ਅਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ — Word-by-Word Meaning
अति सर्वत्र वर्जयेत्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
अति
ati
ਅਤਿ, ਅਤਿਅਧਿਕ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ
रूपेण
rūpeṇa
(ਆਪਣੇ) ਰੂਪ (ਸੁੰਦਰਤਾ) ਕਾਰਨ
वै
vai
ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ, ਵਸਤੁਤਃ
सीता
sītā
ਸੀਤਾ (ਜਿਸ ਦੀ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰਤਾ ਉਸ ਦੇ ਅਪਹਰਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ)
अतिगर्वेण
ati-garveṇa
ਅਤਿ ਹੰਕਾਰ/ਅਭਿਮਾਨ ਕਾਰਨ
रावणः
rāvaṇaḥ
ਰਾਵਣ (ਆਪਣੇ ਅਤਿ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ)
अतिदानात्
ati-dānāt
ਅਤਿ ਦਾਨ/ਉਦਾਰਤਾ ਕਾਰਨ
बलिः
baliḥ
ਰਾਜਾ ਬਲੀ (ਆਪਣੀ ਅਸੀਮ ਉਦਾਰਤਾ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ)
बद्धः
baddhaḥ
ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ, ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਪਿਆ
अति सर्वत्र
ati sarvatra
ਅਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ, ਹਰ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਅਤਿ
वर्जयेत्
varjayet
ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ
Complete Translation
ਬਹੁਤ ਰੂਪ (ਸੁੰਦਰਤਾ) ਕਾਰਨ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਸ਼ਟ ਹੋਇਆ, ਬਹੁਤ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹਰ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਅਤਿ (ਅਤਿਸ਼ਯਤਾ) ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸੁਭਾਸ਼ਿਤ ਮੱਧਮ ਮਾਰਗ (ਸੰਜਮ) ਦਾ ਕਾਲਜਯੀ ਗਿਆਨ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਕਿ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਵੀ, ਅਤਿ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪਤਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
Origin & History
Source: Subhashita (Sanskrit niti tradition)
Author: Anonymous (traditional Subhashita)
Period: Classical Sanskrit literature
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਸੁਭਾਸ਼ਿਤ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਆਚਰਣ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯਾਦਗਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਸੰਜਮ ਦੇ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਮਹਾਂਕਾਵਿਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਤਿ — ਸੁੰਦਰਤਾ, ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਉਦਾਰਤਾ ਦੀ — ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ, ਅਤੇ ਹਰ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਕਾਲਜਯੀ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਅਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹਰ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।' ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਤਿੰਨ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਸੀਤਾ ਦੀ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਰਾਵਣ ਦਾ ਅਤਿ ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਬਲੀ ਦਾ ਅਤਿ ਦਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਕਠਿਨਾਈ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ — ਇਹ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਸੰਜਮ ਹਰ ਥਾਂ ਪਾਲਣਯੋਗ ਹੈ।
ਸੀਤਾ, ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਬਲੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਿਉਂ ਹੈ?▼
ਹਰ ਇੱਕ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਗੀ ਵਸਤੂ ਦੀ ਵੀ ਅਤਿ ਪਤਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ: ਸੀਤਾ ਦੀ ਅਨੁਪਮ ਸੁੰਦਰਤਾ ਉਸ ਦੇ ਅਪਹਰਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਦੀ ਅਸੀਮ ਉਦਾਰਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਮਨ ਦੁਆਰਾ ਬੰਨ੍ਹਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਸੰਜਮ ਦਾ ਪੱਖ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸੁਭਾਸ਼ਿਤ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕੀ ਹੈ?▼
ਸੰਜਮ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਸਿਆਣਪ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਵਸਤੂ ਅਤਿ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ — ਸੁੰਦਰਤਾ, ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਾਂ ਉਦਾਰਤਾ ਵਰਗਾ ਗੁਣ ਵੀ — ਹਾਨੀ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →