ਅਥਾਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਿਜ੍ਞਾਸਾ (ਬ੍ਰਹਮਸੂਤਰ ੧.੧.੧) — Word-by-Word Meaning

अथातो ब्रह्मजिज्ञासा

Every Sanskrit word explained in English

← Full Page Complete Lyrics Benefits & How to Chant

Word-by-Word Breakdown

अथ

atha

ਹੁਣ (ਮੰਗਲ-ਸ਼ਬਦ; ਇੱਥੇ 'ਬਾਅਦ' ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਵੀ — ਸਾਧਨ-ਸੰਪੱਤੀ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ)

अतः

ataḥ

ਇਸ ਲਈ, ਅਤਃ (ਕਿਉਂਕਿ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਅਨਿੱਤ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ)

ब्रह्म

brahma

ਬ੍ਰਹਮ, ਪਰਮ, ਅਨੰਤ ਸੱਤਾ

जिज्ञासा

jijñāsā

ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਜਿਗਿਆਸਾ, ਵਿਚਾਰਪੂਰਵਕ ਅਨੁਸੰਧਾਨ

ब्रह्मजिज्ञासा

brahma-jijñāsā

ਬ੍ਰਹਮ-ਜਿਗਿਆਸਾ — ਪਰਮ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਇੱਛਾ (ਸੰਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮਸੂਤਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ)

अथातः

athātaḥ

ਹੁਣ ਇਸ ਲਈ (ਅਥ + ਅਤਃ ਸੰਧੀ ਵਿੱਚ) — ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਮੰਗਲਮਈ ਤੇ ਸੰਯੋਜਕ ਆਰੰਭ

जिज्ञास्

jijñās

'ਜ੍ਞਾ' (ਜਾਣਨਾ) ਧਾਤੂ ਦਾ ਸੰਨਨ੍ਤ — ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨੀ; ਜਿਗਿਆਸਾ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਆਧਾਰ

ब्रह्मणः जिज्ञासा

brahmaṇaḥ jijñāsā

ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜਿਗਿਆਸਾ — ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਉਹ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਹੈ

जन्मादि

janmādi

ਉਤਪੱਤੀ ਆਦਿ (ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਲਯ)

अस्य यतः

asya yataḥ

ਇਸ (ਜਗਤ) ਦਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ — ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ (ਸੂਤਰ ੨) ਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਜਗਤ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

शास्त्रयोनित्वात्

śāstra-yonitvāt

ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਹੀ (ਬ੍ਰਹਮ-ਗਿਆਨ ਦਾ) ਸ੍ਰੋਤ ਹੈ — ਸੂਤਰ ੩, ਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

तत् तु समन्वयात्

tat tu samanvayāt

ਪਰ ਉਹ (ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਸਮਸਤ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਤਾਤਪਰਯ ਹੈ) ਸਮਨਵਯ/ਏਕਵਾਕਯਤਾ ਕਾਰਨ — ਸੂਤਰ ੪, ਕਿ ਸਮਸਤ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਬ੍ਰਹਮ ਉੱਤੇ ਹੀ ਏਕਾਗ੍ਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ

Complete Translation

ਹੁਣ, ਇਸ ਲਈ, (ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ) ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜਿਗਿਆਸਾ। (੧.੧.੧) ਬ੍ਰਹਮ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਸ ਜਗਤ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਲਯ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। (੧.੧.੨) ਕਿਉਂਕਿ (ਉਸ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦਾ) ਸ੍ਰੋਤ ਸ਼ਾਸਤਰ ਹੈ। (੧.੧.੩) ਪਰ ਉਹ (ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਸਮਸਤ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਤਾਤਪਰਯ ਹੈ), ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਨਵਯ (ਏਕਵਾਕਯਤਾ) ਕਾਰਨ। (੧.੧.੪)

Origin & History

Source: Brahma Sutra (Vedanta Sutra) 1.1.1

Author: Sage Badarayana (traditionally identified with Vyasa)

Period: Ancient (classical period of Vedanta)

ਬ੍ਰਹਮਸੂਤਰ, ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਾਂਗ, 'ਅਥ ਅਤਃ' — 'ਹੁਣ, ਇਸ ਲਈ' — ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਯਕਾਰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਹੁਣ' ਉਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਾਧਕ ਚਤੁਸ਼ਟਯ-ਸਾਧਨ-ਸੰਪੱਤੀ — ਵਿਵੇਕ, ਵੈਰਾਗ੍ਯ, ਸ਼ਟ੍‌ਸੰਪੱਤੀ, ਅਤੇ ਮੁਮੁਕਸ਼ੁਤ੍ਵ — ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ 'ਇਸ ਲਈ' ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਅਨਿੱਤ ਹਨ, ਮਨੁੱਖ ਨਿੱਤ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਬਾਦਰਾਯਣ ਆਪਣੇ ਸੰਪੂਰਨ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜਿਗਿਆਸਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲਾ ਸੂਤਰ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਉਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਸ ਜਗਤ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Frequently Asked Questions

'ਅਥਾਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਿਜ੍ਞਾਸਾ' ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼

ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਹੁਣ, ਇਸ ਲਈ, (ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ) ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜਿਗਿਆਸਾ।' ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਸੂਤਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੂਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਧਕ ਹੁਣ ਅਨੰਤ ਸੱਤਾ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਵਿਚਾਰਪੂਰਵਕ ਇੱਛਾ ਦਾ ਆਰੰਭ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹਮਸੂਤਰ ਕੀ ਹੈ?▼

ਬ੍ਰਹਮਸੂਤਰ (ਵੇਦਾਂਤ ਸੂਤਰ ਜਾਂ ਸ਼ਾਰੀਰਕ ਸੂਤਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਬਾਦਰਾਯਣ (ਵਿਆਸ ਨਾਲ ਅਭਿੰਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ) ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਉੱਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੁਵਿਵਸਥਿਤ ਤੇ ਸਮਨਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਤੇ ਭਗਵਦ੍‌ਗੀਤਾ ਨਾਲ ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਆਧਾਰਭੂਤ ਗ੍ਰੰਥਾਂ (ਪ੍ਰਸਥਾਨਤ੍ਰਯੀ) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਇਹ 'ਅਥ ਅਤਃ' (ਹੁਣ, ਇਸ ਲਈ) ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?▼

'ਅਥ' (ਹੁਣ) ਇੱਕ ਮੰਗਲਮਈ ਆਰੰਭ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਚਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਗਿਆਸਾ ਸਾਧਕ ਦੁਆਰਾ ਆਵਸ਼ਯਕ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 'ਅਤਃ' (ਇਸ ਲਈ) ਕਾਰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਕਿਉਂਕਿ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਅਨਿੱਤ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੀ ਸਥਾਈ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

'ਜਿਗਿਆਸਾ' ਕੀ ਹੈ?▼

ਜਿਗਿਆਸਾ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ — ਇੱਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ, ਸੱਚਾ ਅਨੁਸੰਧਾਨ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰ-ਸ਼੍ਰਵਣ (ਸ਼੍ਰਵਣ), ਮਨਨ (ਮਨਨ) ਅਤੇ ਗਹਿਨ ਧਿਆਨ (ਨਿਦਿਧਯਾਸਨ) ਦੁਆਰਾ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਆਤਮਾ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਗਿਆਨ ਨਾ ਉੱਗੇ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →