ਬਟੁਕ ਭੈਰਵ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ Meaning — Line by Line
बटुक भैरव स्तोत्रम्
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of ਬਟੁਕ ਭੈਰਵ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Vande bālaṁ sphaṭika-sadṛśaṁ kuṇḍalodbhāsi-vaktraṁ
वन्दे बालं स्फटिकसदृशं कुण्डलोद्भासिवक्त्रं दिव्याकल्पैर्नवमणिमयैः किङ्किणीनूपुराद्यैः। दीप्ताकारं विशदवदनं सुप्रसन्नं त्रिनेत्रं हस्ताब्जाभ्यां बटुकमनिशं शूलदण्डौ दधानम्॥१॥
Vande bālaṁ sphaṭika-sadṛśaṁ kuṇḍalodbhāsi-vaktraṁ Divyākalpair-nava-maṇi-mayaiḥ kiṅkiṇī-nūpurādyaiḥ। Dīptākāraṁ viśada-vadanaṁ suprasannaṁ trinetraṁ Hastābjābhyāṁ baṭukam-aniśaṁ śūla-daṇḍau dadhānam॥1॥
Meaningਮੈਂ ਬਟੁਕ — ਭੈਰਵ ਦੇ ਬਾਲਰੂਪ — ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਂਤੀ ਸਫਟਿਕ ਸਮਾਨ ਨਿਰਮਲ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਖ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਦੇਦੀਪਯਮਾਨ ਹੈ; ਜੋ ਨਵਰਤਨਜੜਿਤ ਦਿਵਯ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ, ਕਿੰਕਿਣੀ ਅਤੇ ਨੂਪੁਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਹਨ; ਜੋ ਦੀਪਤ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਿਸ਼ਦ-ਮੁਖ, ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ ਅਤੇ ਅਤਯੰਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਕਰ-ਕਮਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਦੰਡ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Udyad-bhāskara-sannibhaṁ tri-nayanaṁ raktāṅga-rāga-srajaṁ
उद्यद्भास्करसन्निभं त्रिनयनं रक्ताङ्गरागस्रजं स्मेरास्यं वरदं कपालमभयं शूलं दधानं करैः। नीलग्रीवमुदारभूषणशतं शीतांशुचूडोज्ज्वलं बन्धूकारुणवाससं भयहरं देवं सदा भावये॥२॥
Udyad-bhāskara-sannibhaṁ tri-nayanaṁ raktāṅga-rāga-srajaṁ Smerāsyaṁ varadaṁ kapālam-abhayaṁ śūlaṁ dadhānaṁ karaiḥ। Nīla-grīvam-udāra-bhūṣaṇa-śataṁ śītāṁśu-cūḍojjvalaṁ Bandhūkāruṇa-vāsasaṁ bhaya-haraṁ devaṁ sadā bhāvaye॥2॥
Meaningਮੈਂ ਉਸ ਭਯਹਾਰੀ ਦੇਵ ਦਾ ਸਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਉਦੈ ਹੁੰਦੇ ਸੂਰਜ ਸਮਾਨ ਕਾਂਤੀਮਾਨ, ਤ੍ਰਿਨਯਨ, ਰਕਤ ਅੰਗਰਾਗ ਅਤੇ ਰਕਤ ਮਾਲਾ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਖ ਮੁਸਕਾਨਯੁਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਮੁਦ੍ਰਾ, ਕਪਾਲ, ਅਭਯਮੁਦ੍ਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ੂਲ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਨੀਲਕੰਠ ਹਨ, ਸੈਂਕੜੇ ਉਦਾਰ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ ਹਨ, ਮਸਤਕ ਉੱਤੇ ਸ਼ੀਤਲ ਚੰਦ੍ਰ ਨਾਲ ਉਜਜਵਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਬੰਧੂਕ ਪੁਸ਼ਪ ਸਮਾਨ ਅਰੁਣ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Dhyāyen-nīlādri-kāntaṁ śaśi-kala-dhavalaṁ muṇḍa-mālaṁ maheśaṁ
ध्यायेन्नीलाद्रिकान्तं शशिकलधवलं मुण्डमालं महेशं दिग्वस्त्रं पिङ्गकेशं डमरुमथ सृणिं खड्गशूलाभयानि। नागं घण्टां कपालं करसरसिरुहैर्बिभ्रतं भीमदंष्ट्रं सर्पाकल्पं त्रिनेत्रं मणिमयविलसत्किङ्किणीनूपुराढ्यम्॥३॥
Dhyāyen-nīlādri-kāntaṁ śaśi-kala-dhavalaṁ muṇḍa-mālaṁ maheśaṁ Dig-vastraṁ piṅga-keśaṁ ḍamarum-atha sṛṇiṁ khaḍga-śūlābhayāni। Nāgaṁ ghaṇṭāṁ kapālaṁ kara-sarasiruhair-bibhrataṁ bhīma-daṁṣṭraṁ Sarpākalpaṁ trinetraṁ maṇi-maya-vilasat-kiṅkiṇī-nūpurāḍhyam॥3॥
Meaningਮਹੇਸ਼ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨੀਲਗਿਰਿ ਸਮਾਨ ਸੁੰਦਰ, ਚੰਦ੍ਰਕਲਾ ਨਾਲ ਧਵਲ, ਮੁੰਡਮਾਲਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਜੋ ਦਿਗਵਸਤ੍ਰ (ਦਿਗੰਬਰ), ਪਿੰਗਲ ਕੇਸ਼ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਰ-ਕਮਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਮਰੁ, ਸ੍ਰਿਣਿ (ਅੰਕੁਸ਼), ਖੜਗ, ਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਅਭਯ, ਤਥਾ ਨਾਗ, ਘੰਟਾ ਅਤੇ ਕਪਾਲ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਭਯੰਕਰ ਹਨ, ਜੋ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ, ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਮਣਿਮਯ ਦੇਦੀਪਯਮਾਨ ਕਿੰਕਿਣੀ-ਨੂਪੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹਨ।
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Shaiva-Tantra tradition; the Apaduddharaka Batuka Bhairava worship
Author: Traditional (anonymous); from the Tantric Bhairava liturgy
Period: Ancient (Tantric/Puranic)
ਭੈਰਵ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਉਗ੍ਰ, ਰੱਖਿਅਕ ਰੂਪ ਹਨ, ਜੋ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਕੋਤਵਾਲ (ਰੱਖਿਅਕ-ਨਯਾਯਾਧੀਸ਼) ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਤਰੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਟੁਕ ਭੈਰਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਇੱਕ ਤੇਜੋਮਯ ਯੁਵਾ ਬਾਲਕ ਵਜੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ — ਸਮਸਤ ਸੰਕਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਉਗ੍ਰ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਤਯੰਤ ਕ੍ਰਿਪਾਲੂ। ਇਹ ਧਿਆਨ-ਸ਼ਲੋਕ ਆਪਦੁੱਧਾਰਕ ਬਟੁਕ ਭੈਰਵ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਕਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਨ ਤਥਾ ਭਗਤ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਭਯ, ਵਿਘਨ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Frequently Asked Questions
ਬਟੁਕ ਭੈਰਵ ਕੌਣ ਹਨ?▼
ਬਟੁਕ ਭੈਰਵ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ ਕੀ ਹੈ?▼
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਆਪਦੁੱਧਾਰਕ' ਬਟੁਕ ਭੈਰਵ ਕਿਉਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?▼
ਇਸ ਦਾ ਜਾਪ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →