ਅਯਿ ਸ਼ਤਖੰਡਵਿਖੰਡਿਤ (ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰਮਰਦਿਨੀ ਸਤੋਤ੍ਰ ਸ਼ਲੋਕ ੪) — Word-by-Word Meaning
अयि शतखण्डविखण्डित
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
अयि
Ayi
ਹੇ! (ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਸਨੇਹਪੂਰਨ ਵਚਨ)
शतखण्ड
Shatakhanda
ਸੈਂਕੜੇ ਖੰਡਾਂ ਵਿੱਚ
विखण्डित
Vikhandita
ਵਿਦੀਰਣ, ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ
रुण्ड
Runda
ਮੁੰਡ (ਦੈਤ੍ਯ-ਗਜਾਂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਧੜ)
वितुण्डित
Vitundita
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁੰਡ ਕੱਟ ਗਏ
शुण्ड
Shunda
ਸ਼ੁੰਡ (ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ)
गजाधिपते
Gajadhipate
ਹੇ ਲੋਕਪਾਲ ਗਜ-ਦੈਤ੍ਯਾਂ ਦੀ ਵਿਜੇਤਾ
रिपुगजगण्डविदारण
Ripu-gaja-ganda-vidarana
ਸ਼ਤਰੂ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਗੰਡਸਥਲ ਨੂੰ ਚੀਰਨ ਵਾਲੀ
चण्डपराक्रम
Chanda-parakrama
ਪ੍ਰਚੰਡ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰ੍ਯ ਵਾਲੀ
मृगाधिपते
Mrigadhipate
ਹੇ ਮ੍ਰਿਗਰਾਜ (ਸ਼ੇਰ) ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ
निजभुजदण्ड
Nija-bhuja-danda
ਆਪਣੇ ਦੰਡ-ਸਮਾਨ ਭੁਜਾਵਾਂ ਨਾਲ
निपातित
Nipatita
ਡੇਗ ਕੇ, ਧਰਾਸ਼ਾਯੀ ਕਰਕੇ
मुण्डभटाधिपते
Munda-bhatadhipate
ਹੇ ਦੈਤ੍ਯ-ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀ
जय जय हे
Jaya jaya he
ਜਯ, ਜਯ ਹੋਵੇ ਆਪ ਨੂੰ!
महिषासुरमर्दिनि
Mahishasuramardini
ਹੇ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ (ਮੱਝ-ਅਸੁਰ) ਦਾ ਵਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ
रम्यकपर्दिनि
Ramyakapardini
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕੇਸਕਲਾਪ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ
शैलसुते
Shailasute
ਹੇ ਪਰਬਤ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ (ਪਾਰਬਤੀ)
Complete Translation
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਖੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦੈਤ੍ਯ-ਗਜਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੀਰਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁੰਡ ਕੱਟ ਸੁੱਟੇ ਅਤੇ ਮੁੰਡ ਛੇਦ ਦਿੱਤੇ; ਜੋ ਸ਼ਤਰੂ-ਗਜਾਂ ਦੇ ਗੰਡਸਥਲ ਨੂੰ ਚੀਰਨ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਚੰਡ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਸਿੰਘਵਾਹਿਨੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭੁਜਦੰਡਾਂ ਨਾਲ ਦੈਤ੍ਯ-ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਡੇਗ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਕੱਟ ਸੁੱਟੇ — ਜਯ ਜਯ ਹੇ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰਮਰਦਿਨਿ, ਰਮ੍ਯਕਪਰਦਿਨਿ, ਸ਼ੈਲਸੁਤੇ!
Origin & History
Source: Mahishasura Mardini Stotram, verse 4 (attributed to Adi Shankaracharya)
Author: Adi Shankaracharya (traditionally)
Period: 8th century CE
ਇਹ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਮਰਦਿਨੀ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦਾ ਚਤੁਰਥ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ, ਇੱਕ ਉਲਾਸਮਯੀ ਦੁਰਗਾ ਸਤੁਤੀ ਜਿਸ ਦਾ ਜਟਿਲ ਛੰਦ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡੀ ਯੁੱਧ ਦੇ ਲਯ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਸ਼ਲੋਕ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪਰਬਤ-ਪੁੱਤਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਉੱਤੇ ਆਰੂਢ, ਦੈਤ੍ਯ-ਗਜਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੀਰਣ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਦੈਤ੍ਯ-ਸੇਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਕੱਟਦੇ ਹੋਏ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਦੇਵੀ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਯੁੱਧ ਦਾ ਇੱਕ ਸਜੀਵ ਚਿੱਤਰ।
Frequently Asked Questions
ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਮਰਦਿਨੀ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਕੀ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ?▼
ਇਹ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚੰਡ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਦੈਤ੍ਯ-ਗਜਾਂ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਖੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦੀਰਣ ਕਰਦੇ, ਸਿੰਘਵਾਹਿਨੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਤਰੂ-ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਗੰਡਸਥਲ ਚੀਰਦੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭੁਜਦੰਡਾਂ ਨਾਲ ਦੈਤ੍ਯ-ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਨਾਯਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਕੱਟਦੇ ਹੋਏ — 'ਜਯ ਜਯ ਹੇ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰਮਰਦਿਨਿ' ਇਸ ਜਿੱਤ-ਟੇਕ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
'ਅਯਿ ਸ਼ਤਖੰਡ ਵਿਖੰਡਿਤ' ਕਿਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਤੋਂ ਹੈ?▼
ਇਹ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਮਰਦਿਨੀ ਸਤੋਤ੍ਰ (ਇਸ ਦੇ ਆਰੰਭ 'ਅਯਿ ਗਿਰਿ ਨੰਦਿਨਿ' ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ) ਦਾ ਚਤੁਰਥ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰ੍ਯ ਨੂੰ ਆਰੋਪਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵਰਾਤਰਿ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਉਚਾਰਣ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਔਖਾ ਕਿਉਂ ਹੈ?▼
ਇਹ ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ ਨਾਲ ਭਰੇ ਲੰਮੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਮਾਸਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ('ਸ਼ਤਖੰਡ-ਵਿਖੰਡਿਤ-ਰੁੰਡ-ਵਿਤੁੰਡਿਤ-ਸ਼ੁੰਡ')। ਇਹ ਸਘਨ, ਲਯਬੱਧ ਧੁਨੀ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਹੈ — ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡੀ ਯੁੱਧ ਦੀ ਗਤੀ ਅਤੇ ਕੋਲਾਹਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਉਣ ਉੱਤੇ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਰੋਮਾਂਚਕ ਗਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਦੋਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?▼
ਇਹ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਨਵਰਾਤਰਿ ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਅਤੇ ਨਵਮੀ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਵੀ ਹੌਸਲਾ, ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇ, ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →