala-Kuntalayai
अम्भोधरश्यामलकुन्तलायै तडित्प्रभाताम्रजटाधराय। निरीश्वरायै निखिलेश्वराय नमः शिवायै च नमः शिवाय॥६॥
Ambhodhara-Shyamala-Kuntalayai Tadit-Prabha-Tamra-Jata-Dharaya Nir-Ishvarayai Nikhila-Ishvaraya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (6)
Meaningਨਮਸਕਾਰ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੇਸ਼ ਮੇਘ ਵਾਂਗ ਸ਼ਿਆਮ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਤਾਮ੍ਰਵਰਣ ਹਨ; ਜੋ ਨਿਰੀਸ਼੍ਵਰਾ (ਸ੍ਵਯੰ ਪਰਾ) ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਨਿਖਿਲੇਸ਼੍ਵਰ ਹਨ।
Prapancha-Srishti-Unmukha-Lasya-Kayai
प्रपञ्चसृष्ट्युन्मुखलास्यकायै समस्तसंहारकताण्डवाय। जगज्जनन्यै जगदेकपित्रे नमः शिवायै च नमः शिवाय॥७॥
Prapancha-Srishti-Unmukha-Lasya-Kayai Samasta-Samhara-Kata-Tandavaya Jagaj-Jananyai Jagad-Eka-Pitre Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (7)
Meaningਨਮਸਕਾਰ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਸ੍ਯ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਨਾਲ ਜਗਤ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਨਮੁਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਾਂਡਵ ਨਾਲ ਸਮਸਤ ਸੰਹਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਜਗਜ੍ਜਨਨੀ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਜਗਤ ਦੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਪਿਤਾ ਹਨ।
Pradipta-Ratna-Ujjvala-Kundalayai
प्रदीप्तरत्नोज्ज्वलकुण्डलायै स्फुरन्महापन्नगभूषणाय। शिवान्वितायै च शिवान्विताय नमः शिवायै च नमः शिवाय॥८॥
Pradipta-Ratna-Ujjvala-Kundalayai Sphuran-Maha-Pannaga-Bhushanaya Shiva-Anvitayai Cha Shiva-Anvitaya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (8)
Meaningਨਮਸਕਾਰ — ਜੋ ਪ੍ਰਦੀਪਤ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਉਜ੍ਜ੍ਵਲ ਕੁੰਡਲ ਧਾਰਿਣੀ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਸ੍ਫੁਰਿਤ ਮਹਾਸਰਪ ਨਾਲ ਭੂਸ਼ਿਤ ਹਨ; ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਸ਼ਿਵਾ (ਸ਼ਕਤੀ) ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ।
Etat-Pathed-Ashtakam-Ishtadam Yo
एतत्पठेदष्टकमिष्टदं यो भक्त्या स मान्यो भुवि दीर्घजीवी। प्राप्नोति सौभाग्यमनन्तकालं भूयात्सदा तस्य समस्तसिद्धिः॥९॥
Etat-Pathed-Ashtakam-Ishtadam Yo Bhaktya Sa Manyo Bhuvi Dirgha-Jivi Prapnoti Saubhagyam-Ananta-Kalam Bhuyat-Sada Tasya Samasta-Siddhih (9)
Meaningਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਇਸ਼ਟਦਾਇਕ ਅਸ਼ਟਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਉੱਤੇ ਮਾਨਯੋਗ ਅਤੇ ਦੀਰਘਜੀਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਅਨੰਤ ਕਾਲ ਤੱਕ ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਸਤ ਸਿੱਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ।
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Shaiva-Shakta stotra corpus attributed to Adi Shankaracharya
Author: Adi Shankaracharya (traditionally)
Period: c. 8th century CE
ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਦ੍ਵੈਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਸਮਨ੍ਵਯ ਕੀਤਾ, ਨੇ ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼੍ਵਰ — ਦਿਵ੍ਯ ਦੇ ਅਰਧ-ਪੁਰਸ਼, ਅਰਧ-ਇਸਤ੍ਰੀ ਸਵਰੂਪ — ਦੇ ਇਸ ਸਤੋਤਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਇੱਕ ਸੁਵਿਚਾਰਿਤ ਜੋੜਾ ਹੈ: ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦੇਵੀ ਕੁੰਕੁਮ, ਰਤਨ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਨਾਲ ਸੁਸੱਜਿਤ; ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਭੂ ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਿਪਤ, ਕਪਾਲ-ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਦਿਗੰਬਰ — ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਕੋ ਸਰੀਰ, ਇਹ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਕਿ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਨਰਤਕ (ਲਾਸ੍ਯ) ਅਤੇ ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਨਰਤਕ (ਤਾਂਡਵ), ਸਦਾ ਇੱਕ ਹਨ।
Frequently Asked Questions
ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼੍ਵਰ ਕੀ ਹਨ?▼
ਅਰਧਨਾਰੀਨਟੇਸ਼੍ਵਰ ਸਤੋਤਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ?▼
'ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯੈ ਚ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ' ਟੇਕ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਇਸ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆਂ ਲਈ ਕਿਉਂ ਸੁਝਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →